Jihadisme

NCTV: terugkerende jihadisten vormen bedreiging voor Nederland

De Duitse politie arresteerde vorige week in Kalsruhe een man die ervan verdacht wordt banden te hebben met IS. Beeld AFP
De Duitse politie arresteerde vorige week in Kalsruhe een man die ervan verdacht wordt banden te hebben met IS.Beeld AFP

Nu terreurorganisatie IS in Syrië en Irak steeds meer terrein verliest, neemt de kans op een aanslag in het Westen toe - en dus ook in Nederland. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het 'Dreigingsbeeld terrorisme'. Jihadisten die uit IS-gebied terugkeren, vormen mogelijk een bedreiging voor de veiligheid in Nederland.

Volgens de NCTV is ondanks het terreinverlies de 'slagkracht' van IS nog niet structureel aangetast. Zo heeft IS 'geruime tijd' aanslagen beraamd en zijn er tientallen jihadisten naar Europa gestuurd om de aanvallen voor te bereiden. Nu IS in Syrië en Irak onder druk staat, kan dat leiden tot aansporing om in het Westen meer aanslagen te plegen. Bovendien zal, als het kalifaat uit elkaar valt, het aantal terugkeerders geleidelijk terugkeren. Een deel van hen versterkt 'waarschijnlijk' de jihadistische beweging in Nederland.

Het dreigingsniveau in Nederland blijft wel op 4 staan. Dit betekent dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag.

Als uitreizen naar het kalifaat ook moeilijk wordt (wat nu het geval is), gaat de jihadistische beweging binnen Nederland zich meer intern roeren, aldus de NCTV. Dat gebeurt onder meer door haatprediking of het rekruteren van nieuwe mensen. "Een mogelijke indicatie hiervan is dat Nedrlandse jihadisten in de zomer van 2016 online actiever zijn geworden. Maar het is ook voorstelbaar dat in Nederland wonende jihadisten gehoor geven aan de voortdurende oproepen van ISIS en al-Qaida om in eigen land tot terroristisch geweld over te gaan."

Screening

Een deel van de strijders van IS in Europa komt mee met de vluchtelingenstroom die als gevolg van de oorlog in Syrië aan de gang is. Waren er vorig jaar nog duizenden asielzoekers in de opvang geplaatst zonder identificatie of screening, vandaag concluderen minister Ard van der Steur en staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) dat er inmiddels voldoende aandacht is 'voor het opsporen van jihadisme, radicalisering en ronselpraktijken'.

Uit onderzoek dat beide bewindsmannen hebben laten uitvoeren (en dat vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd), blijkt dat het signaleren van jihadisme of ronselpraktijken onder asielzoekers nog wel verder kan worden 'geoptimaliseerd'. Zo is er nog steeds bij sommige diensten een tekort aan personeel, en wordt informatie tussen de diensten niet altijd goed gedeeld.

Bezoekers van 'jihadproces' Context. Deze mannen zijn voor zover bekend niet betrokken geweest bij de strijd in Syrië en Irak. Beeld Anp
Bezoekers van 'jihadproces' Context. Deze mannen zijn voor zover bekend niet betrokken geweest bij de strijd in Syrië en Irak.Beeld Anp

Polarisatie

De NCTV waarschuwt verder dat rond verkiezingstijd het aantal gewelddadige incidenten kan toenemen. Meer polarisatie op thema's als islam, asiel, integratie, Europa en Turkije is dan meer denkbaar. Bovendien is tijdens verkiezingstijd een hoger risico op een geweldsactie van een eenling.

Ook in het algemeen waarschuwt de NCTV voor polarisatie. Extreemrechts heeft minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreemrechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

Bij extreemlinks 'lag de focus' op het 'verstoren en onmogelijk maken van demonstraties van de anti-islamgroep Pegida', aldus de NCTV. "Links-extremisten pogen bij deze tegendemonstraties geweld uit te lokken en schromen de inzet van vuurwerk of rookbommen niet. Tevens zijn extreemlinkse anarchisten en de Anti-Fascistische Actie beducht op vermeend 'racistisch politiegeweld'."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden