LockdownrubriekNederland op slot

Nederland zit binnen, maar buiten zwerft nog evenveel troep. Margreet gaat het met haar grijpstok te lijf

Margreet Aartsen raapt zwerfafval in Hoorn. Beeld Emiel Hakkenes
Margreet Aartsen raapt zwerfafval in Hoorn.Beeld Emiel Hakkenes

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Margreet Aartsen raapt mondkapjes van straat.

Wat een ander weggooit of laat vallen, raapt Margreet Aartsen (60) weer op. En als ze één tip mag geven aan de rest van Nederland dan is het: bewaar je mondkapje in je binnenzak. De kans dat-ie op straat valt is dan klein.

We lopen door Hoorn en ik denk aan Leonard Cohen: het grasveld ligt bezaaid met wat de mensen zoal wegdoen. Maar als we een rondje maken door het Mandelapark ziet het grasveld aldaar er weliswaar modderig, maar verder afvalvrij uit.

Voor Aartsen, die gewapend met een grijpstok dagelijks de wijk doorkruist, is het geen verrassing. Zwerfafval, zegt ze, vindt ze vooral langs fietspaden en op parkeerplaatsen. Wat mensen zoal wegdoen? Blikjes van energiedrankjes; Red Bull meestal, maar ook Slammers, dat goedkoper is. Verder: verpakkingen van Poolse snoepjes, Poolse worst en Pools bier. “En tijdens de eerste lockdown vond ik veel latex handschoentjes.”

Margreet Aartsen: ‘Je kunt je ergeren over zwerfafval, of je kunt er iets aan doen.’ Beeld Emiel Hakkenes
Margreet Aartsen: ‘Je kunt je ergeren over zwerfafval, of je kunt er iets aan doen.’Beeld Emiel Hakkenes

Nu zit Nederland wederom binnen, maar Aartsen neemt iedere illusie weg: buiten zwerft evenveel vuil als voordien. “Je kunt je daaraan ergeren, of je kunt er iets aan doen. Ik ben opgevoed met het besef dat je niets op straat gooit. Vroeger maakte mijn vader vaak onze straat schoon. De buren konden dat waarderen, maar zelf deden ze niets.”

Uit haar auberginekleurige jas haalt ze een rol pedaalemmerzakken tevoorschijn. Binnen een paar minuten heeft de grijpstok genoeg verzameld om een hele zak te vullen: vuurwerkverpakkingen, kartonnen bekers, frisdrankflesjes. En: mondkapjes. ‘Zwerfkapjes’, noemt Aartsen ze. De vraag wat corona doet met de troep die de mensheid laat slingeren beantwoordt ze met cijfers: op elke tien stuks afval vindt ze één mondkapje. En deze middag lijkt de score nog wel hoger.

We passeren portiekwoningen. Achter een raam blaft een hond, beantwoord door een snauw van de baas. In een tuin staat een oude kledingkast weg te rotten in de buitenlucht. Ernaast ligt een vishengel, verdwaald en verweesd. “Ik geloof in de theorie van de gebroken ruit”, zegt Aartsen. “Verloedering leidt tot meer verloedering, en afval op straat zorgt voor nog meer afval.” Maar kijk, wijst ze, daar rond de regenpijp van het huizenblok is sfeerverlichting gedrapeerd. “Mensen willen het gezellig maken. Waarom ze dan hun afval op straat gooien, zal ik nooit begrijpen.”

Margreet Aartsen: ‘Ik moet erop letten dat ik niet alleen maar naar de grond kijk.’ Beeld Margreet Aartsen
Margreet Aartsen: ‘Ik moet erop letten dat ik niet alleen maar naar de grond kijk.’Beeld Margreet Aartsen

We komen bij het winkelcentrum, waar haar elektrische fiets staat geparkeerd. Als ze dadelijk onderweg is naar huis, zegt Aartsen lachend, zal ze nog oprapen wat ze kan. Naast de fiets ligt alweer een vers zwerfkapje. Het is nummer 13 van de middag. Hap, in de grijpstok, en hup, in de zak.

Nee, zegt ze, het virus heeft haar en haar naaste omgeving nog niet weten te bereiken. “Mijn man en ik zijn erg streng.”

Morgen loopt Aartsen opnieuw haar ronde. “Maar ik mag van mezelf niet langer dan een uur afval rapen. En ik moet erop letten dat ik niet alleen maar naar de grond kijk. Om je heen is ook veel moois te zien.”

Verslaggever Emiel Hakkenes reist door het land en peilt de stemming.

Lees ook:

Tijdens de videovergadering souffleren de raadsleden in Harderwijk elkaar met een appje

Het land is gesloten. Hoe brengen Nederlanders de lockdown door? Gemeenteraadslid Ilonka Donker vergadert per video.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden