Nederland klaargestoomd voor grote dijkdoorbraak

Hoe goed zijn bestuurders, bedrijven en burgers voorbereid op een watersnoodramp? Dat moet blijken tijdens een grote oefening in november.

Tijdens de grootste rampoefening ooit wordt in november vijf dagen lang de situatie na een dijkdoorbraak nagebootst. Nederland is nog lang niet klaar voor een nieuwe watersnoodramp, constateert Eppie Klein.

Klein heeft de afgelopen maanden uitgebreid met gemeentebestuurders gesproken. Hij maakt deel uit van de Taskforce Management Overstromingen, een ’aanjaagteam’, ingesteld door de overheid. Het team moet bestuurders, bedrijven en burgers ervan doordringen dat Nederland ondanks zijn dijken en waterkeringen risico’s loopt. „Bedrijven hebben vaak wel een plan voor calamiteiten binnenshuis, maar ze hebben niet nagedacht over overstromingen. In veel ziekenhuizen staat de noodaggregaat in de kelder.”

Bovendien is Nederland onmisbaar bij transporten, gaslevering aan het buitenland en internetverbindingen. Klein: „Een overstroming kan heel West-Europa platleggen.”

Welke gemeenten en bedrijven precies meedoen aan de rampenoefening is nog niet bekend. Het meeste gebeurt op papier, maar er worden ook daadwerkelijk wijken ontruimd, Defensie zal uitrukken en vrijwilligers worden geëvacueerd.

Niets is meer ontwrichtend dan water, zegt Klein. Door zijn onvoorstelbare kracht, waarmee het kraters kan slaan. Het duurt ook lange tijd voordat een overstroomd gebied weer op orde is. „Voordat nutsvoorzieningen weer hersteld zijn ben je zes tot twaalf maanden verder.”

Er bestaat een kleine kans dat dijken doorbreken bij een extreem zware storm of hoge rivierafvoer. Als het gebeurt is het goed te weten dat een groot deel van Nederland beneden de zeespiegel en het waterniveau van de grote rivieren ligt. Daar wonen ongeveer 9 miljoen mensen en daar wordt 65 procent van het bruto nationaal product verdiend.

De grootste ramp wordt niet eens zozeer veroorzaakt door extreem weer, maar eerder door de niet voorbereide mens. Klein: „In feite vallen stormen en hoog water redelijk te voorspellen. Er is altijd tijd. Soms zeven dagen, soms twaalf uur.”

De kunst is dat bestuurders, burgers en bedrijven voorbereid zijn. En liefst op het zwartste scenario. Vandaar dat de taskforce tijdens de rampenoefening begin november doet alsof West-Nederland, het rivierengebied én het IJsselmeergebied onderlopen. Onderzocht wordt dan of burgemeesters op het juiste moment de juiste besluiten nemen en of ze hun burgers kunnen overtuigen van de noodzaak te vertrekken. Klein: „Dat vergt bestuurlijke lef.”

Er moeten routes klaarliggen en hulpdiensten moeten goed samenwerken. Bewoners moeten worden opgevangen in niet ondergelopen gebieden. Volgens Klein redden de meeste mensen zich wel. „Slechts 13 procent is afhankelijk van anderen, zoals ouderen in verzorgingstehuizen en gevangenen. Maar ook de zelfstandige burger moet een reddingsplan hebben dat verder gaat dan drie kaarsjes op zolder.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden