Nederland - België: eigen boek eerst

Literair grensverkeer tussen beide delen van het Nederlandstalig gebied is beperkt

Het is niet gelijk oversteken in het 'literair grensverkeer' tussen Nederland en Vlaanderen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Taalunie naar de aanwezigheid van diverse soorten literaire boeken in de boekhandel, de bibliotheek, op school en de leesclubs. Zowel Nederlandse als Vlaamse lezers grijpen het liefst naar boeken van auteurs die afkomstig zijn uit hun eigen land.

Vooral bij het koop- en leesgedrag van literaire non-fictie en kinder- en jeugdboeken is het bij Nederlanders en Vlamingen 'eigen literair volk eerst'. De Nederlandse boekensector slaagt er wel beter in om boeken in Vlaanderen aan de man te brengen dan andersom: Het aandeel Nederlandse import in Vlaanderen is 60 procent, andersom is dat slechts 5 procent. "Al moet daarbij wel worden aangetekend dat de Nederlandse boekenbranche ook veel groter is dan de Vlaamse", zegt Martijn Nicolaas van de Nederlandse Taalunie.

Nicolaas was nauw betrokken bij het onderzoek, dat onder meer is gebaseerd op steekproeven uit Nederlandse en Vlaamse boekenverkooplijsten en uitleenlijsten van bibliotheken. De Taalunie onderzocht het literaire grensverkeer omdat er volgens Nicolaas 'van alles over werd beweerd'. "Bijvoorbeeld dat Vlaamse auteurs weinig aandacht krijgen in Nederland. Dat wordt in dit onderzoek ook wel bevestigd."

Grote, populaire Nederlandse en Vlaamse schrijvers zoals Arnon Grunberg, Herman Brusselmans, Erwin Mortier, Tom Lanoye of Herman Koch zijn in beide landen wel bij het publiek bekend, maar de auteurs die daar 'onder' opereren veel minder. "Je moet dan denken aan de categorie Esther Gerritsen, Maartje Wortel, Thomas Heerma van Voss en Gustaaf Peek." Een mogelijke verklaring voor een lezersvoorkeur voor literaire landgenoten moet volgens Nicolaas worden gezocht in een toenemende gerichtheid op de eigen cultuur: "Nederlanders en Vlamingen kijken naar de eigen tv en lezen eigen gedrukte media. We nemen geen kennis van andermans media. Dat vertaalt zich ook in de literatuur."

Opvallend noemt Nicolaas het dat de aandacht voor elkaars literatuur in de digitale media wel behoorlijk in evenwicht is. De Nederlandse Taalunie wil nu graag om tafel met vertegenwoordigers uit de Nederlandse en Vlaamse boekensector. "Hoe komt dit nu en is er wel sprake van een probleem?" Vanuit het standpunt van de Taalunie is het eenzijdige literaire aanbod aan beide kanten een gemiste kans, vindt Nicolaas: "We praten over een markt van 22 miljoen mensen, dan is het zonde om een deel van het taalgebied te laten liggen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden