Nederland eert oorlogsarbeidsters

Eindelijk worden Amerikaanse 'Rosies' bedankt

June Robbins (88) besefte het pas een paar jaar geleden. Niet alleen haar moeder, maar ook zijzelf is een 'Rosie the Riveter', een arbeidster in de oorlogsindustrie dik zeventig jaar geleden. Nu mag de Amerikaanse ineens met twee mede-Rosies een speciale herinneringsboom planten bij het Nationaal Bevrijdingsmuseum in Groesbeek op de Europese Bevrijdingsdag, 8 mei. 'Holland thanks the Rosies', meldt een spandoek. Robbins is vereerd en verbouwereerd.

Tijdens de herdenking van zeventig jaar vrijheid komen vrouwen er bekaaid vanaf. Het Groesbeekse museum, de Nederlandse ambassade in Washington DC en de Amerikaanse organisatie voor Rosies sloegen de handen ineen. Het waren in de oorlog jonge vrouwen als Robbins die de mannenbanen overnamen. Ze maakten schepen, vliegtuigen, parachutes en munitie. Zonder het werk van 'Roosje die klinknagels slaat' was de bevrijding ver weg geweest.

Robbins vertelt over haar werk op een scheepswerf in Pennsylvania. Nee, ze wilde niet werken in de kantine, ze wilde écht helpen. "We waren met zes vrouwen op 150 mannen", zegt ze. "We deden hetzelfde werk, al kregen we minder dan de helft betaald. Wij bouwden er vrachtschepen om tot schepen voor het soldatenvervoer." Pas een maand geleden hoorde ze van de Rosie-organisatie in Amerika dat ze naar Nederland mocht.

"We willen de kracht van vrouwen laten zien", zegt Anne Montague van deze organisatie, 'Thanks! Plain and Simple Inc' geheten. "Vrouwenkracht die anders is dan die van mannen." Montague begon zes jaar geleden met het vastleggen van de vaak vergeten oorlogsindustrieverhalen van de Rosies. Die verhalen over vrouwenkracht kunnen nog jaren als voorbeeld dienen voor de samenleving. "Nu kunnen we die nog van henzelf horen."

Verderop zit 'Rosie' Crena Anderson (86) verscholen achter een reusachtig boeket bloemen. Nooit eerder was ze in het buitenland. In Maryland werkte ze in Fairchilds vliegtuigfabriek aan 'vliegende postkantoren'. Anderson schoot met haar klinknagelpistool menig klinknagel in vliegtuigvleugels. Letterlijk een 'riveter'. "Eenmaal kwam ik klem te zitten in een holle vleugel vol bedrading", herinnert ze zich lachend. "Toen moest ik worden bevrijd."

Robbins vindt het eerbetoon in Nederland onbegrijpelijk. Plots klinkt een Amerikaanse oorlogshit uit de speakers. 'Mama, put your britches on! You've got a key job for defense'. Robbins staat op en begint te swingen met de lenigheid van een jonge vrouw. Ze knoopt een bonte shawl in het haar en rolt met haar blote spierballen voor de gasten. Ze is, zoals miljoenen vrouwen dat waren, 'Rosie the Reviter.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden