Nederland wil olie, Iran wil machines

Nog niet eens zo lang geleden importeerde Nederland voor meer dan een miljard euro aan goederen uit Iran. Dat was in 2009 en 2010, meldt het Centaal Bureau voor de Statistiek. Al is goederen wat ruim geformuleerd; het betrof vooral olie, olie en nog eens olie. Voor meer dan 900 miljoen euro importeerde Nederland deze brandstof.

Verder haalt Nederland niet zo veel uit Iran. We kopen er wat fruit: voor zo'n 15 miljoen importeren we kiwi's, granaatappels, pistachenoten, dadels en watermeloenen. En Iran haalt voor ongeveer hetzelfde bedrag voedingsmiddelen uit ons land. Doordat het handelsverbod vooral technologische goederen, wapens, metalen en software betrof, wordt niet verwacht dat de in- en verkoop van voedsel enorm zal stijgen.

Maar veel andere producten wil Nederland wel aan de islamitische republiek verkopen. In 2011 exporteerden we nog voor 597 miljoen euro naar Iran en daar was in 2014 nog maar 375 miljoen van over.

De vraag naar pijpen, buizen en andere attributen voor olie- en gasinstallaties nam hard af. Motoren, machines en technische onderdelen kwamen het land nauwelijks meer in door de aangescherpte sancties, terwijl de export van Nederland aan Iran voor ongeveer de helft uit machines en vervoermaterieel bestond.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW verwacht dat de export de komende jaren verdubbelt naar zo'n 800 miljoen euro, nu de handelsblokkades worden opgeheven. Dat is meer dan ooit. VNO-NCW gaat er dan ook van uit dat de koopkracht van de Iraniërs flink gaat stijgen waardoor ook andere sectoren dan de machinebouw positieve effecten gaan merken.

Op dit moment heeft Iran nog miljarden tegoed van buitenlandse bedrijven doordat Iran werd afgesloten van het internationale betalingsverkeer. Dit tegoed wordt geschat op zo'n 100 miljard dollar. Dat komt straks allemaal vrij. Iran heeft het ook hard nodig. Door de restricties verkeren de olievelden, havens en vliegvelden in zwakke staat.

Ook de olieproductie kan weer op gang komen. Op dit moment heeft Iran op drie landen na de grootste hoeveelheid ruwe olie in voorraad, maar de daadwerkelijke productie van olie is minder indrukwekkend. Iran produceert ongeveer zo'n 3, 2 miljoen vaten olie per dag, wat ongeveer zo'n 4 procent van de dagelijkse wereldproductie is, oftewel een derde van de productie van Saudi-Arabië.

Westerse oliebedrijven zoals Shell zullen binnenkort wel met open armen ontvangen worden om de productie snel te verhogen, maar meer dan 400.000 vaten per dag erbij zal dat niet zijn. Zowel met de bevroren banktegoeden als met de olieproductie dient Iran ook verstandig om te gaan, omdat het land anders al snel te maken zal krijgen met gigantische inflatie.

Veel jongeren

In Iran wonen ruim 80 miljoen mensen, van wie volgens de Wereldbank 60 procent jonger is dan 30 jaar. Jaarlijks komen er zo'n 750.000 jongeren van school, klaar voor de arbeidsmarkt, maar werk was er de afgelopen jaren door de economische sancties niet echt. Volgens het statistiekbureau van Iran ligt het werkloosheidspercentage op zo'n 10 procent, maar de Wereldbank schat in dat het zeker twee keer zo hoog ligt. Ondanks de sancties is Iran de tweede economie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, met een geschat bruto binnenlands product van 406 miljard dollar in 2014. De economie van Iran groeide vorig jaar nog met bijna 3 procent. Dat was wel mede mogelijk doordat er al tijdelijke versoepelingen van de sancties in 2013 plaatsvonden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden