Nederland: discussie over bevoegdheden sportbond is interessant

AMSTERDAM - De Europese voetbalunie, UEFA, bepaalt te veel zaken die haar niet aangaan, menen Belgie, Italie, Frankrijk, Spanje en Luxemburg. Ze vinden het verwerpelijk dat supporters in 1996 slechts mogen zitten bij Europa Cupduels. En ze noemen het ontoelaatbaar dat de UEFA zich na het Heizeldrama onschendbaar heeft verklaard.

Tijdens het zogeheten Trevi-2 (veiligheids-)overleg in Lissabon deelden Belgische ambtenaren hun collegae van de EG-lidstaten vorige week mee dat hun minister, Louis Tobback, zeer binnenkort de UEFA-bazen uitnodigt voor een discussie. Tobback is niet te spreken over de uitwassen van het Heizeldrama die Belgie qua voetbal in een isolement dreigen te brengen. Doordat de Belgische justitie de UEFA-official Hans Bangerter "wegens grove nalatigheid" mede-verantwoordelijk hield voor het supportersgeweld die avond van de 29ste mei 1985, schreef de unie in haar reglementen dat alle regeringen de garantie moeten geven dat zij en zij alleen verantwoordelijk zijn voor het verloop van EC-wedstrijden en interlands.

"De dreiging nog slechts wedstrijden toe te laten in landen waar de overheid de straffeloosheid garandeert, is in mijn ogen een ontoelaatbare uiting van een organisatie die zich boven overheid en wet verheven acht" , heeft Tobback per brief aan alle EG-ministers van binnenlandse zaken en justitie laten weten. En: "Het is onaanvaardbaar dat de overheid zou worden gebonden door voorschriften - over de inzet en het optreden van de politiediensten - die uitgaan van een priveorganisatie. Te meer als daarover zelfs geen voorafgaandelijk overleg werd gepleegd." Kortom, Tobback vindt het absurd dat een stadion in 1996 voor 80 procent uit zitplaatsen moet bestaan en dat de staanplaatsen tijdens EC-duels leeg moeten blijven.

In Portugal startten zijn ambtenaren een lobby waarvoor in elk geval drie belangrijke voetballanden gevoelig waren: Frankrijk, Italie en Spanje. Nederland nam geen standpunt in. "Wij vinden het nooit weg als duidelijk wordt of een sportbond nu wel of niet op de stoel van de autoriteiten zit. Wij volgen de discussie met belangstelling" , aldus ambtenaar Bakker van justitie. Vervolgens merkt hij fijntjes op dat de rol van de UEFA tijdens het conflict tussen Feyenoord, BVV Den Bosch en de KNVB een bedenkelijke was. Even opfrissen: Feyenoord won de Nederlandse bekerfinale van 1991 met 1-0, maar doordat een heleboel Feyenoord-fans het veld opstormden werd het duel in chaos afgebroken. Den Bosch eiste 'overspelen', maar de KNVB vond dat geen goed plan. De zaak kwam voor de rechter. Aangezien Feyenoords selectie vakantie vierde, werd een herhaling van de tweede helft uitgesteld en door inmenging van de UEFA kwam het later van afstel, zodat Feyenoord Europa mocht afstruinen.

De UEFA beweert sindsdien dat het onfatsoenlijk is als voetbalverenigingen hun gelijk halen bij burgerrechters en dat je er maar mee moet stoppen als je het daarmee niet eens bent. Je bent immers niet verplicht mee te doen aan UEFA-evenementen. Dat bedoelt Tobback nou precies met 'boven de wet verheven'. Elke professionele vereniging wil naar de top, en alle nationale bonden zijn aangesloten bij de UEFA. Wil je dus werkelijk iets bereiken, krijg je vroeg of laat te maken met de unie uit Zurich en zul je je moeten schikken naar de daar verzonnen gedragscodes. Niet voor niets zegt KNVB-voorlichter Stolk dat "we er alles aan doen om de UEFA te behagen" nu Nederland uitzicht heeft op de organisatie van het Europees kampioenschap 1996.

De KNVB begrijpt de ophef van Tobback en diens medestanders dan ook niet. "Het staat de ministers natuurlijk vrij oordelen te vellen" , zegt bondsbestuurder Jan Masman, "maar van de zijde van de voetbalwereld betaan er andere ideeen." Daaruit blijkt dat de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond het allemaal wel prima vindt. "In die zin, het is een luxe probleem dat men nu schept. Als je voetbal klantvriendelijker wilt maken moet het aantal zitplaatsen worden uitgebreid. Vergelijk het met theater. Daar gaan de mensen ook niet staan."

Het terugdringen van staanplaatsen is toch een veiligheidsmaatregel?

Masman: "Nee. Eerst het comfort, dan de veiligheid."

In dat geval is het helemaal gek dat de UEFA zich ermee bemoeit. Nu worden clubs en overheden op extra hoge kosten gejaagd.

Masman: "Dat is een misverstand. Als de stadions een optimum aan comfort herbergen, gaan de politiekosten bijvoorbeeld omlaag. Ik vind dit onderwerp trouwens niet op de weg van ministers liggen. Als de voetbalwereld de eisen van de UEFA te hoog vindt, roept ze de UEFA zelf wel ter verantwoording."

Sfeer

Maar de belangen zullen de bonden daar vast van weerhouden. Sancties zijn zo getroffen. In Engeland, waar ze azen op het WK '98, hebben de supporterskernen van Manchester United en City, van West Ham United, Chelsea en Liverpool er bij de Football Association (FA) op aangedrongen toch vooral de staanplaatsen in tact te houden. Zitplaatsen verpesten de sfeer, denken ze. Onderwijl zijn UEFA-afgezanten in Nederland wezen kijken naar de stadions waar de EK-eindronde straks kan worden afgewerkt. Ze kregen de arena's van Amsterdam (het 'transferium-plan' Stramanweg), Eindhoven, Groningen en Den Haag te zien en waren blij omdat er alleen maar kuipstoeltjes op de tekeningen stonden. En aangezien Utrecht en Rotterdam (De Kuip) zoveel mogelijk treden probeert te schrappen, mag Nederland zich in 1996 trendsetter noemen. "De clubs wilden het voetbal vriendelijker maken en daar zijn ze redelijk in geslaagd" , stelt woordvoerder Stolk vast. "Vergeet niet dat de UEFA de zitplaatseis in de geest van de samenleving heeft gesteld. Maar als de ministers de UEFA straks overrulen zullen we ons daar ook weer naar schikken hoor."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden