Nazi's krijgen Amerikaanse uitkering

Ministerie van justitie bood oorlogsmisdadigers langdurige bijstand in ruil voor vertrek uit VS

Minstens vier van oorlogsmisdaden verdachte nazi's krijgen al decennialang een Amerikaanse bijstandsuitkering. Tientallen inmiddels overleden oorlogsmisdadigers streken samen miljoenen dollars op uit de schatkist van de Verenigde Staten. Dat blijkt uit onderzoek van persbureau AP.

Volgens AP bood het Amerikaanse ministerie van justitie, dat overigens in alle toonaarden ontkent, de ex-nazi's een uitkering in ruil voor hun vertrek uit de VS. Dat bespaarde de Dienst Speciale Onderzoekingen (OSI) een tijdrovende uitwijzingsprocedure. Van de 69 verdachten die sinds 1979 werden gesommeerd het land te verlaten behielden er 38, waarvan nog vier in leven, hun bijstand. Verslaggevers van AP hebben dat opgemaakt uit vraaggesprekken met tal van betrokkenen en uit overheidsdocumenten,

Onder de begunstigden waren SS'ers die vernietigingskampen bewaakten, een collaborateur die duizenden Joden verraadde en een raketgeleerde die veelvuldig gebruikmaakte van dwangarbeid.

AP ontdekte dat de Roemeense Martin Hartmann en de Kroaat Jakob Denzinger (90) tot op de dag van vandaag een Amerikaanse uitkering genieten. Hartmann bewaakte in de Tweede Wereldoorlog het concentratiekamp Sachsenhausen. Denzinger deed hetzelfde in Auschwitz.

Beide SS'ers woonden na de oorlog jarenlang in de VS. Denzinger week in 1989 uit naar Duitsland omdat de Amerikaanse autoriteiten hem op het spoor waren. Later verhuisde hij naar Kroatië, waar hij in relatieve luxe woont. Naar verluidt krijgt hij 1500 dollar per maand, twee keer zoveel als het gemiddelde loon in Kroatië. Denzinger weigerde commentaar te geven, maar zijn zoon bevestigt dat zijn vader een Amerikaanse uitkering geniet. Daar heeft hij ook recht op, aldus junior. Hartmann verhuisde in 2007 naar Berlijn, na jarenlang naast een Auschwitz-overlevende gewoond te hebben in een verzorgingstehuis.

Het 'lozen van nazi's', zoals de methode in de wandelgangen van justitie heet, bleek voor het ministerie van buitenlandse zaken moeilijk te verteren. "Het is volkomen weerzinwekkend dat nazi-oorlogsmisdadigers bijstandsuitkeringen blijven ontvangen terwijl ze al vele jaren geleden ons land zijn uitgezet", reageert Congreslid Carolyn Maloney. Ze zegt te werken aan een wetsvoorstel dat daaraan een eind moet maken. Ondanks vele protesten wordt de uitkering nog steeds gegeven.

Ook in het buitenland riepen de Amerikaanse uitkeringen grote weerstand op. Oostenrijk voelde zich bedonderd toen het land SS-kampbewaker Martin Bartesch in de maag gesplitst kreeg. Bartesch sloot een deal met de Amerikaanse opsporingsdienst OSI en werd in 1987 op het vliegtuig naar Wenen gezet. Twee dagen later trok de dienst zijn Amerikaanse paspoort in, waardoor hij officieel een Oostenrijks probleem werd. De man ontving tot zijn dood, twee jaar later, een uitkering van de Amerikaanse sociale dienst.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden