Nederland gaat met kleine stapjes naar de curlingtop

Aanvoerder Jaap van Dorp kijkt gehurkt zijn steen na, naast hem nemen Laurens Hoekman (links) en Carlo Glasbergen het veegwerk voor hun rekening.Beeld foto richard gray, wcf

Het Nederlands curlingteam timmert met beperkte middelen aan de weg. Op het EK in Zwitserland werd een WK-ticket bemachtigd én gestunt tegen topland Zweden.

Het is doodstil in de curlinghal in Sankt Gallen als Jaap van Dorp naar het andere eind van de baan glijdt. Zwitserland is net klaar met zijn wedstrijd op het EK in eigen land, en de zaal loopt leeg. De trouwe fans blijven kijken naar het belangrijke end tussen Nederland en Italië. Wint Nederland, dan heeft het een WK-ticket binnen. En Van Dorp heeft er twee stenen voor.

Maar dan, de eerste steen. Die gaat dwars door alle anderen heen en eindigt, boink, tegen de achterwand. De eerste kans is verkeken.

Curling. Het is voor veel Nederlanders nog een spelletje. Geen sport, en laat staan iets professioneels. Het ludieke winterequivalent van jeu de boules. Een beetje gooien, een beetje vegen, en dan ligt de steen precies in het midden van de cirkel, toch?

Niet sexy 

Curling is niet sexy, ook niet op dit EK in deze Zwitserse stad, waar er weinig aandacht voor is. De kranten kiezen liever voor Champions League-voetbal. Glijdende spelers, het vegen voor de steen uit, heel mediageniek is het niet. Maar er wordt op vijf banen naast elkaar toch echt topsport bedreven. Zweden, Zwitserland, Noorwegen. Het zijn allemaal toplanden die olympische finales haalden. Het geschreeuw van de oudste deelnemer, Thomas Ulsrud (45), overstemt alles. VEGEN, moeten zijn teamgenoten.

Ook in de zaal: Van Dorp (27), samen met Laurens Hoekman (19), Wouter Gösgens (19) en Carlo Glasbergen (27). Een jong Nederlands team vol nuchterheid en slimheid. Met Van Dorp als skip, de aanvoerder die bovendien elk end (een soort game waarin acht stenen worden gespeeld) de laatste twee stenen speelt. Als Nederlands team doen ze mee, zijn competitief.

Vijf bezems

Dat is op zich al een unicum, gezien het geringe aantal curlers in Nederland: zo'n 150. Deze curlingmannen zijn niet beroemd, worden niet gevraagd voor selfies. De enige twee Nederlandse fans aanwezig zijn de ouders van Van Dorp. Gösgens zeult zonder morren met vijf bezems rond.

Toch maakt het team zeker de laatste twee jaar progressie door. Vorig jaar plaatste het zich voor de A-poule van het EK. Ook mocht Oranje naar het WK, dat in april werd betwist in Canada. Nederland won er maar een potje en verloor er tien, maar deed wel mooi mee.

Kleine stapjes

Het zijn kleine stapjes, maar dat is voorlopig genoeg, zegt bondscoach Shari Leibbrandt. Ze drentelt heen en weer in de sporthal, houdt de controle. Ze begeleidt Van Dorp en Glasbergen al zo'n vijftien jaar. Dit EK winnen zit er ook nog zeker niet in, zegt ze. Sterker nog: het Nederlands team verliest meer dan dat het wint.

Het gaat om meekomen. En dat gebeurt. Mét stunt zelfs. Een overwinning op Zweden, een grootmacht in het curling en de afgelopen drie jaar Europees kampioen, wordt groot nieuws. Ook in de hal in Sankt Gallen. De Zweedse pers krabt zich op de perstribune even achter de oren en iedereen die betrokken is bij de ploeg krijgt complimenten.

Zelf doet zo'n overwinning niet veel met de mannen. Het is toch maar één van de wedstrijden in de poule. Maar vraag het later de Zweedse skip, Niklas Edin, en die zegt 'hartstikke chagrijnig' te zijn geweest. Het was dan ook het enige verlies van Zweden in de poule.

Uiterst beleefd

Edin is, zoals bijna iedereen in het curling, uiterst beleefd. Het is de curlingcode, waarin iedereen accepteert dat hij of zij niets doet wat de andere spelers kan schaden. Maar nog steeds kan hij niet bevatten waarom zij verloren. "Nederland was wel een van de teams die we grote kans toedichtten voor een plek in de play-offs. Jaap redde hen goed."

De tweede kans voor een WK-ticket in de wedstrijd tegen Italië is ook aan Jaap, Van Dorp dus. Maar het is een lastige puzzel. Leibbrandt wordt naar het ijs geroepen voor een time-out. Maar voordat zij beneden is, geeft hij de steen voor hem nog een extra spin, ademt diep in, en plaatst zijn steen. Deze keer, precies goed. Nederland wint: 6-5, het WK in Las Vegas is binnen.

Per week is het team 25 tot 30 uur aan het trainen. Zeker de helft daarvan is 'ijstijd'. Een veelgehoorde aanname om van een talent een topsporter te maken, is tienduizend uur trainen. Van Dorp: "Ja, als je alleen bent misschien. Bij ons dan misschien vier keer tienduizend uur."

Ruim 2,5 uur

Deze week moeten ze elke dag ruim 2,5 uur op het ijs staan. Soms zelfs twee keer per dag. Dat is vijf uur lang volle concentratie. En niemand kan zich achter een ander verschuilen. Een voorbereiding begint standaard met een maaltijd drie uur voor het begin van een wedstrijd. Twee uur voor de wedstrijd gaan ze naar de hal. In een leeg hoekje van de hal staan ze te springen en te strekken. Een volle plastic bak mee vol voedingsrepen en kruidkoek is voor de energie tussendoor.

Het team heeft sinds anderhalf jaar de beschikking over onder meer een fysiotherapeut, een krachttrainer en een sportpsycholoog. Dat werd mogelijk na de komst van een nieuwe sponsor, die ook voetbalclub Heracles steunt. Toch blijft de sport klein, met een beperkt budget en een beperkte interesse van 'buiten', zoals bondscoach Leibbrandt het verwoordt. In Sankt Gallen moet er daarom om de beurt worden gekookt, bijvoorbeeld.

Ook zijn de curlingheren geen fulltime profs. Van Dorp werkt bij ASML in Veldhoven. Twee keer per week rijdt hij op en neer naar Zoetermeer, de enige plek in Nederland met een professionele curlingbaan. In het weekend slaapt hij bij zijn ouders, die daar vlakbij wonen. "Soms moet je dingen laten. Maar daar kiezen we voor." Het offer zat ook in andere zaken. Lang thuis blijven wonen, bijvoorbeeld. Het scheelde geld en kopzorgen. Stond na werk of studie het eten klaar, zodat hij meteen naar de curlinghal kon.

Hoger niveau 

Van Dorp nam het, onbewust of niet, op zich om het Nederlands curling naar een hoger niveau te brengen. Hij was en is vaandeldrager van een sport die in Nederland amper leden kent. Wilden zij als sport hogerop, dan moesten ze dat uitstralen.

Dat deed hij samen met Glasbergen. Het eerste jaar op de basisschool ontmoetten ze elkaar al, toen ze in dezelfde klas zaten. In groep acht gingen ze samen voor het eerst naar curling. Deze week spelen ze hun honderdste interland.

Glasbergen en Van Dorp nemen de 'jonkies' uit het team op sleeptouw. Nou ja, jonkies. Ook Gösgens en Hoekman zitten alweer acht jaar bij het Nederlands (jeugd)team. Maar omdat de oudste twee zelf hebben gepionierd, kost het de anderen minder leertijd. Bondscoach Shari Leibbrandt: "Wat bij hen vijf jaar duurde om aan te leren, kan bij die anderen in drie jaar."

Laatste steen 

Na de laatste steen van Van Dorp tegen Italië volgen de hugs elkaar op. De bondscoach krijgt een knuffel, de fysio een wat stevigere omhelzing. Vanwege de overwinning, niet eens vanwege de plaatsing. Glasbergen: "Echt, dat wist ik nog helemaal niet. Maar dit is met vier overwinningen ons beste toernooi ooit."

Volgende week begint het olympisch kwalificatietoernooi in Tsjechië. Nederland moet bij de beste drie komen. Niklas Edin van Zweden weet wel hoe Nederland beter kan worden. "Word stabieler. Oefen heel hard de komende tien jaar. Ik was negentien toen ik mijn eerste juniorenkampioenschap won. Nu ben ik een curling-nerd. Kijk wat ervan gekomen is."

Wat is de bedoeling?

Bij curling draait het erom punten te scoren met in totaal acht stenen per end. Een wedstrijd op het EK bestaat uit tien ends, waarbij beide teams om en om een steen gooien. Iedere speler gooit twee stenen. Het team met de laatste steen, de hammer, heeft een voordeel. Nederland werd uiteindelijk zevende op het EK, na vier overwinningen en vijf nederlagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden