Nederland scoort als belastingparadijs

Bermuda, bekend als belastingparadijs. Europese landen doen weinig om een belastingvlucht naar Bermuda te ontwijken. Beeld AFP

In een jaar tijd stalden multinationals 57 miljard dollar aan winsten in Nederland om belasting elders te ontwijken.

Nederland is wel degelijk een belastingparadijs voor multinationals. Wereldwijd verplaatsten multinationals in 2015 voor 600 miljard dollar aan winsten naar belastingsparadijzen om zo (hogere) belastingen elders te ontwijken. Zo'n 57 miljard daarvan werd in Nederland gestald. Dat multinationals tegenwoordig minder belasting betalen dan vroeger komt vooral doordat zij vaker gebruik maken van belastingparadijzen.

Deze gepeperde conclusies staan in een studie van twee Deense en een Amerikaanse econoom die is verschenen op de site van het Amerikaanse National Bureau of Economics Research die resultaten van economisch onderzoek publiceert. De onderzoekers schatten dat zo'n 40 procent van de winsten die multinationals in het buitenland halen (dus niet in hun eigen land) op papier worden weggesluisd naar landen met geen of lage belastingtarieven. In totaal komt dat voor het jaar 2015 neer op 600 miljard dollar. En dat is nog 'een conservatieve schatting', zeggen de auteurs.

Winstschuiverij

Amerikaanse bedrijven doen het meest aan winstschuiverij. Zij zijn goed voor rond de helft van de winsten die in lage-belastinglanden terechtkomen. Europese multinationals zijn goed voor 30 procent van de 600 miljoen aan verschoven winsten. De landen van de Europese Unie, vooral de landen die niet tot de belastingparadijzen worden gerekend, en ontwikkelingslanden hebben er het meeste van te lijden. Zij missen inkomsten die ze anders wel zouden hebben gehad. De EU-landen zouden dan 20 procent meer inkomsten uit winstbelasting hebben ontvangen.

Lucratief is het geschuif wel voor de meeste lage-belastinglanden. Zij beuren ondanks hun lage tarieven toch aardig wat inkomsten. In landen als Malta, Ierland en Luxemburg zijn belastingen op bedrijfswinsten goed voor tussen 5 en 10 procent van de overheidsinkomsten.

Globalisering

Het vreemde is dat de Europese landen met hoge belastingen weinig doen om belastingvlucht naar staten als Bermuda te vermijden. Wel proberen ze belastinginkomsten van elkaar te bemachtigen. Dat is makkelijker dan een eventuele strijd met Bermuda - en met de juristen die voor zo'n strijd worden ingezet - en leidt ook eerder tot resultaten. Volgens de drie auteurs is het geschuif met winsten de voornaamste reden dat multinationals tegenwoordig veel minder belasting betalen dan in 1985. Globalisering wordt vaak genoemd als reden, maar dat is volgens de auteurs niet terecht.

Zij stellen verder dat het de aandeelhouders van de multinationals zijn die het meest baat hebben bij het geschuif met winsten en het ontwijken van belastingen. Dat is een groep die meestal toch al goed bij kas zit, constateren ze droog. Lokaal opererende bedrijven worden benadeeld door het geschuif van multinationals: zij kunnen geen winsten overhevelen naar andere landen en betalen relatief dus meer belasting.

Obama

Volgens de onderzoekers is Ierland het land waar het meeste geld naar toe wordt gesluisd: 106 miljard dollar. Veel Amerikaanse bedrijven hebben op papier hun hoofdkantoor in Ierland gevestigd, tot president Obama daar paal en perk aan stelde. Het Caribisch gebied, Singapore en Zwitserland staan op de plaatsen 2, 3 en 4 en Nederland volgt met een bedrag van 57 miljard dollar op de vijfde plaats, nog voor Luxemburg.

De onderzoekers hebben zich gebaseerd op macro-economische gegevens en op data van de Oeso (de denktank van rijke landen), het IMF en nationale statistiekbureaus. Zij beschikten ook over statistische gegevens van en over belastingparadijzen.

Lees ook:

Snel wil heel behoedzaam gaan sleutelen aan belastingparadijs Nederland

De nieuwe regels die staatssecretaris Menno Snel begin dit jaar voorstelde, waren een eerste voorzichtige stap in het aanpakken van belastingontwijking via Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden