Interview

Nederland kan iets leren van de seksindustrie in Nieuw-Zeeland

Beeld ANP

Helpt afkijken bij het beleid van Nieuw-Zeeland om de situatie van sekswerkers in Nederland te verbeteren? Onderzoeker Joep Rottier denkt van wel. 

De legalisering van de seksindustrie zorgt er sinds 2000 voor dat mensenhandel wordt bestreden en uitbuiting wordt voorkomen. Maar het derde doel, het verbeteren van de rechten voor sekswerkers, raakt steeds verder op de achtergrond, stelt onderzoeker Joep Rottier van de Universiteit Utrecht. Een Nieuw-Zeelands model biedt mogelijk uitkomst. Daarover wordt woensdag gediscussieerd tijdens een congres. Rottier blikt vooruit. 

Wat kan er beter als het gaat om de Nederlandse seksindustrie?

“Het beleid richt zich steeds meer op de bestrijding van mensenhandel en uitbuiting door specifieke prostitutiegerichte regels. Een zorgelijk ­effect van dit beleid is dat de veiligheid en zelfstandigheid van sekswerkers steeds meer onder druk komt te staan.

“Neem de sluiting van honderd bordeelboten aan het Zandpad in Utrecht in 2015, vanwege verdenking van mensenhandel. Meer dan 330 sekswerkers verloren plots hun baan. Voor hen was geen vervangende arbeidsplaats geregeld. Een deel van die sekswerkers verdween van de radar en ging noodgedwongen in het illegale circuit werken, waar het risico van uitbuiting en misbruik aanmerkelijk hoger is.

“Een ander voorbeeld van de op prostitutie gerichte regels is de registratieplicht. Door het stigma op sekswerk, werken de meeste sekswerkers in het geheim. Verplichte registratie is voor hen een enorme drempel. Dat soort repressieve maatregelen werken onbedoeld in de hand dat zij onveilige situaties opzoeken.”

Nederland vergelijken met Nieuw-Zeeland, is dat niet vergezocht?

“Vóór 2003 had ook Nieuw-Zeeland een repressief seksindustriebeleid. In 2003 decriminaliseerde het als eerste land ter wereld de commerciële seksindustrie (18+). Sekswerk is nu vanuit beleidsoogpunt gelijk aan iedere andere baan in de service-industrie. Sekswerkers hebben er dus dezelfde rechten en plichten als bijvoorbeeld een kapper. Gedwongen prostitutie is er in alle gevallen strafbaar, net als hier. Het is interessant om te kijken of delen van dat beleid in Nederland kunnen worden geïmplementeerd. Nieuw-Zeeland is misschien ver weg, maar de dynamiek in een grote stad als Auckland is vergelijkbaar met die in Amsterdam.”

Wat kan Nederland leren van het Nieuw-Zeelandse beleid?

“Prostituees worden daar niet gezien als hulpeloze slachtoffers van brute dominante mannen, maar als mensen die zelf in staat zijn keuzes te maken. Het beleid wijzigde van ­moraalpolitiek naar een meer pragmatische en rationele benadering.

“Bewezen is dat sekswerkers in Nieuw-Zeeland een groot gevoel van veiligheid ervaren. En ze hebben ook veel vertrouwen in de overheidsbescherming. Daarnaast is de organisatie die de belangen van sekswerkers behartigt, het New Zealand Prostitutes Collective, een goed gesubsidieerd, zelfstandig en invloedrijk ­orgaan dat in contact staat met de sekswerkers en de overheid adviseert. In Nederland wordt nog te weinig naar sekswerkers geluisterd. Dat kunnen we van Nieuw-Zeeland leren.”

Is het, als het gaat om de seksindustrie, dan allemaal beter geregeld in Nieuw-Zeeland?

“Ja, zonder de Nieuw-Zeelandse seksindustrie te willen romantiseren. Migranten zonder verblijfsvergunning mogen ook daar geen sekswerk verrichten. Dat gebeurt wel, waardoor ook weer een illegaal circuit ontstaat. Maar er is daar meer dan in Nederland aandacht voor de situatie van sekswerkers. De aandacht voor de rechten van sekswerkers verdient ook hier een goede discussie. Een die we woensdag met ­gemeentelijke beleidsmedewerkers, wetenschappers, zorgmedewerkers, hoogleraren en sekswerkers zullen voeren.”

Lees ook: 

Verbeter de rechten van sekswerkers in plaats van ze als slachtoffers te zien. Een repressief beleid helpt sekswerkers helemaal niet, menen Martijn Heil (fotograaf) en Marjan Wijers (Human Rights Research & Consultancy).

‘Gemeenten moeten prostituees helpen bij het vinden van een goede werkplek’ Door teruglopende verdiensten komen sekswerkers soms zelfs in de schulden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden