Nederige excuses van Mansveld én Schultz

Minister Melanie Schultz van Haegen (L) en staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu tijdens een debat in de Tweede Kamer over het rapport ProRail van de Inspectie Leefomgeving en Transport. Beeld anp
Minister Melanie Schultz van Haegen (L) en staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu tijdens een debat in de Tweede Kamer over het rapport ProRail van de Inspectie Leefomgeving en Transport.Beeld anp

Staatssecretaris Wilma Mansveld (infrastructuur en milieu) ging gisteravond in de Tweede Kamer diep door het stof vanwege het achtergehouden ProRail-rapport. Ze neemt de 'politieke verantwoordelijkheid' voor het niet informeren van de Kamer, wat als een politieke doodzonde wordt gezien. Maar de schuld legt ze expliciet bij haar ambtenaren.

De Kamerfracties waardeerden de nederige excuses, maar waren verbaasd en ontstemd over de uitleg die Mansveld gaf. Het rapport over de veiligheid op het spoor dateert van juni vorig jaar, toen minister Melanie Schultz nog verantwoordelijk was voor dit politiek gevoelige onderwerp. Zij gaf in september ambtenaren opdracht het kritische ProRail-onderzoek naar de Kamer te sturen.

Dat is niet gebeurd, vertelde Mansveld gisteravond. Er ontstond discussie onder de ambtenaren van twee afdelingen, waarna het rapport op het ministerie bleef liggen. "Die discussies horen daar niet thuis", zei Mansveld tegen de Kamer. Ze zinspeelt op disciplinaire maatregelen tegen de betrokken ambtenaren, zoals een berisping of zelfs ontslag.

Het is zeer ongebruikelijk dat een bewindspersoon het ambtelijke apparaat publiekelijk en zo nadrukkelijk afvalt. Ministers en staatssecretarissen zijn politiek verantwoordelijk, ambtenaren kunnen zich niet verdedigen tegen eventuele kritiek. Het verhaal van Mansveld wekt ook de indruk dat op het ministerie slecht wordt geluisterd naar orders van bovenaf. Ook blijkt de staatssecretaris sinds haar aantreden nooit te zijn geïnformeerd over het bestaan van het onderzoek naar ProRail.

"Het lijkt wel of iedereen om de staatssecretaris heen het rapport kende, behalve zijzelf", zei SP-Kamerlid Farshad Bashir. "Ik denk dat het verstandig is dat ze een lijst maakt wie op het ministerie mag blijven werken." Zijn partij zag gisteravond overigens af van het indienen van de eerder aangekondigde motie van wantrouwen.

Het bewuste rapport is opgesteld door de Inspectie Leegomgeving en Transport (ILT). Daaruit blijkt dat ProRail het spooronderhoud dusdanig goedkoop aanbesteedt, dat het vertragingen en risico's op het spoor kan opleveren. Het is informatie die de Kamerleden graag hadden willen hebben, maar niet kregen. Pas toen de Volkskrant er deze week over berichtte, kreeg de Kamer er lucht van.

Ook minister Schultz werd gisteren naar de Kamer geroepen om hier tekst en uitleg over te geven. Zij bevestigde de lezing van Mansveld, dat ambtenaren hebben verzuimd het onderzoek met de Kamer te delen. Schultz: "Er lag een duidelijke opdracht van mij. Onze organisatie is gebouwd op vertrouwen. Daarom zijn we ook not amused dat het zo is gelopen. Het is onvergeeflijk."

Voor de staatssecretaris was het pijnlijk om te constateren dat ze na haar installatie nooit op de hoogte is gesteld van de bevindingen van de Inspectiedienst. In december schreef ze een brief aan de Kamer, waarin ze kritiek op het aanbestedingsbeleid van ProRail afdeed als 'onvoldoende gefundeerd en voorbarig'. Het ILT-rapport, dat de kritiek juist onderschrijft, noemde ze niet. "Ik kende het rapport niet en had op de hoogte moeten zijn. Dat is fout gegaan. Zoiets mag nooit meer gebeuren."

Ze beloofde dat voortaan alle gevoelige notities binnen zes weken naar de Kamer worden gestuurd. De oppositie is daar niet gerust op. "De chaos op het ministerie lijkt nog groter dan de chaos op het spoor", aldus Machiel de Graaf (PVV).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden