Nederland grijpt in om verkiezingen Curaçao te redden

De vlag van Curaçao.  Beeld anp
De vlag van Curaçao.Beeld anp

Nederland grijpt hard in op Curaçao. Minister Plasterk van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties zet de regering van de corrupte Gerrit Schotte op het eiland buiten spel en heeft de organisatie van de vrije verkiezingen die op 28 april moeten plaatsvinden, in handen gegeven van de gouverneur.

Hans Marijnissen

Plasterk komt formeel met een ‘Algemene Maatregel van Rijksbestuur’ waarmee alle bevoegdheden die nodig zijn voor het organiseren van de verkiezingen bij de gouverneur van Curaçao komen te liggen.

In de maatregel is ook geregeld dat de gouverneur landsdiensten kan inschakelen om de verkiezingen in goede banen te leiden. Dat betekent bijvoorbeeld dat de Kiesraad waarmee de minister van Bestuur van het ‘kabinet Schotte’ zich actief mag bemoeien, nu onder de vleugels van de gouverneur komt en onafhankelijk blijft.

Minister Plasterk zegt zwaar te tillen aan een goed verloop van de verkiezingen op Curaçao: “Het is van het grootste belang dat de bevolking van Curaçao zich in vrije en eerlijke verkiezingen kan uitspreken over de toekomst van het land. Er is de afgelopen tijd door het handelen van het interim-kabinet ernstig afbreuk gedaan aan de integriteit van het verkiezingsproces.”

Juristen spreken van een ‘unieke’ situatie. De gouverneurs van het autonome Aruba en Sint Maarten kregen afgelopen jaren weliswaar een ‘aanwijzing’, maar die betrof de rijksfinanciën of de screening van bewindslieden. Nooit eerder hanteerde het koninkrijk het zware middel van de ‘algemene maatregel’ om het democratisch proces veilig te stellen.

Op Curaçao is een bestuurlijke wanorde ontstaan na de val van de ‘schone coalitie’ onder leiding van de sociaal-democraat Hensley Koeiman (partij MAN). De corrupte parlementariër Gerrit Schotte wist twee leden van die regering los te weken, waardoor de coalitie van Koeiman de meerderheid verloor, en Schotte juist een meerderheid verkreeg.

Het lukte hem vorige week een nieuwe interim-regering te vormen met premier Gilmar ‘Pik’ Pisas als stroman. Schotte mag vanwege zijn strafblad zelf niet in de regering plaatsnemen, maar heeft wel de regie.

Oud-premier Koeiman riep na zijn val direct nieuwe verkiezingen uit, maar Schotte probeert deze te vertragen omdat hij bang is dat zijn nieuwe coalitie straks geen meerderheid meer haalt. Zijn nieuwe regering nam een ‘Landsbesluit’ dat de verkiezingen uitstelde, maar gouverneur Lucille George-Wout weigerde dat te ondertekenen.

Ze riep de hulp in van de Rijksministerraad, waarin de Nederlandse ministers zijn vertegenwoordigd, aangevuld met die uit Aruba, Sint-Maarten en Curaçao. Dit orgaan heeft de bevoegdheid Landsbesluiten te vernietigen.

Schotte en consorten probeerden eergisteren het ingrijpen van Nederland nog te voorkomen door het omstreden uitstel-besluit plotseling in te trekken, maar de discussie over de vrije verkiezingen heeft op Curaçao zoveel onrust veroorzaakt, dat Plasterk besloot toch in te grijpen.

Afgelopen week gingen de Curaçaoënaars massaal de straat op. Ruim 700 burgers hebben zich aangesloten bij een zogenaamde class-action, een massa-rechtszaak waarin het doorgaan van de verkiezingen wordt geëist. Nederland heeft al toegezegd waarnemers te sturen die bij de verkiezingen een oogje in het zeil moeten houden.

Op grond waarvan mag Nederland ingrijpen?

Artikel 43 Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden

1. Elk der landen draagt zorg voor de verwezenlijking van de fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van het bestuur.

2. Het waarborgen van deze rechten, vrijheden, rechtszekerheid en deugdelijkheid van bestuur is aangelegenheid van het Koninkrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden