Nazorg aan veelplegers hapert

De Utrechtse aanpak van veelplegers is een succes, zegt burgemeester A. Brouwer. Ze noemt haar beleid hard en sociaal. Dat sociale staat onder druk, nu alleen gemeenten de nazorg van ex-gedetineerden op zich nemen, zegt zij.

UTRECHT - Zo'n 400 dakloze verslaafden kent Utrecht. Meer dan de helft heeft een psychiatrische stoornis, een kwart leeft van de criminaliteit. De stad leidt de zwervers dagelijks zoveel mogelijk naar de opvangplekken. Ook maakt Utrecht zich nog altijd hard voor uitbreiding van de medische verstrekking van heroïne, de reclassering en de strafrechtelijke opvang verslaafden (SOV).

Brouwer is trots op haar stad. In het laatste rapport, over de veiligheid in het Stationsgebied dat gisteren is verschenen, staat dat de 'aanpak Stationsgebied' een succes is. Ook meldt het rapport dat de burgers zich veiliger voelen dan twee jaar geleden en de leefomstandigheden van verslaafden zijn verbeterd.

Ambtenaren wijzen op problemen. De overlast van jongeren op het Centraal Station en in het winkelcentrum Hoog Catharijne is toegenomen. De stad lost dat op met meer agenten én een jongerenwerker voor dit gebied. Brouwer heeft de stad dus nog steeds onder controle, lijkt het.

Zo'n 60 dakloze verslaafden zitten sinds april dit jaar in het detentiecentrum in Zeist. Na het zoveelste vergrijp zijn ze, overeenkomstig het nieuwe veiligheidsbeleid van het kabinet, opgepakt en opgesloten in de nieuwe centra. De meesten voor een paar maanden.

Een aantal veelplegers die behoorden tot de eerste opgepakte groep, staat sindskort weer op de stoep van de gemeente. Nog steeds zonder huis, werk of een inkomen. Na hun detentie proberen veel van deze ex-gedetineerden met een schone lei te beginnen. Ze zoeken huisvesting in de stad waar ze vandaan komen of in de buurt van de gevangenis. Door de drastische bezuinigingen op de reclassering, weet volgens de burgemeester niemand hoeveel ex-gedetineerden de komende maanden de trein pakken naar Utrecht of andere grote steden.

Brouwer voorziet problemen. ,,Vroeger kregen wij als gemeente een telefoontje van de reclassering als een gedetineerde nog tijdens zijn detentie aangaf dat hij na zijn straf wil wonen in Utrecht. Ook de nodige papieren werden dan verstrekt. Door de bezuinigingen gebeurt dat niet meer. De veelplegers staan nu zonder melding ineens op de stoep van de sociale dienst. Als gemeente hebben wij een zorgplicht. We kunnen hen niet aan hun lot overlaten.''

Minister Donner van justitie heeft gezegd dat de Dienst justitiële inrichtingen (DJI) in de toekomst veelplegers zal opsluiten in de regio waar ze vandaan komen. Maar voor Brouwer blijft onduidelijk wanneer dat gebeurt.

Dit najaar sluiten rijk en gemeenten een convenant, waarin zal worden afgesproken dat de nazorg van veelplegers op het conto van de gemeenten komt. De burgemeester vreest dat zij voor hetzelfde budget meer probleemgevallen moet opvangen. Ook maakt zij zich zorgen over haar zorgtaak. ,,Wij kunnen niet met de nazorg beginnen als de gedetineerden tijdens hun detentie nooit begeleiding hebben gehád.''

Het sociale beleid dat Utrecht hoog wil houden staat nu onder druk, zegt zij. ,,Wij weten niets of weinig van deze oud-gedetineerden, die geen binding hebben met de stad en hier naar toe komen. Zonder een warme overgang van de gevangenis naar de stad, vallen deze mensen in een zwart gat. Het kabinet zegt dat niet het rijk, maar de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de opvang van veelplegers. Met zo'n absoluut standpunt creëert Den Haag nieuwe problemen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden