Nawal El Saadawi: Ook besnijden van mannen ter discussie stellen

Van een onzer verslaggeefsters

De schrijfster sprak vrijdagavond op een bijeenkomst met de Amerikaanse schrijfster Alice Walker, die in Amsterdam was voor de promotie van haar roman 'Het geheim van de vreugde'. In het boek beschrijft Walker de woede en het verdriet van een Afrikaanse vrouw Toshi die zich heeft laten besnijden toen ze naar de Verenigde Staten emigreerde. Toshi wilde op die manier trouw betuigen aan haar cultuur.

Als arts heeft El Saadawi de ervaring dat besnijdenis niet alleen bij vrouwen veel leed veroorzaakt. Ook voor jongens kan het een schokkende ervaring zijn. Dat het hygienischer is als een man besneden is, verwierp ze en noemde dat ook geen reden om in menselijk lichaam te snijden. "We kunnen niet zomaar iets weghalen omdat het hygienisch zou zijn of hoort bij de cultuur of identiteit. Elk stukje huid heeft een functie." Een klein sneetje boven de clitoris als alternatief voor drastische vormen van besnijdenis is ook schadelijk, vindt zij.

In een volle Oude Lutherse kerk werd Alice Walker verwelkomd door twee mensen van de multiculturele theatergroep De Nieuw Amsterdam, die een spiritual voor haar zongen. Walker vertelde hoe moeilijk ze het vindt om over zo'n pijnlijk onderwerp als vrouwenbesnijdenis te praten. "Maar ik houd een beeld van een jong meisje voor ogen dat door mijn boek misschien het leed van een besnijdenis bespaard blijft."

Walker twijfelde voor ze het boek schreef of ze wel volwassen genoeg was om het onderwerp aan te pakken. Het idee dat El Saadawi er mee bezig was bemoedigde haar echter bij het schrijven van het boek.

Walker en El Saadawi pleitten voor afschaffing van vrouwenbesnijdenis. Het ritueel dat volgens de schrijfsters vooral voorkomt in patriarchale door mannen gedomineerde stammen onderdrukt de seksualiteit en vrijheid van vrouwen.

Moet in Nederland misschien toch een symbolisch sneetje toegestaan worden om te voorkomen dat vrouwen uitgestoten worden of illegaal gaan besnijden vroeg iemand zich in de zaal af. Nee, zei Walker, je zou het Nederlandse kinderen toch ook niet aan willen doen. Waarom andermans kinderen dan wel? De Meppelse gynaecoloog Reyners die jaren actief is tegen vrouwenbesnijdenis meldde dat Nederland geen onderscheid zal maken tussen verminkende en niet-verminkende vormen van besnijdenis. Geen van beide vormen wordt uitgevoerd in Nederland, volgens de gynaecoloog.

Een vrouw in de zaal vroeg steun en begrip voor besneden vrouwen in Nederland. "Als je in een vreemd land komt laat je je eigen cultuur niet zomaar los om vervolgens de nieuwe cultuur over te nemen. Als vrouwen voelen dat besnijdenis een deel is van hun culturele identiteit moeten ze daar begrip voor krijgen. Het is al moeilijk genoeg om je vrouw te voelen in onze maatschappij als je geen clitoris hebt." Een Somalische vrouw waarschuwde ervoor niet te veel te fixeren op de vrouwenbesnijdenis alleen. "In Somalie werken wij er hard om het ritueel af te schaffen. Maar zijn ook nog andere ernstige problemen die ons bezig houden. De nog steeds voortdurende oorlog in Somalie bijvoorbeeld."

El Saadawi viel haar bij: "Het westen heeft een stereotyp beeld van de Somalische vrouw. Het enige wat men van haar weet is dat ze besneden is. Besnijdenis is een misdaad, maar we moeten ook andere problemen, de politieke en economische oorzaken niet uit het oog verliezen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden