Nederland moet de Rembrandts delen met Frankrijk

Beeld Wikimedia Commons

Het Rijksmuseum rekende zich te vroeg rijk. Directeur Wim Pijbes moet de twee schilderijen van Rembrandt, die hij in gedachten al aan zijn collectie had toegevoegd, delen met zijn Franse collega's van het Louvre.

Nederland en Frankrijk kopen de twee schilderijen namelijk samen, maakte minister Bussemaker vandaag bekend. Ze zullen afwisselend in Amsterdam en Parijs te zien zijn.

In de officiële verklaring van Bussemaker lijkt het alsof het kabinet blij is dat het de kosten van de Rembrandts met Frankrijk kan delen. "Nu ook aan Franse zijde onmiddellijk financiering beschikbaar is, is het kabinet voornemens de huwelijksportretten gezamenlijk met Frankrijk te verwerven. Door voor deze mogelijkheid te kiezen kunnen we gezien de grote urgentie op relatief korte termijn ons gezamenlijk belang veilig stellen en de kosten van de verwerving delen."

Maar het is geen geheim dat Nederland de portretten liever alleen had gekocht. Daar was ook al financiering voor: het Rijk en het Rijksmuseum zouden elk 80 miljoen bijdragen. Veel geld, maar volgens minister Bussemaker was dat het waard om deze werken in het 'Nederlandse publieke domein' te brengen - in de nieuwe verklaring doet het begrip 'Europese publieke domein' zijn intrede.

De portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit waren in het bezit van de rijke Franse familie De Rothschild, die ze wilde verkopen. Rijksmuseum-directeur Pijbes mobiliseerde in het geheim steun voor de aankoop in de Tweede Kamer, en sprokkelde zelf de andere helft van het aankoopbedrag bij elkaar. Toen het nieuws van de aankoop een goede week geleden naar buiten werd gebracht, leek het alsof de zaak al beklonken was.

Maar toen werden ze in Parijs ineens wakker, en maakte de Franse regering bekend ook in de race te zijn voor de Rembrandts.

Overeenkomst of optie?
Nederland had eerder deze zomer al eens met Frankrijk overlegd over de gezamenlijke aankoop van de Rembrandts. Daar werd in juli zelfs iets over op papier gezet. Maar die constructie had ook nadelen: het permanente pendelen is natuurlijk niet ideaal voor twee belangrijke, en kwetsbare schilderijen. Dus toen er genoeg geld gevonden was om de aankoop alleen te financieren, koos Nederland daarvoor.

Dat was echter buiten de Fransen gerekend. In de openbaarheid leek er een biedingenstrijd te gaan losbarsten. Achter de schermen werd druk onderhandeld over wat nu precies de status was van de engagement commun die deze zomer werd gesloten. Was dat - zoals Nederland betoogde - puur een optie, of was het - de Franse lezing - toch een bindende afspraak?

Die laatste lezing heeft inmiddels gewonnen, en dus mogen ook de bezoekers van het Louvre in de toekomst meegenieten van de twee Rembrandts. Schrale troost voor Pijbes: de schilderijen zullen als eerste in het Rijksmuseum te zien zijn. Bussemaker hoopt dat ze 'met kerst thuis' zullen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden