Biodiversiteitstop

Nederland heeft nog zeker 150.000 hectare nieuwe natuur nodig voor biodiversiteit

null Beeld Paulien Kraaijeveld
Beeld Paulien Kraaijeveld

Nederland steunt het doel dat 30 procent van land en zee in 2030 moet zijn beschermd. Dan moet er nog flink wat natuur bij, zegt milieuwetenschapper Stefan Pasma.

Onno Havermans

Nederland staat volledig achter het 30-bij-30-doel van de biodiversiteitstop in Montreal: in 2030 moet wereldwijd 30 procent van land en zee zijn beschermd. Mooi, zeggen natuurbeschermers, maar dan moet Nederland zelf nog wel 150.000 hectare nieuwe natuur toevoegen, bovenop het natuurherstel dat al nodig is om uit de stikstofcrisis te raken.

Ruim voor de top in Montreal woensdag begon, was Nederland al akkoord met 30 bij 30, die afspraak staat immers al in de Europese Biodiversiteits Strategie, waarbij dan ook nog eens 10 procent strikt beschermd moet zijn. In Montreal treden de landen van de Europese Unie op als één partij, met dit doel als speerpunt.

Toch neemt natuurminister Christianne van der Wal volgende week deel aan de finale onderhandelingen over het zogeheten Global Biodiversity Framework. Ze vertrekt dinsdag naar Montreal en keert pas zondag terug, nadat vermoedelijk een nieuw akkoord is gesloten. Daarin moeten ook de rechten van inheemse volkeren en vrouwen zijn verankerd, en een goed systeem om de bescherming van soorten te meten, rapporteren en verantwoorden, schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer.

Productiebossen horen er niet bij

Milieuwetenschapper Stefan Pasma is blij dat Van der Wal de biodiversiteit serieus neemt. Maar de vraag is wat er straks als beschermde natuur telt. Nederland zegt dat het al 26 procent van zijn oppervlak beschermt, maar rekent daarbij ook enkele productiebossen mee. “Die moet je er eigenlijk buiten laten”, zegt Pasma. “We rekenen ook geen reguliere landbouwgrond mee. Grasland telt alleen mee als het niet wordt bemest en louter omwille van natuurherstel wordt gemaaid.”

Die 26 procent is ook discutabel, omdat het gaat om het hele Natuurnetwerk Nederland (NNN). Dat mag volgens de eisen van de Verenigde Naties, zegt Pasma, maar Nederland wijkt daarmee wel af van de Europese Unie, die alleen de volgens eigen regels beschermde Natura 2000-gebieden meetelt; daarmee komt Nederland niet verder dan 10 procent.

Natuurgebieden verbinden

De provincies hebben toegezegd voor het natuurnetwerk 80.000 hectare nieuwe natuur aan te leggen vóór eind 2027, maar die aanleg stokt; er is nog 35.000 hectare nodig. Daarbovenop komt nog de opgave om 150.000 hectare natuur te vinden om die 30 procent te halen. Dat aantal was ook al eerder door het Planbureau voor de Leefomgeving berekend.

Pasma maakt de website Ongerepte-Natuur.nl, om aandacht te vragen voor wildernisgebieden, waar de natuur zijn gang kan gaan en de invloed van de mens minimaal is. Zulke gebieden zijn er eigenlijk niet in Nederland. Het komt hem dan ook goed uit dat het oppervlak beschermde natuur nog met grofweg de omvang van de provincie Utrecht moet worden vergroot. Dat kan onder meer door bestaande natuurgebieden robuust met elkaar te verbinden, waardoor ruimte ontstaat waar de natuur zijn gang kan gaan. “In de huidige natuurgebieden is beheer nodig om de soorten overeind te houden.”

Minstens een kwart van het leefgebied van de soorten die bescherming nodig hebben, leeft echter niet in de beschermde gebieden, laat SoortenNL zien op zijn net gelanceerde website. Ruim een kwart van de soorten die Nederland moet beschermen, leeft buiten de Natura 2000-gebieden en het natuurnetwerk. Ook buiten beschermde gebieden is er dus werk aan de winkel ten bate van de biodiversiteit.

Lees ook:

Provincies leggen te weinig nieuwe natuur aan

De aanleg van 80.000 hectare nieuwe natuur stokt. Vorig jaar legden de provincies minder dan tweeduizend hectare aan. In dit tempo halen ze het doel eind 2027 niet.

Er moet nog veel meer natuur bij in Nederland volgens de Verenigde Naties. Maar hoe dan?

Nederland beschermt te weinig natuur, volgens de normen van de Verenigde Naties. En er moet nog veel meer natuur bij, want het doel voor 2030 ligt flink hoger. Hoe moet dat dan? Natuurspecialist Stefan Pasma heeft wel ideeën.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden