Natuur moet donker, stil en slecht bereikbaar zijn

Laat de wildkansels maar. Wie moeite moet doen om iets te zien, heeft meer plezier

Enige tijd geleden waren wij op vakantie op de Wadden. Niet op één van de eilanden, maar nabij nationaal park Lauwersoog. Toen wij daar een huisje boekten, werden we op alles gewezen: het aantal kamers, de goede bereikbaarheid en, de talloze leuke tochtjes die vanuit het huisje te maken waren. Alles wat was voorgehouden klopte en dat stemde ons zeer tevreden. Het was echter tijdens de vakantie dat de kwaliteiten van zowel het huisje als de Wadden ons écht duidelijk werden. Voor het eerst in tijden kon ik vanaf een pikdonkere dijk weer eens de Melkweg zien. Mijn dochter zag hier haar eerste vallende ster.

Dat je hier aan de rand van Nederland de sterren kan zien stralen, heeft alles te maken met de alom tegenwoordige duisternis. Hier op de Wadden ’zie’ je nog het verschil tussen een maanloze nacht en een nacht met volle maan. In het eerste geval loop je met je hond voorzichtig te strompelen langs de dijk, maar bij volle maan kan je lekker een boek meenemen en gaan zitten lezen. Ook was het hier echt stil. Dan word je je bewust van het feit dat stilte, net als duisternis, een schaars product is geworden.

De Wadden laten zien welke producten de natuurbescherming de komende jaren verder moet ontwikkelen. Het gaat dan natuurlijk om stilte en duisternis, maar wat mij betreft gaat het ook om ontoegankelijkheid en onbereikbaarheid. Tegenwoordig is alles toegankelijk, kan je zo je auto voor de deur zetten, ook in de natuur. Het is nooit meer moeilijk om ergens te komen. En dus is het ook nooit een overwinning om ergens te komen en een voldaan gevoel te hebben dat je bij aankomst iets hebt gepresteerd. ‘Onbereikbaarheid’ is ook zo’n kansrijk product. Dan gaat het om de eigen onbereikbaarheid. Gewoon niet bereikbaar zijn, geen mobiel, geen internet gewoon helemaal niets. Dus hotels, wildkansels, bankjes, herten: laat het wat moeite kosten om ze te zien, of om er te komen. Dat geeft veel meer voldoening.

En op die plaatsen die dan zo onbereikbaar zijn, is het natuurlijk stil en donker. En het leuke is dat je dan aan die stilte zelf bijdraagt door geen mobiel bij je te hebben, je klep te houden en te luisteren naar wat de zee of het bos te zeggen hebben (of misschien weer eens écht te luisteren naar je partner en de kinderen). Het leuke is ook dat je zelf aan de duisternis bijdraagt door op dergelijke plaatsen niet met groot licht op een in een zee van licht badende parkeerplaats je auto neer te zetten.

Economie is de studie die inzicht probeert te geven in de wijze waarop wij omgaan met schaarste. Wij hebben slechts beperkte middelen tot onze beschikking en we moeten dus keuzen maken. Maar wat we voorgeschoteld krijgen is steeds meer van hetzelfde. Alles is toegankelijk, we blijven bereikbaar, nergens is het donker of stil. Maar toch..dat is niet altijd wat we zoeken, zeker niet als we een bezoek brengen aan de natuur.

Dat is wat de Wadden mij hebben geleerd. De toekomst van de natuurbescherming is om in de natuur alles anders te doen. Creëer dus een zee van duisternis, een zee van stilte, een zee van ontoegankelijkheid en onbereikbaarheid. Creëer een zee van kansen.

Niet alleen op de Wadden, maar ook op de Veluwe, of waar dan ook. Dat doel lijkt me bereikbaar, mits we daar in stilte aan werken en vooral niet te veel ruchtbaarheid aan geven. Ook dat houdt het namelijk spannend en schaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden