'Nederland medeplichtig bij schending mensenrechten in Congo'

De Congolese krijgsheer Thomas Lubanga in de rechtszaal van het Internationaal Strafhof. Lubanga gaat in hoger beroep tegen zijn veroordeling tot 14 jaar celstraf wegens het gebruik van kindsoldaten in zijn rebellenleger.Beeld anp

Drie Congolese getuigen van het het Internationaal Strafhof in Den Haag zijn ondanks grote zorgen van mensenrechtenbeschermers over hun lot gisteren door Nederland uitgezet. Dat heeft Amnesty International vandaag bevestigd. Volgens Human Rights Watch riskeert Nederland nu medeplichtigheid aan mogelijke mensenrechtingenschendingen van de getuigen in Congo. Volgens de advocaten van de getuigenzijn de mannen meteen na aankomst in Congo opgepakt en naar een onbekende locatie gebracht.

Amnesty en Human Rights Watch hadden opgeroepen de mannen nog niet terug te sturen. Er zijn zorgen over hun veiligheid en het is de vraag of ze een eerlijk proces krijgen in hun thuisland, de Democratische Republiek Congo.

De advocaten van de drie getuigen van het Internationaal Strafhof (ICC) die ons land zijn uitgezet, houden Nederland en het ICC volledig verantwoordelijk voor de risico's die de mannen in Congo lopen. De getuigen werden zondag overgedragen aan de autoriteiten in de Democratische Republiek Congo. 'Ze zijn bij aankomst direct gearresteerd en verblijven op een voor ons onbekende locatie', laten de raadsmannen vandaag in een verklaring weten.

Volgens Géraldine Mattioli-Zeltner van Human Rights Watch is het teleurstellend dat Nederland riskeert medeplichtig te worden aan mogelijke mensenrechtenschendingen door de drie Congolese mannen uit te zetten. 'Voordat de getuigen werden uitgezet, had Nederland van de autoriteiten in Congo moeten eisen dat ze extra maatregelen zouden nemen om hun recht op een eerlijk proces te beschermen', aldus Mattioli-Zeltner. 'We roepen de Nederlandse regering nu op om er alsnog voor te zorgen dat de drie mannen een eerlijk proces krijgen met onafhankelijke rechters en de mogelijkheid om in beroep te gaan.' Mattioli-Zeltner noemt de zaak zeer belangrijk voor getuigen van het ICC. Ze wijst erop dat het strafhof verplicht is maatregelen te nemen om getuigen te beschermen. Nu de drie getuigen zijn uitgezet komt hun veiligheid in gevaar. Dat liet zij vandaag laten weten in een reactie op hun uitzetting.

Amnesty laat weten dat de zorgen over hun lot blijven bestaan. 'De verantwoordelijkheid leggen wij bij Nederland', aldus de mensenrechtenorganisatie. Amnesty verwacht dat Nederland toezicht houdt op de behandeling van de drie en dat het zich houdt aan de beloften die daarover zijn gedaan.

Het ministerie van Justitie wilde afgelopen weekeinde niets zeggen over de ophanden zijnde uitzetting en niet reageren op de oproep van de mensenrechtenorganisaties.

Beeld belga

Klemmend beroep op Teeven
Human Rights Watch deed vrijdag in een brief aan staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) nog een klemmend oproep om de getuigen niet uit te zetten. De organisatie wees daarbij op de verplichting die Nederland heeft om ervoor te zorgen dat mensen die worden uitgezet niet aan ernstige mensenrechtenschendingen worden onderworpen, waaronder de doodstraf.

De mannen kwamen in 2011 naar Den Haag om te getuigen over de rol van de Congolese regering van president Joseph Kabila bij misdrijven en schendingen van mensenrechten in het noordoosten van Congo. Ze zaten in Congo al in de gevangenis, omdat ze ervan beschuldigd werden zelf nauw bij de gruwelen betrokken te zijn geweest.

Staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en JustitieBeeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden