NBA-finale ontaardt in onzin en lawaai

Basketbalspektakel | 102 minuten show, glitter, gedans en gedoe, en, oh ja, tussendoor nog 48 minuten matige sport

Afgelopen donderdag is de Finale van de NBA ingezet met een winstwedstrijd van de Golden State Warriors op de Cleveland Cavaliers, 104-95.

Net als afgelopen seizoen staan deze twee ploegen in de 'Finals', die verspeeld wordt in een best-of-seven serie. De Cavaliers hebben een super uitgeruste ploeg, want weinig play-off-wedstrijden gespeeld (12) en de Warriors zijn redelijk moe en hebben veel gespeeld (17) in de afgelopen weken. De NBA Finals wordt in bijna 160 landen ter wereld uitgezonden via de televisie en is daarmee een zeer lucratieve, veel bekeken en tegenwoordig ook licht bekritiseerde sportontmoeting van 's werelds rijkste en geografisch meest wijd verspreide sportorganisatie: de NBA.

Ruim dertig jaar geleden kon de NBA geen Amerikaanse televisiezender interesseren om live de Finals op het scherm te brengen. Tegenwoordig staan vele kanalen (ABC, ESPN, TBS, TNT, Sportnet) te trappelen om te mogen uitzenden: NBA basketbal heeft, zeker internationaal, een groot publiek. Maar of al die basketbal-aficionados ook blij zijn met het pretpakket dat de NBA deze (sport)wereld voorlegt, is zeer de vraag.

Ondanks al het gedunk, het schutterswerk van 'the Splash-brothers' en het spierballenwerk van King LeBron James, lijkt iedere NBA wedstrijd op de volgende en de vorige, en is het soms een bezoeking de dik tweeënhalf uur uit te zitten.

De marketingafdeling van de NBA, geroemd en gerespecteerd in de internationale sportwereld, heeft dit seizoen de duimschroeven aangedraaid en van alle wedstrijden amusementspakketten gemaakt waar amper onderling verschil in te ontdekken valt.

Over een simpele basketbalwedstrijd is een sjabloon gelegd en vanuit het hoofdkantoor in New York hebben de dertig clubs, in samenwerking met alle betrokken televisie-organisaties, opdracht gekregen hun 'product' op de voorgeschreven manier aan de man te brengen.

Voor dit jaar is er gekozen voor lawaai, glitter, inner-city muziek, extreem lange time-outs, oubollige spelletjes op het speelveld; en 48 minuten basketbal worden geprojecteerd in een spektakel dat gemiddeld iets meer dan 150 minuten duurt. Dat betekent dat gedurende 66 procent van de tijd dat het publiek of aanwezig is in de speelzaal, of aan de kijkbuis gekluisterd is, er niet gespeeld wordt, en dat dan amusement, time-outs, snoeiharde muziek, gedans en gedoe de boventoon voeren, alles overgoten met de nieuwe kreet 'Make some noise'.

Disc jockeys in de onderscheiden sportarena's hebben meer 'airtime' dan de reservespelers. En naast de streng geselecteerde dansgroepen van gelijk geklede en gekapte, en met een ijzeren glimlach behangen mooie meiden, is het thans erg in om ook senioren-dansgroepen of schattige kindergroepjes op bonkende rapsounds te laten optreden. Dat alles wordt dus afgetopt met de voortdurend terugkerende cri de coeur 'Make some noise', waarna applaus- en lawaaimeters getoond worden om het publiek aan te zetten hun enthousiasme te tonen.

Of er, onder invloed van dit strak geregisseerde pretwerk ook beter basketbal wordt gespeeld, laat zich raden: neen. De sport gaat bijna verloren in de wervelende, lawaaiige opvoering van alles dat hip en in is. Zo kwamen er time-outs voor van meer dan tweeënhalve minuut; spelers zaten rustig uit te puffen, terwijl de show voortging. De wedstrijd kon pas doorgang vinden als het amusement en de televisiecommercials vertoond waren.

Zestien jaar geleden was de gemiddelde speelduur van een NBA-wedstrijd bijna een kwartier korter dan tegenwoordig, dertig jaar geleden was men vaak binnen de twee uur al klaar en was er tijdens een time-out sprake van enige rust in de speelzaal.

Indachtig de regel dat stilte verveling in de hand werkt, hebben de feestbedenkers van de NBA gezorgd voor een extra show. Natuurlijk gaat het eerst en vooral om de spelers en de wedstrijden, maar daarnaast moet de moderne kijker worden geamuseerd. Zeker diegenen die tussen de 600 en 1200 dollar voor hun 'on court' zitplaatsen betalen, worden in de watten gelegd: in alle stadions kunnen die lieden eten en drinken bestellen; het wordt direct door vakkundig personeel uitgeserveerd. Aan de randen van het speelveld.

De sport dan maar. In de afgelopen weken zijn werkelijk draken van wedstrijden gespeeld met schotgemiddelden (per ploeg en per individu) die deden denken aan de plaatselijke competitie op Spitsbergen. Halve finalist Toronto Raptors sleepte er zes wedstrijden uit tegen het soeverein spelende Cleveland. Vier wedstrijden gingen echter verloren met een gemiddelde van 28,5 punten per wedstrijd. Dat waren saaie, eigenlijk stinkend vervelende wedstrijden waar, in de slotminuten, de tribunes leegstroomden als alle reserves hun (vaak voorkomende) geklungel moesten tonen. In de slotwedstrijd konden de sterren van Cleveland het hele laatste kwart in hun trainingspak blijven.

Golden State zette Houston weg met gemiddeld 24 punten verschil, San Antonio speelde wat kat-en-muis basketbal met Memphis met 22 punten verschil gemiddeld per wedstrijd en Cleveland walste achtereenvolgens Detroit en Atlanta de zaal uit met twee maal 4-0 en de spelers hoefden nauwelijks te douchen: het krachtsverschil was bijna stuitend groot.

Is er een verklaring te vinden voor het ineens tegenvallende spel van de snel uitgeschakelde teams? Wordt er door de topploegen beter en strakker verdedigd? Het antwoord is: ja. Topteams herken je aan hun defensieve intentie, spelers van snel uitgeschakelde teams renden maar wat rond en misten meer dan ze scoorden. Collectieve schotgemiddelden doken angstig makende diepten in, de NBA onwaardig.

Teams als Detroit, Atlanta, Boston, Los Angeles Clippers, Houston, Memphis en ook het ineens oud ogende San Antonio zijn toe aan gigantische vernieuwingen binnen de selecties. Over de ploegen die de play-offs niet haalden, wordt dan maar besmuikt gezwegen, want bij organisaties als Los Angeles Lakers, Minnesota, New Orleans, Brooklyn, Phoenix, Sacramento en Utah hangt de stormbal nog hoger in de mast. Ook zij hebben een 'payroll' van tussen de zestig en honderd miljoen dollar en ook deze ploegen gaan komende zomer weer proberen 'betaalbare' miljonairs te strikken.

Ter verduidelijking: In de NBA liepen dit jaar 67 spelers rond die tien miljoen dollar of meer verdienden. Ook een veelzeggend getal: 345 NBA-spelers verdienden afgelopen seizoen één miljoen dollar of meer.

Juist: Make some noise!

Natuurlijk kan je het tegenvallende niveau van zeer veel wedstrijden niet ophangen aan de veranderde omgeving waar het aspect amusement en vooral de decibellen de boventoon voerden, maar opmerkelijk is het wel.

Volgens insider Alexander Wolff van Sports Illustrated, het Amerikaanse sportweekblad, zoekt de leiding van de NBA naar een nieuw publiek binnen eigen grenzen. Het segment waarop men nu mikt is jong, houdt van luide muziek, van rap en hip-hop en gaat naar NBA basketbal om vooral een leuke avond uit te hebben. Wolff: "De marketeers bij Golden State hebben bijvoorbeeld de gay scene in San Francisco en Oakland aangeboord. Dat is voor hen nieuw publiek en elders (Miami, Los Angeles, San Antonio, Houston) zoekt men het in het binnenhalen van Hispanics of nieuwe Aziatische Amerikanen. En de oude, vertrouwde WASP-NBA fan (White Anglo Saxon Protestant) mag natuurlijk nog wel een (duur) kaartje kopen, maar dan moet hij of zij daar wel ruim tweeënhalf uur voor naar kabaal luisteren en te veel misgeschoten ballen bekijken.

De hoop is nu gevestigd op de spelers van de Warriors en Cavaliers en of zij er nog iets behoorlijks van weten te maken. Wedstrijd 1 was overigens tegenvallend en slordig, hoewel in een redelijk rustige atmosfeer verspeeld.

In het kort

De NBA Finals wordt in bijna 160 landen op de tv uitgezonden

Al die miljoenen kijkers moeten 2,5 uur worden vermaakt

Over alle wedstrijden is een sjabloon gelegd met als thema 'Make some noise'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden