Interview

'Nederland is een Europees zorgenkindje geworden'

Europarlementslid namens Nederland, Corien Wortmann van het CDA. Beeld anp

Nederland krijgt vandaag harde woorden te horen uit Brussel, verwacht Europarlementariër Corien Wortmann-Kool. In een rapport van de Europese Commissie krijgt Nederland, net als andere EU-landen, aanwijzingen over de eigen economie. 'De ironie is dat iedereen in Nederland de nieuwe regels prees. Totdat ze Nederland zelf raakten.'

"Nederland is inmiddels een Europees zorgenkindje", steekt de Nederlandse Europarlementariër Corien Wortmann van wal in een druk café. "Toch maak ik me persoonlijk het meest druk over Frankrijk. De manier waarop de Franse president Hollande victorie kraaide toen de Europese Commissie het land uitstel gaf om de begrotingsdoelen te halen, is heel zorgelijk. Alsof het land nu niet meer hoeft te bezuinigen. De vuurproef voor het nieuwe economische bestuur wordt of de Europese Commissie hard durft op te treden tegen Frankrijk of dat ze alleen kleine landen als Nederland aanpakt."

U heeft een belangrijke rol gespeeld bij de aanscherping van het economisch bestuur. Dat wordt u in Nederland niet meer in dank afgenomen.
"De ironie is dat toen ik in 2010 en 2011 namens het Europees Parlement over die aanscherping onderhandelde, dit door de Tweede Kamer breed werd gedragen. Iedereen prees de nieuwe regels. Totdat ze Nederland zelf raakten.

Het is typerend voor hoe we in Nederland met Europa omgaan. De afspraken gelden voor anderen. We willen wel de lusten van Europa, maar zodra het over de verplichtingen en verantwoordelijkheid gaat, is er vaak weinig uitleg. Ik ben er trots op dat het Europees Parlement onder mijn leiding de rol van de Eurocommissaris voor economische zaken heeft kunnen versterken, zodat die nu als onafhankelijke begrotingsautoriteit optreedt. Het was een wens van Nederland, maar Nederland kreeg onder de lidstaten hiervoor geen meerderheid. Onder druk van het Europarlement lukte het toch.

We hebben er verder voor gezorgd dat de Europese afspraken niet alleen gaan over cijfertjes, begrotingstekort en staatsschuld, maar ook over de economie op de langere termijn. De lidstaten wilden dat zelf ook wel, maar die wilden niet die sterke rol van de Europese Commissie en al helemaal niet dat de Commissie al zijn oordelen openbaar zou maken. Ik vind de afspraken een goede balans tussen controle op Europees niveau en het initiatief en de uitvoering bij de lidstaten."

Waar moet Nederland vandaag rekening mee houden?
"Een boete komt er niet. Ook wij hebben uitstel gekregen om aan de afspraak te voldoen dat het begrotingstekort maximaal 3 procent mag zijn. Dat lijkt me terecht. De economische groei valt tegen en we hebben de SNS-bank moeten redden. Maar ik verwacht dat er stevige voorwaarden aan die coulance worden verbonden. Bijvoorbeeld dat de hogere pensioenleeftijd en de hervorming van de woningmarkt sneller moeten plaatsvinden dan de regering van plan is.

De Commissie zal er ook doorheen prikken dat het kabinet nieuwe bezuinigingen heeft aangekondigd, maar dat niet duidelijk is hoe het kabinet aan een meerderheid wil komen. Het gaat natuurlijk ook om de uitvoerbaarheid van de plannen. Nederland zit in een procedure voor landen met een buitensporig overheidstekort en kan de aanwijzingen van de Commissie niet naast zich neerleggen."

Ondanks de aangescherpte afspraken kunnen de EU-landen nog altijd in een gezamenlijke vergadering besluiten om aanbevelingen naast zich neer te leggen. Is dat een waarschijnlijk scenario?
"Dat zal een groot land als Frankrijk makkelijker lukken. Toch verwacht ik niet dat het zo gaat. Reputatieschade speelt ook een rol. Frankrijk dreigt inmiddels niet alleen economisch van de rails te lopen, maar ook zijn leidende rol in Europa te verliezen. Wie zich nu niet aan de aanbevelingen houdt, is niet opeens ontslagen van de verplichting om op de lange termijn de economie gezond te maken."

Heeft u hierover gesproken met Eurocommissaris Olli Rehn van economische zaken?
"Ik heb hem expliciet gezegd dat hij ervoor moet oppassen de verdenking op zich te laden dat hij grote landen ontziet en kleine landen pakt. Ik vond het een verkeerd signaal dat Frankrijk al begin mei te horen heeft gekregen dat het uitstel kreeg voor zijn begrotingsverplichtingen, terwijl België, Malta en andere kleine lidstaten gehouden zijn aan de afspraken. Ik hoop dat de Commissie op een gegeven moment het lef toont om boetes echt op te leggen. Doet ze dat in gerechtvaardigde gevallen niet, dan kan dit het nieuwe economische bestuur ondermijnen."

Het grote publiek in Nederland kent u nauwelijks, maar in Brussel bent u zeer invloedrijk. Het was voor iedereen een verrassing dat u vorige week aankondigde te stoppen als Europarlementariër. Vanwaar dat besluit?
"Ik ben nog hard bezig om de Bankenunie rond te krijgen. Die moet maken dat ook de financiële instellingen hun verantwoordelijkheid nemen. Als dat is gelukt, ligt midden volgend jaar alle wetgeving wel op zijn plaats. Daarna is het aan de lidstaten en de financiële sector, die een goede invulling moeten geven aan de afspraken. Voor mij is het dan mooi geweest op deze plek."

Wie is Corien Wortmann?
Als financieel expert van de grootste fractie in het Europarlement is CDA-politica Wortmann-Kool (53) een spil in de onderhandelingen met de EU-landen over financiële wetgeving. Onder haar aanvoering scherpte het Europees Parlement afspraken aan over het begrotingsbeleid van de EU-landen. Wortmann is Europarlementariër sinds 2004.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden