Nederland blokkeerde aanpakken van belastingvoordelen

Eurocommissaris Margrethe Vestager (mededinging) presenteerde vorige maand nieuwe plannen voor het tegengaan van belastingontwijking.Beeld afp

Nederland heeft samen met de andere Benelux-landen de afgelopen jaren systematisch discussie binnen de Europese Unie over omstreden belastingvoordelen voor bedrijven geblokkeerd.

Dat concludeert het Duitse weekblad Der Spiegel op basis van Duitse diplomatieke bronnen en documenten van de Europese Commissie. Het zou vooral gaan om aantrekkelijke constructies met patenten.

Nederland, Luxemburg en België bieden multinationals de mogelijkheid hun merkrecht en patenten in een bedrijf onder te brengen, het zogeheten patentbox-model. Via zo'n bedrijf brengen multinationals dochterondernemingen in andere landen forse kosten in rekening voor het gebruik van de merknaam of het patent.

In die landen drukt dat de winst van de dochters en vermindert zo de belastingafdracht. In de Benelux zelf worden de inkomsten uit het merkrecht en de patenten nauwelijks belast, zodat de multinationals op die manier veel belasting kunnen ontwijken. Multinationals hebben via dit soort 'patentboxen' hun belastingafdracht met 80 procent verminderd, blijkt volgens Der Spiegel uit berekeningen van de Europese Commissie.

Stuurgroep lag dwars
Andere EU-landen vinden dat de Benelux-landen zo geld verdienen ten koste van hen. Maar de diplomatieke bronnen en documenten laten volgens Der Spiegel zien dat herhaalde pogingen om dit ter discussie te stellen zijn geblokkeerd door de Benelux-landen.

Dat speelde zich vooral af in een ambtelijke stuurgroep die belastingregelingen in de EU bespreekt. Duitsland zou samen met Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Portugal de patentbox als controversieel hebben betiteld, maar verdere bespreking stond de Benelux niet toe, meldde een Duitse diplomaat in april 2012 gefrustreerd aan Berlijn. Voor afstemming van belastingregelingen is op EU-niveau unanimiteit vereist, waardoor één lidstaat dat al kan blokkeren.

Een jaar later, in maart 2013, gebeurde hetzelfde. Der Spiegel noteert dat de Nederlandse minister van financiën Jeroen Dijsselbloem op dat moment al voorzitter was van de eurogroep, waarin landen met de euro hun financiële beleid coördineren.

Ook Oeso stuitte op verzet
Volgens Der Spiegel stuitte in november 2014 een compromisvoorstel van Duitsland en Groot-Brittannië, dat de steun had gekregen van de Oeso - de club van rijke industrielanden die onlangs maatregelen aankondigde tegen belastingontwijking door multinationals - opnieuw op een 'politiek voorbehoud' van Nederland.

Het ministerie van financiën laat in een reactie weten zich niet te herkennen in het beeld dat Nederland moedwillig veranderingen op belastinggebied heeft tegengewerkt. "De discussie over de patentboxen is inderdaad gestart in een Europese werkgroep, maar gaandeweg heeft zich dat verplaatst naar onderhandelingen binnen de Oeso", zegt een woordvoerder.

Nederland moet aanbevelingen doorvoeren
Vorige maand kwam de Oeso met aanbevelingen waaraan de patentboxen vanaf 2017 moeten voldoen. Volgens Financiën zal Nederland uiterlijk volgend jaar de aanbevelingen al hebben doorgevoerd.

De belastingregelingen in met name Luxemburg en Nederland staan al langer ter discussie. Zo concludeerde de Europese Commissie in oktober dat Nederland met bepaalde afspraken verkapte staatssteun aan Starbucks had gegeven.

Vorig jaar november bleek in het zogeheten LuxLeaks-onderzoek, waaraan ook Trouw meedeed, hoe multinationals belasting ontwijken via Luxemburg. Sindsdien heeft de Commissie nieuwe plannen over belastinginning van bedrijven in de EU gelanceerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden