Nederland is multicultureler dan minister Donner denkt

Autochtonen vinden het geen bezwaar dat verschillende etnische groepen in ons land samenleven. Dat vinden ze al lang.

Het kabinet moet bezuinigen,dus ook op het integratiebeleid. Zo'n bezuiniging moet je natuurlijk wel inhoudelijk motiveren. De visie van minister Donner komt hierop neer: de immigrant is verantwoordelijk voor integratie en betaalt zelf zijn inburgering. Bij mislukking volgt inleveren van de verblijfsvergunning.

Het kabinetsbeleid veronderstelt dat autochtonen steeds kritischer worden over de multiculturele samenleving. Uit studies blijkt dat 'oude Nederlanders' de afgelopen tien jaar nauwelijks anders zijn gaan denken over allochtonen. In overgrote meerderheid hebben ze er geen problemen mee dat verschillende etnische groepen in ons land samenleven. Autochtonen vinden wel dat allochtonen onvoldoende aangepast zijn, en dat ze op het werk Nederlands moeten spreken. Maar vinden ook dat je niet mag discrimineren, en dat nieuwe en oude Nederlanders moeten samenwerken 'om de problemen in Nederland op te lossen'.

Zelfs ingrijpende gebeurtenissen als '9/11' en de moorden op Fortuyn en Van Gogh gaven niet meer dan een kleine en voorbijgaande rimpeling te zien in deze stabiele multiculturele steun. Nederlanders zijn niet heel positief en niet heel negatief over multiculturele waarden. Dat was in 1999 net zo als in 2009.

Natuurlijk, er is ook onderzoek gedaan waaruit blijkt dat autochtonen veel kritischer zijn geworden, vooral over Turken en Marokkanen. Als je mensen vraagt "Vertrouwt u Marokkanen?", dan wordt dat antwoord ingekleurd door incidenten. Maar als je ze vraagt naar hun dieper liggende overtuigingen, bijvoorbeeld over gelijke rechten of aanpassing, ligt het anders. Autochtonen vonden tien jaar geleden discriminatie op basis van ras uit den boze en vinden dat nog steeds. Autochtonen vonden toen dat allochtonen zich niet genoeg aanpasten aan Nederland en vinden dat nog steeds.

De scherpe toon van het publieke debat staat haaks op wat er werkelijk in de samenleving gebeurt. Nederland scoort internationaal hoog op kansen en mogelijkheden voor allochtonen om vooruit te komen.

Het ideeëngoed van minister Donner is afgeleid van het populisme dat in het debat de boventoon voert. Maar druk op immigranten om hun taal en cultuur aan te passen aan de samenleving van het gastland werkt vaak averechts. Het versterkt de wil om de eigen cultuur te behouden.

Donners idee is dat de Nederlandse cultuur voorop moet staan en dat de Nederlandse waarden 'niet inwisselbaar' zijn. Daarmee gaat hij voorbij aan de machtsverhoudingen in de Nederlandse multiculturele samenleving. Er is sprake van een duidelijke rangorde: de autochtone groep vormt de grootste en belangrijkste groep, gevolgd door westerse immigranten, Surinamers en Antillianen, met onderaan de Turken en Marokkanen. Het is niet goed in te zien hoe in een dergelijke maatschappelijke structuur Nederlandse waarden bedreigd zouden kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden