Nederland vraagt in New York om aandacht voor knelpunten bij VN-missies

Minister Sigrid Kaag (midden) op werkbezoek in New York. Beeld Clement, Rene
Minister Sigrid Kaag (midden) op werkbezoek in New York.Beeld Clement, Rene

Heeft Nederland als tijdelijke voorzitter van de Veiligheidsraad een stempel kunnen drukken? Deze week is de laatste kans.

Marno de Boer

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties kent een immense lijst aan agendapunten. De leden gaan immers over alle wereldproblemen op het gebied van vrede en veiligheid. En dan moeten de vijf grootmachten die een vetorecht hebben (Verenigde Staten, Rusland, China, Groot-Brittannië en Frankrijk) het ook nog eens worden voor er een besluit kan vallen.

Het is dus niet eenvoudig daar als klein land met een tijdelijke zetel een eigen stempel op te drukken. De kersverse minister van buitenlandse zaken Stef Blok en premier Mark Rutte gaan het deze week proberen op het hoofdkwartier in New York. Zij willen aandacht voor de knelpunten bij militaire missies.

Stroperig

Nederland weet inmiddels goed hoe het er bij VN-operaties aan toe gaat. Sinds 2014 verzamelt de krijgsmacht met gespecialiseerde eenheden inlichtingen voor de missie in Mali. Nederlandse militairen klagen dat de VN vergeleken met de Navo stroperig en bureaucratisch te werk gaan. Een ander probleem is dat veel militairen bij VN-missies uit arme landen komen, en niet beschikken over moderne wapens of de juiste training. Secretaris-generaal Guterres maakt zich zorgen dat hierdoor veel VN-militairen sneuvelen. Morgen zal hij hier alvast met Rutte en Blok over spreken.

Als tijdelijke voorzitter van de Veiligheidsraad heeft Nederland de hele maand al een paar eigen accenten proberen te zetten. Minister voor buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Sigrid Kaag leidde op wereldvrouwendag een geheel vrouwelijke Nederlandse delegatie en riep andere landen op om ook zoveel mogelijk vrouwen te sturen. Met uitzondering van Rusland gaf iedereen gehoor aan die oproep. Vorige week hield Nederland op wereldwaterdag een debat over het Tsjaadmeer. Dat droogt op door klimaatverandering en slecht watermanagement, waardoor een watertekort in de hele regio dreigt.

Het zetten van zulke eigen accenten is maar beperkt mogelijk. Het ministerie van buitenlandse zaken schrijft in een toelichting aan de Kamer dat het grootste deel van de tijd opgaat aan de 'ijzeren werkvoorraad' die onvermijdelijk op het bordje van een voorzitter belandt. Morgenochtend leidt Blok bijvoorbeeld een periodiek terugkerende vergadering over verlenging van vredesmissies in Somalië en Congo.

Afrin

Morgen is er ook aandacht voor de oorlog in Syrië. Het is dan precies een maand geleden dat de Veiligheidsraad opriep tot een staakt-het-vuren van dertig dagen. Hier zal Nederland wel een uitgesproken standpunt innemen. Het kabinet vindt namelijk dat de wapenstilstand ook moet gelden voor de Turkse militaire operatie in Afrin. Hiervoor zal Nederland waarschijnlijk weinig bijval krijgen.

De Nederlandse ambassadeur in New York, Karel van Oosterom, zei eerder dit jaar dat negentig procent van het werk als lid van de Veiligheidsraad uiteindelijk uit de reguliere agenda bestaat. Het zetten van eigen accenten moet dan ook vooral gebeuren tijdens het uitvoeren van die agenda.

Nederland probeert bijvoorbeeld iedere keer als er over een bestaand sanctieregime voor een conflictgebied wordt gesproken, daar ook seksueel geweld als reden voor strafmaatregelen in op te nemen. Daarvoor is nog even de tijd. Want ook al legt Nederland deze week de voorzittershamer neer, het lidmaatschap van de Veiligheidsraad duurt het hele jaar.

Aandacht voor militaire missies

Bij de Veiligheidsraad, het orgaan van de VN dat gaat over sancties en militaire missies, schuiven naast de vijf vaste leden landen tijdelijk aan. Nederland heeft dit jaar een zetel en is deze maand voorzitter. Traditie is dat de tijdelijke voorzitter die periode afsluit met een debat naar keuze. Nederland koos voor militaire missies.

Lees ook:

'Nederland hoopt als lid van de Veiligheidsraad een brug te slaan tussen Rusland en de VS.'

En: Voor de zesde keer sinds 1946 is Nederland tijdelijk lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Nederland nam het stokje over van Italië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden