Navo-acties spelen maffia in de kaart

De luchtacties van de Navo versterken de antidemocratische stroming binnen Joegoslavië, zei vice-premier Vuk Draskovic gisteren. Hij heeft zich wel eens cynischer uitgedrukt.

In 1997 bijvoorbeeld, toen hij nog oppositieleider was. ,,In dit land heerst de wet van de kogel, de maffia en de chaos'', zei hij toen. Dat was na de moord op Zoran Todorovic, multimiljonair en huisvriend van president Milosevic. In korte tijd waren drie zakenlieden vermoord die banden met de familie Milosevic onderhielden. Alles wees op de maffia.

De moorden bewezen niet dat Milosevic en de maffia lijnrecht tegenover elkaar staan. Sterker: de misdaad onderhoudt warme banden met de familie Milosevic. Maar economische belangen, die in Joegslavië veelal in handen zijn van vertrouwelingen van de president, wegen zo nu en dan zwaarder dan vriendschap.

De geallieerden zullen het niet graag toegeven, maar het Westen heeft Milosevic en zijn familie groot gemaakt. Joegoslavië heeft zeven landsgrenzen waar lucratieve smokkel mogelijk is. De boycot die het Westen Joegoslavië oplegde in de Bosnië-oorlog, begin jaren '90, wierp de familie een kans in de schoot om met smokkel schatrijk te worden.

Milosevic zelf schijnt niet zo idolaat te zijn van geld. Hem gaat het om macht. Weliswaar schreef de Servische pers de afgelopen jaren steeds vaker over zijn witwaspraktijken en schilderden zij hem af als een oorlogsprofiteur, maar de echte uitwassen zijn vooral zichbaar bij echtgenote Mirjana, dochter Marija en zoon Marko. Mirjana (56) draagt bijnamen als 'de rode heks' en 'Imelda' - naar de schoenen verslindende echtegenote van de Filippijnse ex-president Marcos. Ze wordt ook wel vergeleken met de echtgenote van de Roemeense dictator Ceausescu, omdat ze de drijvende kracht is achter haar man. Net als Elena Ceausescu beschouwt Mirjana zichzelf als een zegen voor de mensheid. Alle buitenlandse bezittingen zijn gevolg van Mirjana's kooplust, terwijl Slobodan Milosevic zich liever opsluit in zijn werkkamer - of, nu, in een bunker. Mirjana heeft haar eigen politieke partij, de Eenheid van Joegoslavisch Links, die stevig leunt tegen de socialistische partij van Slobodan. De horoscoop is haar raadgever. Dochter Marija (34) doet niet aan politiek. Zij bestiert een MTV-achtig radiostation en maakt deel uit van de Belgradose elite die het in het uitgaansleven breed laat hangen, voorzover zij niet op een jacht in de Egeïsche Zee vertoeft.

Marko Milosevic (25) is een playboy: schatrijk, autocoureur en eigenaar van nachtclubs en een restaurant. Hij kon de dienstplicht - en daarmee de oorlog - ontlopen omdat artsen hem psychisch ongeschikt achtten. Hij heult met de penose, maar heeft het meeste geld vergaard in de handel in sigaretten en drank. Servië is de grootste exporteur van 'zwarte' sigaretten, die gemaakt zijn in het land zelf, maar verpakt zijn in nep-verpakkingen van westerse merken. Marko speelt in die handel een sleutelrol.

Ook is hij eigenaar van een keten belastingvrije winkels die - boycot of niet - vol staan met de betere buitenlandse drankmerken. De maffia kwam twee jaar geleden dicht bij deze handel in de buurt, toen Marko's zakenpartner Vladimir Kovacevic werd vermoord.

Nu de Navo steeds vaker doelwitten uitzoekt waarmee ze direct de belangen van de familie Milosevic of hun kleine kring verwanten schaadt, ruikt de maffia een kans om sleutelposities over te nemen. Daar doelt Draskovic óók op als hij constateert dat de democratie nog verder wordt ondermijnd. Want niet alleen moet Joegoslavië er ooit weer bovenop komen, het zal toch niet zo zijn dat de Navo straks met de maffia moet onderhandelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden