Nederland niet veelzijdig genoeg

Wie de voetbalwereld verenigd ziet, zoals nu in Portugal, bekruipt de vraag in hoeverre Nederland zich recentelijk heeft ontwikkeld. Tempo, beweging en variatie worden tegenwoordig vermengd, en op het podium van Euro 2004 is slechts plaats voor topfitte spelers.

ALBUFEIRA - Overal schijnt de zon uitbundig en ook in andere opzichten is het geenszins vervelend in Portugal, waar de vóór een groot toernooi immer toch weer wat somber getinte verwachtingen voorlopig worden gelogenstraft. Van defensief dan wel angstvallig spel is in de eerste dagen van Euro 2004 hoegenaamd geen sprake geweest.

Betoverend was al het kunststuk in tweevoud van Zidane, de Franse grootmeester die Engeland in kort tijdsbestek de adem ontnam. Indruk maakte ook de teruggekeerde Zweedse spits Larsson en zelfs een Nederlander ontbreekt in een eerste montage van memorabele momenten niet. Van Nistelrooij trof tegen Duitsland doel (1-1) met een voetbeweging en een slagvaardigheid die vooral over de grens de achting voor hem zullen versterken.

Maar in eigen land kan bewondering voor het doelpunt van de verder (ook) ondermaats gebleven aanvaller de schrik niet verdrijven na het eerste optreden van Oranje in Portugal. Verbazing mocht het niet wekken na de voorgeschiedenis, waarbij kan worden teruggegaan naar de uitschakeling voor het WK 2002.

Toch was het pijnlijk te moeten constateren dat het verval van de nationale ploeg ook in Porto niet tot stilstand werd gebracht. Dat bondscoach Advocaat en zijn spelers bovenal zichzelf voor de gek hadden gehouden door aan de ongunstige voortekenen weinig belang te willen hechten, bleek in Estadio do Dragão, waar de al jaren gekende tekortkomingen aan het licht kwamen.

Ook na een ruime voorbereiding is Oranje een ploeg zonder stabiele strijdwijze en zichtbare collectieve gedachte. Dat mag in de eerste plaats Advocaat zich aantrekken, maar in nauwelijks mindere mate treft ook veel spelers blaam. Zij konden hun coach zelden houvast bieden, en nu helemaal niet meer.

De discussies zijn alweer losgebarsten over welke veranderingen er nu weer moeten worden doorgevoerd -en Advocaat zal er zich op zijn eigen wijze opnieuw het hoofd over breken. Het is een nu al bijkans niet meer te verdragen herhaling van zetten, vooral omdat de indruk steeds sterker wordt dat het weinig tot niets meer uitmaakt wie er wel of niet wordt opgesteld. De wezenlijke problemen van Oranje lijken dieper te liggen.

Wie de voetbalwereld thans verenigd ziet, bekruipt de vraag in hoeverre Nederland zich recentelijk heeft ontwikkeld. Juist aan het land, waarin jarenlang hoog werd opgegeven van de vermeende technische en vooral tactische vaardigheden, lijken de laatste internationale verwikkelingen te zijn voorbijgegaan.

Op het middenveld worden tegenwoordig kwaliteiten van uiteenlopende aard gebundeld: defensieve, om uitvallen van de tegenstander te bezweren, en intuïtieve, om in de kleine ruimtes van het hedendaagse voetbal openingen te forceren. De veelzijdigheid die daarvoor wordt gevraagd, biedt Nederland niet of nauwelijks. Het middenveld dient te worden geschraagd door vrij eenzijdige spelers als de louter controlerende Cocu en de strijdvaardige Davids.

De Fransman Vieira kan daarentegen in de rol van Cocu óók met diepgang Zidane en zijn spitsen bijstaan. Een treffend voorbeeld is ook het Tsjechische middenveld. Onverstoorbaar werd het taaie Letland naar de nederlaag (2-1) gedreven door Tsjechië, dat evenals Spanje en Zweden tempo, beweging en variatie in zijn spel vermengt, modieuze ingrediënten waarover Nederland niet beschikt.

Die constatering baart zorgen voor Oranje's tweede duel, zaterdag tegen Tsjechië, waarin waarschijnlijk Seedorf nog niet inzetbaar zal zijn. Seedorf, die het moderne dynamische spel bij AC Milan uitvoert, lijkt -mogelijk in samenwerking met de kleine Sneijder- de enige die het statische Oranje kan verlossen. De hoop op Van der Vaart, wiens conditionele gesteldheid ontoereikend oogt, vervliegt langzamerhand ook in Portugal.

Op het podium van Euro 2004 is slechts plaats voor topfitte spelers, die weten wat er hedentendage wordt gevraagd. Die les werd uiteindelijk ook getrokken door de Portugese coach Scolari, die gisteren de dertigers Rui Costa en Couto buiten de basis liet en zijn team de gedaante van de Europese clubkampioen Porto aanmat -waardoor ook voor het thuisland de zon nog schijnt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden