Nederlander Feringa wint Nobelprijs voor scheikunde

De winnaars van de Nobelprijs voor scheikunde 2016, met rechts Ben FeringaBeeld Epa

De Nederlander Ben Feringa is een van de drie winnaars van de Nobelprijs voor scheikunde. Dat heeft het Nobelcomité vandaag in Stockholm bekendgemaakt. Feringa krijgt de prijs samen met de Fransman Jean Pierre Sauvage en sir J. Fraser Stoddart voor hun onderzoek naar 'de kleinste machines': moleculaire motoren.

Feringa (1951) is hoogleraar moleculaire nanotechnologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en staat bekend als een van de grondleggers van de synthetische moleculaire motoren, machines die minstens duizend keer kleiner zijn dan een haar. Feringa zette moleculen in elkaar die opdrachten moeten kunnen uitvoeren, Sauvage en Stoddart plaveiden in de jaren tachtig en negentig voor hem de weg in de nanotechnologie.

In 1999 presenteerde Feringa zijn eerste 'motor': een molecuul waarvan een deel een volledige cirkel kon maken als die molecuul werd voortgedreven door uv-licht. Destijds citeerde Trouw Feringa: "Het is nog geen volwaardige buitenboordmotor waarmee medicijnen naar de juiste plaats in het lichaam kunnen worden gevaren. Het is een begin: We kunnen nu licht omzetten in een gecontroleerde draaibeweging; dat is een belangrijke stap."

Later wist Feringa, die opgroeide op een boerderij in Drenthe en in 2004 de Spinozaprijs won, wel die 'volwaardige buitenboordmotor' te bouwen. Hij creërde een 'nanoauto' op moleculair niveau en slaagde erin door middel van de kleine motor een glazen cilinder te laten draaien die tienduizend keer groter was dan de motor zelf.

Feringa is de 21e Nederlander die de eervolle onderscheiding krijgt. De Nobelprijs wordt 10 december uitgereikt in Stockholm.

Deze week werden al de Nobelprijzen voor geneeskunde en natuurkunde uitgereikt. De Japanner Yoshinori Ohsumi won in de eerste categorie voor zijn onderzoek naar hoe cellen zichzelf schoon houden, de Britten David Thouless, Duncan Haldane and Michael Kosterlitz in de laatste categorie voor onderzoek naar 'ongewone staten die materie kan aannemen'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden