Nederland pleit in Brussel voor een EU-brede vliegtaks

Het kabinet is van plan per 2021 een vliegtaks in te voeren van minimaal 7 euro per ticket onder het motto ‘de vervuiler betaalt'. Staatssecretaris Snel (belastingzaken) pleit vandaag in Brussel voor een EU-breed systeem. Beeld ANP

Staatssecretaris Menno Snel pleit vandaag in Brussel voor een EU-brede vliegtaks. Nu hanteren zes EU-landen hun eigen toeslag. Een verstoring van de interne markt, vindt Den Haag.

Nederland en Europese belastingharmonisatie, dat is als water en vuur. Maar vandaag ontsnapt Den Haag even aan die ingebakken weerzin. In Brussel hoopt Nederland een discussie aan te zwengelen over een EU-brede CO2-vliegtaks.

Met zo’n belasting, bijvoorbeeld een toeslag op vliegtickets, kan het gebruik van de vervuilende luchtvaartsector op een eerlijke manier worden aangeslagen: wie meer vliegt, betaalt meer. Maar dat moet dan wel in heel Europa op dezelfde manier gebeuren, vindt Nederland. Die gedachte dateert van het regeerakkoord van Rutte-III uit 2017: daarin is sprake van een taks van 7 tot 40 euro per ticket, afhankelijk van de afstand. Nog steeds is Den Haag van plan om die per 2021 in te voeren.

Conferentie

Staatssecretaris Menno Snel (D66, belastingzaken) zal het pleidooi voor een integrale EU-aanpak vandaag houden tijdens de vergadering van EU-ministers van financiën. Dat gebeurt in de marge van die bijeenkomst, tijdens een afsluitend rondje ‘overige zaken’. Het Roemeense voorzitterschap wilde het onderwerp niet als apart agendapunt opvoeren. De Roemenen vinden dit meer een gespreksthema voor de EU-milieuministers.

Gezien de argumentatie van Nederland - als EU-landen ieder hun eigen soort vliegtaks invoeren is dat een verstoring van de interne markt - zou het ook het pakkie-an kunnen zijn voor de ministers die over concurrentiezaken gaan. Kortom: de vliegtaks is nog een beetje verdwaald in Brussel. In ieder geval krijgt Snel vandaag de gelegenheid om zijn Europese collega’s warm te maken voor een internationale CO2-taks-conferentie in Nederland op 20 en 21 juni.

Nederland heeft tien jaar geleden al eens een vliegtaks gehad maar die was van korte duur. Ook Denemarken en Ierland stopten er snel mee, omdat ze passagiers zagen weglopen naar omringende landen. Maar recent hebben zes EU-landen een vliegtaks ingevoerd, en niet de minste: Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Zweden en… het Verenigd Koninkrijk. Ook niet-EU-lid Noorwegen heeft de stap eigenmachtig gezet.

Kerosine

Dat is voor Nederland aanleiding om te pleiten voor een EU-breed systeem. Het maakt Den Haag niet uit of dat een btw-heffing is, de eerder genoemde toeslag per ticket of iets anders. Wat de meest logische keuze lijkt - accijns heffen op kerosine, de enige brandstof ter wereld die aan die belastingvorm ontsnapt - is onhaalbaar. Die wereldwijde vrijstelling is in 1944 vastgelegd in het verdrag van Chicago, en het openbreken daarvan is vooralsnog niet aan de orde.

Vooralsnog staan de meeste EU-landen ‘voorzichtig positief’ tegenover het Nederlandse initiatief, zo valt uit diplomatieke kringen in Brussel op te tekenen. Eén land schijnt zelfs zeer enthousiast te zijn, en dat is… het Verenigd Koninkrijk. Maar de Britse minister zal dat vandaag mogelijk niet van de daken schreeuwen omdat die over ruim anderhalve maand, als de discussie nog niet zal zijn afgerond, mogelijk niet meer mag meepraten in Brussel.

Over een ander onderwerp, dat wél een officieel agendapunt is, schiet Nederland weer in zijn ouderwetse rol van tegenstander van een EU-brede belastingaanpak. De financiënministers praten vandaag voor het eerst over een voorstel dat de Europese Commissie vorige maand deed over de afschaffing van het vetorecht in belastingzaken.

Multinationals

Nu kunnen fiscale EU-besluiten alleen unaniem worden genomen. De commissie pleit voor een geleidelijke invoering van stemming per gekwalificeerde meerderheid, zodat bijvoorbeeld belastingontwijking door multinationals daadkrachtiger zou kunnen worden aangepakt.

Nederland is tegen, en staat daar niet alleen in. Slechts een kleine groep landen zou uitgesproken voorstander zijn. Sowieso gaan de ministers er niet over. Een eventueel initiatief om het belasting-vetorecht af te schaffen, moet (unaniem) komen van de regeringsleiders. Vervolgens moeten alle nationale parlementen dat (unaniem) een goed idee vinden.

De vraag is dus vooral of we, na de vrijblijvende ministersdiscussie van vandaag, ooit nog iets van het commissievoorstel zullen horen.

Lees ook:

 Er komt een belasting van 7 euro op elk vliegticket.

‘Dat maakt vervuilende verre vluchten relatief goedkoper.’

Brussel wil einde aan vetorecht EU-landen bij belastingbeleid

Het moet maar eens afgelopen zijn met het vetorecht van EU-landen in Europese belastingkwesties, een recht dat de besluitvorming al zo vaak heeft lamgelegd. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden