Nazi-officieren werden spionnen

Agent die Anne Frank vastnam, ronselde voor geheime dienst

Karl Josef Silberbauer was een nogal onbehouwen SS-officier uit Wenen. Zijn brute optreden leverde hem zelfs interne berispingen op. Silberbauer was de man die op 4 augustus 1944 de 15-jarige Anne Frank uit het achterhuis aan de Amsterdamse Prinsengracht haalde. Alleen haar dagboek overleefde en kent inmiddels een wereldwijde oplage van 31 miljoen.

Nu is bekend geworden dat Silberbauer na de oorlog niet alleen weer voor de Weense politie werkte, maar ook voor de geheime dienst van de Bondsrepubliek. Hij ronselde agenten voor de 'Organisatie Gehlen' de voorloper van de latere Federale Inlichtingendienst. Dat schrijft spionage-expert Peter-Ferdinand Koch in het boek 'Enttarnt' (Ontmaskerd).

Kochs boek gaat over dubbelspionnen in de Duitse geheime dienst. Maar hij onthult ook hoe officieren van het nazi-regime bij die dienst terechtkwamen. Reinhard Gehlen, leider van Hitlers geheime dienst, wist de Amerikanen ervan te overtuigen dat de kennis van hem en zijn medewerkers van groot nut kon zijn voor de bestrijding van het communisme.

Gehlen nam uiteindelijk 200 voormalige nazi-officieren mee in zijn inlichtingendienst, onder wie Silberbauer. Zelf werd hij in 1956 de eerste directeur van de Federale Inlichtingendienst. Onder die 200 agenten bevonden zich volgens Koch overigens meer dan tien dubbelspionnen: nazi-officieren die in Russische krijgsgevangenschap bij de KGB in dienst waren getreden.

Koch deed zijn ontdekkingen in de Nationale Archieven van de Verenigde Staten. Ondertussen zijn vier historici in opdracht van de overheid bezig om de archieven van de Duitse Inlichtingendienst door te spitten. Het Anne Frank Centrum in Berlijn heeft gisteren de onderzoekers opgeroepen zo snel mogelijk het dossier over Silberbauer te openbaren.

Dat Silberbauer de man was die Anne Frank vastnam, was in 1963 onthuld door de gerenommeerde Weense nazi-jager Simon Wiesenthal. De Oostenrijkse rechtbank sprak Silberbauer echter vrij omdat hij op bevel had gehandeld. Over diens activiteiten voor de Duitse geheime dienst was destijds niets naar buiten gekomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden