Natuurlijk krijgt iedereen de schuld

Even arrogant als hij kwam, is hij weer gegaan: Louis van Gaal, de reïncarnatie van de ijzeren Hertog van Alva die dacht dat hij met aan inquisitie grenzende ideeën de Catalaanse cultuur kon hervormen.

Zelden ging een boven-Moerdijkse manager ten zuiden van de Pyreneeën zo genadeloos onderuit in een bedrijfsongeval. Om een Gents pamflet uit 1572 te parafraseren: 'Helse duvel die tot Barcelona zijt, Uwen naam ende faam zij vermaledijd'.

Natuurlijk krijgt iedereen de schuld. De pers omdat ze arbitrair schrijft. De spelers omdat ze niet in staat zijn zich aan te passen aan zijn blocnoteschema's. Het bestuur omdat ze zich meer met politiek dan met voetbal bezighoudt. Het publiek omdat het brood en spelen wil en geen oog heeft voor de geniale beleidslijn van de Grote Leider. En de cultuur omdat die niet in staat is zijn opvattingen over professioneel voetbal te adopteren.

De enige twee die Van Gaal zaterdag op zijn persconferentie prees, waren de scheidende voorzitter Josep Lluis Nuñez en zijn eigen Truus. In Nuñez zag Van Gaal zijn Don Quichotte die hem rugdekking gaf als zijn ezel weer eens de verkeerde kant dreigde op te gaan.

Truus, zijn levensgezellin, nam hij publiekelijk in bescherming want zij is de vrouw 'die haar man wilde beschermen'. Hij refereerde daarmee aan haar aandeel in de arrogantie toen Truus vrijdagnacht na het gelijkspel tegen Celta Vigo liet weten dat haar Louis in feite te goed is voor FC Barcelona.

Zo presenteerde Van Gaal zich drie jaar als exponent van het nog steeds niet uitgestorven ras van de autoritaire kolonist die zijn wil, gevoed door superioriteitsgevoel, oplegt aan zijn onderdanen en blind is voor de lokale cultuur. Zou hij een eeuw eerder hebben geleefd dan had hij het als geëmigreerde boer net zo ver kunnen schoppen in de landbouw als Pieter Botha in de politiek. Het dagblad El Pais schreef dat het autoritaire discours van Van Gaal eigen is aan degenen die worden beschouwd als a-politiek maar in feite behoren tot de club met het rechtse gedachtegoed.

Had Van Gaal vanaf het eerste begin moeite gedaan om iets te begrijpen van de Spaanse en Catalaanse cultuur dan had hij kunnen weten dat professionaliteit wat anders is dan opvoeding. Spanjaarden dwepen al eeuwen lang met elegantie, omgangsvormen en rituelen, zowel in het persoonlijke verkeer als in het zaken doen, als aan tafel. Wie dan zegt dat Spanje alleen goed genoeg is om er te wonen omdat het eten en de wijn zo goed is maar niet goed genoeg om er te werken, zou door Brussel op de zwarte lijst moeten worden geplaatst van lieden die zich eerst publiekelijk moeten schamen alvorens er weer een werkvergunning binnen de Europese Unie kan worden afgegeven.

Als Nederlander in Spanje kreeg je met zijn oprispingen aan pers en publiek last van plaatsvervangende schaamte die slechts ten dele kon worden geslecht door de wijze waarop tv-zender Canal Plus hem in de persiflage op het dagelijkse leven neerzette: met een vierkant hoofd van knalrode bakstenen met daar bovenuit een blonde kuif.

Je moet inderdaad een hoofd van baksteen hebben om te beweren dat je gedurende zes jaar Ajax meer titels en bekers hebt binnengehaald dan FC Barcelona in 100 jaar. Dat hij als mens heeft gefaald, lijdt geen twijfel. En wie in de nieuwe economie ruim 22 miljard peseta's (ruim 191 miljoen gulden) mag uitgeven aan nieuw personeel (lees: spelers) met als enige resultaat dat de consument zich niet meer kan identificeren met het product, kan zich moeilijk een succesvol manager noemen.

Van Gaal heeft gezegd dat hij met opgeheven hoofd aan zijn sabbatsjaar in zijn woonplaats Sitges (iets noordelijk van Barcelona) begint. Wellicht draagt het, tijdens het eten en het nuttigen van een goed glas wijn, bij aan enige reflectie over minimale omgangsvormen in een vreemde cultuur. Zo niet, dan moet het ergste worden gevreesd als hij ooit nog eens aan de slag wil in Italië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden