Nederland is klaar voor de nanny, maar waar blijft ze?

Vermoeid kijkend zakte ze neer op de bank, de studente die wij wilden inhuren om op onze pasgeboren zoon te passen. „Hij slaapt toch wel veel, hè, want ik moet wel studeren”, meldde ze. „Die wordt het dus niet”, dachten wij, en zochten door. Veel werkende ouders leggen een zoektocht af langs de mogelijkheden van een oppas thuis, de crèche, uitwisseling met andere ouders, of opa en oma.

Voor ouders met een aardig inkomen komt wellicht nu ook de professionele nanny in beeld. Als je de ruimte hebt, kan ze zelfs een deel van de week intern komen. In Engeland is een nanny heel normaal en eigenlijk is het vreemd dat het beroep hier nog niet is doorgedrongen, vindt Constance Jacobson van Poppyns Nannies Instituut in Den Haag, de eerste echte nanny-opleiding. „Maar Nederland is er klaar voor. Met drie kinderen is een nanny al goedkoper dan het kinderdagverblijf.” Als belastingregels en werkgeversbijdrage optimaal worden benut, komt het inhuren van een nanny volgens Poppyns Nannies neer op 11 à 12 euro per uur.”

Een nanny is flexibel en doet licht huishoudelijk werk. Ze is er als een kind ziek thuis is. Ze kookt en eet met de kinderen als dat nodig is. Ze kan blijven als ouders moeten overwerken. Ze wordt opgeleid om de kinderen een zinvolle dagbesteding te bieden, dus geen uren voor de tv maar kleien en cakejes bakken. Ze kan zelf met de staafmixer aan de gang om peutervoeding klaar te maken. In tegenstelling tot de meeste au pairs spreekt ze Nederlands en kan ze gewoon naar huis, soms iedere avond maar in ieder geval in het weekend, wat voor de privacy binnen het gezin prettig is.

Ook bij het bemiddelingsbureau Need a Nanny zien ze de vraag steeds meer toenemen. „Toen ik zeven jaar geleden begon, werd het nog wel decadent gevonden”, aldus Miranda van Beusekom van Need a Nanny: „Nu willen normale gezinnen een nanny, zodat het gezinsleven zo gewoon mogelijk doorloopt als de ouders er niet zijn.” Van Beusekom plaatst ieder jaar honderden nanny’s. Meestal hebben ze een vooropleiding gericht op het werken met kinderen. De speciale opleiding juicht ze toe.

Constance Jacobson woonde en werkte als moeder van drie kinderen een tijd in Engeland, waar ze een nanny in huis had. Terug in Nederland bleken ze nergens te vinden. In samenwerking met het regionaal onderwijs centrum ID college en met steun van de gemeente Den Haag, is ze Poppyns Nannies begonnen. Ze wordt dagelijks gebeld met de vraag of er al een nanny beschikbaar is. Helaas is er van de kant van de leerlingen nog maar weinig belangstelling. Aan de twee proefprojecten deden ieder zes meisjes mee. Dat kan veranderen in de toekomst. De opleiding is vooral interessant als alternatief voor een baan in een kinderdagverblijf. Een nanny die in een gezin werkt is vrijer het werk in te vullen, heeft een grotere band met de kinderen en verdient minstens tweehonderd euro per maand meer dan in het kinderdagverblijf. In Engeland, waar de vraag naar nanny’s het aanbod ver overschrijdt, kan een goede nanny zo’n 650 euro netto per week verdienen.

De leeftijd van een nanny is niet belangrijk en het kan natuurlijk ook een man zijn. Wel moet een nanny een mbo-opleiding sociaal pedagogisch werk hebben op niveau 3. De vervolgopleiding is particulier en moet zelf worden betaald. Dat is een heikel punt, maar Jacobson wil streng kunnen selecteren aan de poort. Bij een door de overheid gesubsidieerde opleiding kan dat niet.

Iemand is om twee redenen niet geschikt om nanny te worden, vindt ze. De kandidaat mag niet stiekem verlangen naar een eigen gezin, want dan gaat ze concurreren met de moeder. En ze mag ook niet willen compenseren voor een eigen nare jeugd.

De verhoudingen binnen het gezin moeten heel duidelijk zijn, want een nanny neemt de boel voor een flink deel van de ouders over. Die moeten op hun beurt kunnen delegeren. Jacobson: „Dat is niet zo moeilijk. Een nanny is een professional. Ze weet iets van logopedie, kinderfysiotherapie, spelletjes, sociale ontwikkeling en dergelijke.”

Het grote verschil met een oppas is dat een nanny zich in het hele sociale leven van de kinderen begeeft. Zij kijkt op school op de lijst of er hulp wordt gevraagd voor de sinterklaasversieringen. Dat kan ze zelf doen, maar ze kan ook de andere kinderen opvangen terwijl moeder op school helpt. Ze zorgt er ook voor dat jouw kind niet de enige is die geen cadeautje voor de jarige juf heeft omdat jij op zakenreis bent. Ze houdt de ouders die niet dagelijks bij school staan, op de hoogte van wat er speelt. Jacobson: „Het is enorm stressverlagend. De ouders blijven uiteraard altijd de baas.”

Jacobson krijgt zelfs al telefoontjes van Nederlandse gezinnen in het buitenland: of ze al kan bemiddelen. Nu nog de nanny’s.

De 22-jarige Celeste van der Wilt werkte een tijd in de kinderopvang maar koos toch voor de nanny-opleiding. „Op een groep in een kinderdagverblijf (kdv) kan ik niet de zorg bieden die ik wil. Je bent vooral bezig te zorgen dat alles op tijd loopt. Ik kon er niet alles toepassen wat ik weet en kan. Als nanny ben je meer eigen baas.”

Celeste liep stage bij het gezin van Rutger en Esselien van Hoogstraten in Den Haag. Esselien: „Een kinderdagverblijf geeft veel stress. Je moet op tijd zijn met ophalen en ik vond de crèche weinig gericht op opvoeding en emotionele zaken.”

Celeste: „In een gezin ga je mee met de individuele ontwikkeling van de kinderen. Als ze het knippen en plakken hebben ontdekt, ga je daarmee aan de slag. In een buitenperiode ga je lekker naar buiten. Je hebt ook minder met regels te maken. Laatst hadden we wat omgegooid en ben ik met de kinderen gaan dweilen. Ze vonden het prachtig, dat gedoe met een emmer sop. Op een kdv mogen kinderen niet in de keuken komen.”

Esselien: „Het is in je eigen huis, het sluit aan bij jouw leefwereld – dat is prettig. Maar een nanny kijkt ook met een frisse blik naar dingen. Ze heeft ervoor gekozen dit te doen en voegt echt iets toe. Mensen denken dat het duur is, maar ik vraag dan altijd: wat is belangrijk?” Dat een nanny soms andere regels hanteert dan de ouders is geen bezwaar, vinden beiden. Dat kunnen kinderen aan.

Wat wel moeilijk kan zijn is afscheid nemen, vooral als een nanny jaren in een gezin heeft gewerkt. Op de opleiding wordt daar aandacht aan besteed. Celeste: „Je moet afbouwen. Het is natuurlijk niet zo dat je de deur achter je dichttrekt. Vaak blijft er nog een tijd contact. Ook daar ben je als nanny verantwoordelijk voor.”

Nanny’s treden regelmatig op in films en series. Ze hebben soms wel de neiging met de vader van de kinderen te trouwen.

Mary Poppins: Nanny die kan vliegen aan een paraplu. Ze heeft een tas waar ontelbaar veel dingen uit komen, en onhandelbare kinderen zijn dol op haar.

Maria uit ’The Sound of Music’: Ex-non leert de kinderen Von Trapp zingen en trouwt met hun vader.

The Nanny (serie) Fran: brutaal en ordinair. De kinderen zijn dol op haar en na ontelbare afleveringen hun vader ook.

Nanny McPhee. Na overlijden van de moeder komt een toverende nanny als door de moeder gezonden in het gezin. Ze helpt de kinderen en wijst de vader met wie hij moet trouwen: het lieve dienstmeisje.

Jo Frost: Supernanny uit het tijdperk van de realityshows die echte ouders en hun onhandelbare kroost te hulp schiet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden