Nederland heeft afscheid genomen van regeringsvliegtuig PH-KBX

Beeld ANP

De ruim 3500 bezoekers die zaterdag de vliegbasis Woensdrecht bezochten om daar nog een keer de PH-KBX te zien hadden allemaal zo hun eigen reden de Fokker 70 uit te zwaaien. De spotters kwamen voor het ultieme shot en de bewoners uit de omgeving kwamen even langs om de fietstocht een doel te geven. 

“Waar we met zijn allen naar hebben staan kijken? Naar het afscheid van cultureel erfgoed”, vindt Lloyd van der Swaan uit Almere. Voor Thomas van Loon uit Roosendaal liggen de zaken wat simpeler: “Ik heb het vliegtuig van de regering vaak op tv gezien en wilde het nu ook eens in het echt zien. Het is de laatste kans.”

Stukje geschiedenis

Wie had gehoopt door het vliegtuig te mogen lopen, kwam bedrogen uit. Het toestel is voor 3,7 miljoen euro verkocht aan de Australische luchtvaartmaatschappij Alliance voor binnenlandse vluchten en het is tegenover de nieuwe eigenaar niet netjes dan nog even duizenden nieuwsgierigen over het smalle gangpad te laten banjeren. Nee, de bezoekers moesten allemaal op een eerbiedige afstand van 30 meter afscheid nemen. 

De uitzondering was Lloyd van der Swaan. De student cultureel erfgoed mocht het toestel in. “Prachtig, heel bijzonder. Het is de geschiedenis die je voelt, de staatsbezoeken en de handelsmissies. Ik loop stage bij het Nationaal Militair Museum en loop dagelijks tussen de vliegtuigen en ik heb wel vaker Fokkers gezien, maar dit is wel heel speciaal. En ik zat op de stoel in de cockpit waar koning Willem Alexander ook heeft gezeten. Links voorin, zo staat hij ook vaak op de foto’s.”

Tekst loopt door na onderstaande afbeelding.

Het interieur van de PH-KBX.Beeld ANP

De verkoop van de Fokker 70 met het registratienummer PH-KBX, de laatste drie letters verwijzen naar Koningin Beatrix, markeert de breuk tussen industrie en koningshuis. Het eerste regeringsvliegtuig was een Douglas DC-3 Dakota die door prins Bernhard voor een zacht prijsje in 1946 werd gekocht uit een dump van het Amerikaanse leger. In 1961 kreeg het Nederlandse Fokker echter de kans een toestel te leveren. Het werd een Fokker F-27 Friendship, het kreeg de letters PBF mee. En dat staat voor Prins Bernhard Friendship. De kleuren waren rood wit blauw en kreeg daarbij het wapen van prins Bernhard en vier generaalsterren.

In 1972 werd het twee miljoen gulden kostende toestel vervangen door de Fokker F-28, het eerste straalvliegtuig van Nederlandse makelij. Het toestel diende het koningshuis, maar was tegelijkertijd een mooi uithangbord voor de Nederlandse luchtvaartindustrie. Het koningshuis kocht niet de standaard versie voor 9 miljoen gulden, maar ging de lucht in met de duurste versie van 16,5 miljoen gulden. Het vliegtuig werd in 1996, nota bene het jaar dat Fokker op 15 maart failliet ging, vervangen door de nu verkochte F-70.

Geheimen

Waarom eigenlijk? Het toestel kan nog jaren mee. Oud-medewerkers van Fokker hopen in stilte nog altijd dat het bedrijf Rekkof (Fokker omgekeerd) van de zakenman Rosen Jakobson nieuwe Fokkers gaat maken. De kans daarop is nihil. De KLM werd ooit genoemd als een afnemer van nieuwe Fokkers maar die is de vloot met oude Fokkers juist aan het afbouwen.

De verkoop van de PH-KBX, die qua bereik onvoldoende scoort in de huidige tijd, past in dat beeld. Het nieuwe regeringvliegtuig is een Boeing 737 Business Jet. Een verwijzing naar het koningshuis ontbreekt. PH-Gov (governement) is de naam.

Zaterdag toonde de KBX zich voor het laatst. Het vliegtuig verdwijnt naar Australië. Wat zich allemaal in het toestel heeft afgespeeld, is moeilijk te weten te komen. De stewardessen die de champagne serveerden aan het einde van de trap,  hebben altijd goed hun mond weten te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden