Nationalisten Corsica: dubbelspel van Parijs

Van onze buitenlandredactie AJACCIO - Met de talrijke aanslagen die Corsicaanse nationalisten de afgelopen week pleegden op 'Franse doelen' kwam er een einde aan bijna vier maanden van betrekkelijke rust op het eiland.

De nieuwe aanslagen volgden na het dreigement van de belangrijkste verzetsgroep op Corsica om het in januari afgekondigde staakt-het-vuren te beëindigen als de Franse regering zich niet binnen twee weken uitspreekt voor een politieke oplossing van de Corsicaanse kwestie.

Nadat het Historische Kanaal, de extremistische factie van het Nationale bevrijdingsfront van Corsica (FLNC), Parijs afgelopen maandag een ultimatum stelde, zijn beschietingen en bomaanslagen aan de orde van de dag op het eiland. Het dreigement van het ondergrondse FLNC kwam na de arrestatie van twaalf eilandbewoners, onder wie twee leden van de Cunculta Naziualista, de officiële tak van het FLNC. Maar volgens de Franse autoriteiten had hun arrestatie niets met politiek te maken. De opgepakte Corsicanen zouden betrokken zijn bij de illegale handel in wapens en drugs.

Het Nationale bevrijdingsfront vindt echter dat de Franse regering dubbelspel speelt door activisten op te pakken terwijl het FNLC op 12 april nog zijn goede wil toonde door het staakt-het-vuren met zes maanden te verlengen. Volgens het FNLC zal elke poging om een Front-aanhanger te arresteren vanaf nu met geweld worden beantwoord.

Sinds dinsdag plegen de nationalisten, die strijden voor afscheiding van Frankrijk en erkenning van de Corsicaanse cultuur, vrijwel dagelijks aanslagen. In de hoofdstad Ajaccio namen ze het paleis van justitie onder vuur en ontploften bommen bij een douanekantoor en de plaatselijke gevangenis. Ook politiebureaus werden beschoten.

De Corsicaanse onafhankelijkheidsstrijd duurt al twintig jaar, waarin duizenden aanslagen werden gepleegd. Vorig jaar alleen al registreerden de autoriteiten 602 bomaanslagen die een totale schade veroorzaakten van meer dan 300 miljoen gulden. Datzelfde jaar waren er op het eiland 32 moorden, waarvan de politie er slechts enkelen wist op te lossen.

Vroeger waren de doelwitten steevast de 'symbolen van de Franse overheersing': politiebureaus, kazernes, een vakantiedorp van het Franse leger. Met deze aanslagen protesteerde het in 1975 opgerichte FNLC tegen de regering in Parijs die van het mooie eiland een vakantie-oord voor rijke Parijzenaars maakte door het vol te bouwen met grote hotels en andere betonkolossen.

Maar de laatste tijd liggen de separisten, zoals Resistenza en het FLNC (verdeeld in het Gewone en het gewelddadige Historische Kanaal) steeds vaker met elkaar overhoop. Gevolg: een winkelstraat in Ajaccio werd in puin gelegd, het gemeentehuis van Porto-Vecchio werd opgeblazen en ook banken, cafés en vakbondskantoren moesten het ontgelden.

Voor de eens bloeiende toeristenindustrie is dit 'binnenlands' gekonkel funest. In 1995 daalde het aantal overnachtingen op Corsica met 660 000. Buitenlandse bezoekers houden van folklore, maar eilandbewoners die elkaar volgens de aloude vendetta-tradities naar het leven staan, is wel wat veel van het goede.

De aanvankelijke sympathie die de Corsicanen koesterden voor de nationalisten is inmiddels danig bekoeld. Veel Corsicanen hebben schoon genoeg van de criminaliteit en het constante gemoord. Zeker 95 procent van de Corsicanen, die tegen geweld zijn, zit onder de knoet van een klein groepje fanatici, zegt de Corsicaanse 'premier' Jean Baggioni.

Twee jaar geleden doorbraken honderden Corsicaanse vrouwen het traditionele zwijgen door het ondertekenen van het Manifest voor het leven. Onze kinderen moeten weer een toekomst krijgen, is hun motto.

Ideologische aspecten zijn ver te zoeken bij de patriotten. Ze opereren vaak in familieclans die als mafiabendes ondernemers 'revolutiebelasting' afpersen en onderling vechten om de overheidssubsidies die Frankrijk blijft pompen in de noodlijdende economie. Het Corsicaanse patriottisme is dit jaar maar al te vaak een excuus voor lucratieve illegale handeltjes.

Door de bendeoorlogen is een antieke Corsicaanse traditie weer in gebruik geraakt: de bloedwraak waardoor in de vorige eeuw al hele families werden uitgeroeid. Vorig jaar vielen op Corsica twaalf doden door afrekeningen tussen families. Gewoonlijk kraait hier geen haan naar. De omertà, de zwijgwet die deel uitmaakt van de Corsicaanse erecode, dekt alles. Zelfs moord.

Het dragen van een wapen is op Corsica een erezaak. Onze jongens krijgen al een hagelgeweer als ze nog in de wieg liggen, zeggen sommigen trots.

Begin dit jaar kwamen in de bossen bij Corte circa 600 zwaarbewapende, gemaskerde nationalisten opdraven voor een nachtelijke persconferentie, voorafgaand aan het bestand met de Fransen. Ze beschikten over de modernste automatische wapens en pronkten zelfs met raketwerpers. De separatisten rukten aan in meer dan 200 auto's, maar de plaatselijke politie zegt niets gemerkt te hebben.

Tegenover de internationale media benadrukte de harde kern van de afscheidingsbeweging toen nog eens zijn eisen: erkenning van het Corsicaanse volk, het Corsicaans als officiële taal naast het Frans en afschaffing van de 'Franse' departementen Hoog-Corsica en Zuid-Corsica.

Het zijn eisen die opzettelijk te hoog gegrepen lijken te zijn. De vorige twee Franse presidenten en 150 ministers zijn er in twintig jaar niet in geslaagd om het Corsicaanse volk, u populu corsu, tevreden te stellen. Veel ruimte hiervoor krijgen de politici ook niet. Het voorstel van de vorige president François Mitterrand om de Corsicanen als aparte bevolkingsgroep te accepteren, werd door een Parijse rechtbank afgeschoten omdat het in strijd was met 'de ondeelbaarheid van de Republiek'.

Problemen blijven het zonnige eiland in de Middellandse Zee overschaduwen, ondanks alle concessies die de Fransen de afgelopen decennia hebben gedaan. Zo heeft Corsica meer autonomie dan welk ander Frans departement. Ook krijgt het eiland jaarlijks ruim twee miljard gulden subsidie van Parijs en de Europese Unie in Brussel en betalen de Corsicanen veel minder btw dan de 'andere' Fransen. Vorige maand bombardeerde premier Alain Juppé Corsica ook nog eens tot een vrijhandelszone, waar bedrijven zich onder gunstige voorwaarden kunnen vestigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden