Navo verbreedt takenpakket

Het was toch nog behoorlijk feestelijk. De grote tent in de tuin van de Witte Huis was zaterdag afgeladen vol om er de geboorte van de 'Nieuwe Navo' te vieren. Het bondgenootschap is klaar voor de volgende eeuw. En de Navo heeft zichzelf het groene licht gegeven voor meer militaire operaties buiten het eigen verdragsgebied.

De meeste aandacht op de Navotop in Washington mag dan naar Kosovo zijn gegaan, de bijeenkomst was oorspronkelijk belegd om het 50-jarig bestaan te herdenken en belangrijke besluiten te nemen over de toekomst van het bondgenootschap.

De Navo neemt geen nieuwe leden op. Na de toetreding van Tsjechië, Polen en Hongarije, krijgen negen andere kandidaat-landen nu alleen hulp om zich voor te bereiden op het Navo-lidmaatschap. Maar de Navo zegt niet wanneer landen als Roemenië, Bulgarije, Slovenië en Litouwen dan wel kunnen toetreden.

De Navo-leiders hebben in Washington bevestigd dat de alliantie geen aanvallende bedoelingen heeft. De Navo verdedigt haar grondgebied op de wijze zoals dat in 1949 is vastgelegd in artikel 5 van het verdrag. Maar daarnaast is het bondgenootschap ook inzetbaar voor crisismanagement en voor het uitoefenen van vredestaken. Artikel 5 blijft daarbij het uitgangspunt. En zonodig komt de Navo in actie als er een VN-resolutie op tafel ligt. En als dat niet het geval is, zoals in Kosovo, biedt het handvest van de Verenigde Naties uitkomst.

Van automatisme is geen sprake. Elke dreiging zal afzonderlijk worden beoordeeld en geanalyseerd. En er is altijd consensus nodig.

De alliantie blijft opzettelijk vaag als het er om gaat de geografische begrenzing van haar operaties aan te geven. ,,Het gebied rond Europa?'', gokte minister van defensie De Grave. Hij voegde eraan toe dat in zijn ogen de Navo ,,natuurlijk niet de politieman van de wereld mag zijn''.

De alliantie heeft ook aangegeven de banden met Rusland verder aan te halen. Moskou was in Washington vanwege het conflict in Kosovo de grote afwezige. De 24 overige partnerlanden waren er wel allemaal. Zij konden lezen dat de Navo in de toekomst een Europese pijler krijgt. Europa zal dan gebruik kunnen maken van de militaire infrastructuur van het Noord-Atlantisch bondgenootschap om zelfstandig op te treden.

De details en het automatisme waarmee Europese strijdkrachten over het militaire apparaat kunnen beschikken zijn ook na de top van Washington nog onderwerp van discussie. Het principe van een eigen Europese defensie is erkend, al wil Navo-bondgenoot Turkije nog wel weten wat het Europees veiligheidsbeleid precies behelst. Op de Eurotop in Keulen, begin juni, komt de EU met een uitgewerkt voorstel. Later dit jaar zullen de Navo-ministers daar nog eens kritisch naar kijken.

De Nederlandse delegatie - premier Kok, minister Van Aartsen (buitenlandse zaken) en zijn collega De Grave - toonde zich tevreden. De lidstaten verplichten zich hun militaire capaciteit aan te passen aan het nieuwe takenpakket. Dat is ook vervat in de hoofdlijnennotitie van minister De Grave, over meer parate, flexibele en multi-inzetbare eenheden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden