Natuur voor gebouwen, gebouwen voor natuur

Gebouwen maken plaats voor natuur op de Utrechtse Heuvelrug. Omgekeerd wijken bomen voor huizen.

Mannen in legeruniform happen een petitfourtje weg. De commissaris van de koningin, de gedeputeerde, de burgemeester, ze zijn allemaal verzameld onder het geelwit gestreepte tentzeiltje. Het partijtje vindt plaats buiten het hek van het Jessurunpark, een opslagterrein van de luchtmacht.

Op 1 januari 2007, zo is afgesproken, heeft defensie dit terrein bij Soestduinen verlaten en wordt het prijsgegeven aan de natuur. De gebouwen op het naastgelegen Kodakterrein gaan eveneens tegen de vlakte. Dit maakt deel uit van een grote schuifpartij op de Utrechtse Heuvelrug: gebouwen voor natuur, natuur voor gebouwen. Het plannen maken begon een jaar of vijf geleden, gisteren werden handtekeningen gezet onder de eerste reeks harde afspraken en als het goed gaat ziet het er over twintig jaar heel anders uit.

Wat er nu aan scheelt? Op de landkaart is de Utrechtse Heuvelrug een flinke groene vlek, maar die wordt helaas doorkruist door drukke provinciale en snelwegen. Dat zijn onneembare barrières voor veel dieren. Van oudsher zijn hier veel zorginstellingen op grote, bosrijke terreinen. Maar de opvattingen over de zorg zijn veranderd, psychiatrisch patiënten en verstandelijk gehandicapten leven meer en meer 'middenin de samenleving'. Uitgestrekte militaire terreinen verdwijnen eveneens. Er is ruimte nodig voor nieuwe huizen en bedrijven, maar liefst zo dat dieren en natuurliefhebbers ook aan hun trekken komen.

Dat schreeuwt om regie, om een groot plan voor de hele streek en om samenwerking tussen ministeries, provincie, gemeente, zorginstellingen en natuurbeheerders. Onmogelijk? Hier op de Utrechtse Heuvelrug denken ze dat het kan. Liefst zeventien partijen werken samen onder de naam 'Hart van de Heuvelrug'. Bij het ministerie van Vrom vinden ze dit een mooi voorbeeld van een zogeheten gebiedsgerichte aanpak.

Het echte werk moet nog beginnen. Zeist mag huizen bouwen op het Sanatoriumterrein, Soesterberg op het terrein van een instelling voor verstandelijk gehandicapten in Soesterberg. Bij Soesterberg komt ook een nieuw bedrijventerrein. Uit de opbrengst van de bouwprojecten worden de natuurprojecten gefinancierd, zoals het Jessurunkamp en het Kodakterrein. Dat staat allemaal in de ondertekende plannen.

Daar blijft het niet bij. Er zit nog een hele reeks ecoducten aan te komen. Als het ministerie van defensie een nieuwe plek voor het Luchtvaartmuseum heeft, kan een groot deel van Kamp Zeist terug naar de natuur. Voor vliegbasis Soesterberg zijn momenteel plannen in de maak, met naast natuur ook huizen en bedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden