Nederland, betrouwbaar wapenleverancier

amsterdam – - De EU eist bij wapenexporten dat deze de regionale stabiliteit niet in gevaar brengen. Toch levert Nederland wapens aan Venezuela.

Woordvoerders van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken erkennen dat er zorgen zijn om de koers van Venezuela. Sinds vorig jaar worden geen vergunningen meer verleend voor wapenexport naar dat land.

Maar omdat Nederland een betrouwbare partner van het bedrijfsleven wil zijn, heeft het lopende vergunningen wel verlengd. Die voldeden overigens wel aan de criteria, aldus het ministerie.

In een vandaag gepubliceerd zwartboek over de Europese wapenuitvoer wordt kritiek geuit op de manier waarop de 27 lidstaten van de EU hun eigen regels opzij schuiven als zij defensiematerieel kunnen verkopen.

An Vranckx, redacteur van het zwartboek, wijst op nog een Nederlandse deal die volgens haar twijfelachtig is. Het gaat om de levering van scheepswerf De Schelde aan Marokko van drie Sigma-fregatten, met elektronica van Thales, het bedrijf dat ook aan Venezuela wapens levert. De order van 555 miljoen euro vormt maar een tiende van het boodschappenlijstje van het Marokkaanse leger om zijn materieel uit te breiden – deels betaald door Saoedi-Arabië. Een zware last op de begroting voor een land met een analfabetisme van bijna 50 procent, dat slecht scoort als het gaat om mensenrechten. Daarmee is verkoop van wapens aan dit land in strijd met de EU-criteria. „De richtlijnen schrijven voor dat militaire aankopen sociaal-economische ontwikkeling niet mogen verdrukken. Alles wijst erop dat dit in Marokko wel het geval is.”

De beide Nederlandse ministeries van EZ en BZ zijn het daar niet mee eens. „Er is uitgebreid getoetst. Marokko spant zich in de armoede te verminderen. Dan is het aan Marokko om zelf te bepalen welke goederen het nodig heeft voor de legitieme ambitie het leger te moderniseren.”

„Marokko geldt als strategische Navo-partner, vooral bij de bestrijding van piraterij en illegale immigratie”, zegt An Vranckx van de Universiteit van Gent. „Maar zelfs mensen uit de industrie geven toe dat kleinere schepen veel functioneler zijn voor die taak. Nederland heeft zich ingespannen om het allerduurste spul te slijten. En dat in een land dat de Westelijke Sahara bezet en bovendien verwikkeld is in een wapenwedloop met de buurlanden.”

Mat Herben, voormalig Kamerlid en nu adviseur voor de NIDV, de belangenbehartiger van de defensie-industrie in Nederland, stoort zich buitengewoon aan dit soort kritiek. „We zijn in Nederland al heel streng. We zitten in een competitieve markt, en als wij het niet doen, gaat de order ergens anders heen. Wij hoeven niet op de stoel van Marokko te zitten. Bovendien hebben we het hier over schepen om piraterij tegen te gaan. De echte schendingen van mensenrechten vinden plaats met vuurwapens, die uit Wallonië komen, of uit het Oostblok. Daar zouden journalisten zich druk om moeten maken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden