NCTV: De volgende lichting jihadreizigers is gevaarlijker

Bezoekers van 'jihadproces' Context, vorige maand in Amsterdam. Deze mannen zijn voor zover bekend niet betrokken geweest bij de strijd in Syrië en Irak. Beeld anp

Het gevaar dat uitgaat van teruggekeerde jihadreizigers neemt de komende jaren toe. De volgende lichting terugkeerders uit Syrië en Irak is waarschijnlijk geharder en gewelddadiger dan eerdere lichtingen.

Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in een document dat donderdag openbaar is gemaakt. De NCTV houdt er rekening mee dat Nederlandse jihadisten die de komende jaren terugkeren extra training hebben gehad. Bijvoorbeeld om hier aanslagen te plegen.

Onder de mannen en vrouwen die in 2013 en 2014 terugkeerden, waren veel spijtoptanten: strijders die zich aansloten bij een groep als Islamitische Staat en na aankomst in Syrië ontdekten dat zo'n bestaan toch niets voor hen was. Sommigen 'bleken ongeschikt om te vechten'.

Anderen, zo schrijft de NCTV, 'gingen ten onder aan heimwee en gevoelens van gemis'. Bij strijders die de komende jaren weer naar Nederland komen, kan dat dus anders zijn. Die mannen zijn zo lang aan het front geweest dat ze bij terugkomst mogelijk nog steeds op oorlogspad zijn.

Direct na terugkomst zijn ze het meest voor rede vatbaar
Politie en hulpverleners moeten wat de dienst betreft extra hun best doen om ze zo vroeg mogelijk in de kraag te vatten. Dan verkeren ze vaak 'een tijdlang in een staat van twijfel en desoriëntatie' en is de kans het grootst dat een psycholoog of een deradicaliseringsexpert hen op andere gedachten kan brengen.

Het document waarin de NCTV de bevindingen presenteert is een samenvatting van een vertrouwelijk rapport, genaamd 'De jihad beëindigd?'. Dat rapport is al een jaar oud, maar nog steeds actueel, laat een woordvoerder weten. "We houden er rekening mee dat er een groot verschil is tussen zij die snel terugkeren en de strijders die meerdere jaren in de regio blijven."

Vaak zoeken ze gelijk hun jihadvrienden op
Overigens hebben ook de spijtoptanten lang niet allemaal de gewelddadige jihad afgezworen. "Opvallend is dat veel van degenen die uit teleurstelling of persoonlijke factoren terugkeerden uit Syrië, in Nederland opnieuw aansluiting zoeken bij jihadistische kringen", schrijft de NCTV. "Waarschijnlijk hebben de negatieve ervaringen in Syrië dus geen grote gevolgen voor hun overtuiging."

Familieleden die hen de jihadistische ideeën uit het hoofd willen praten, hebben vaak weinig succes. Terugkeerders zijn meestal immuun voor hun argumenten. Andere lotgenoten houden zich juist rustig: ze nemen geen contact op met hun vroegere vrienden, zijn veel alleen en zijn moeilijk bereikbaar. Jihadreizigers die eenmaal thuis de heilige strijd afzweren en hun leven afzweren, zijn zeldzaam. Van zulke ommezwaaien was ten tijde van het schrijven van het document niet of nauwelijks sprake.

Lees hieronder het rapport van de NCTV.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden