Nationaal team Ierland op bizarre wijze opgebouwd

LIVERPOOL - Al jaren wordt hij in het Engelse profvoetbal een groot talent genoemd: Jason McAteer. Als rechtermiddenvelder van eerst Bolton Wanderers en nu Liverpool, wist hij al vroeg de aandacht van de keuzeheren der nationale ploegen te vangen. Toen ontstond ook meteen een probleem, want voor welke nationale ploeg moest hij eigenlijk kiezen?

Nog bij Bolton Wanderers ging McAteer eerst in conclaaf met toenmalig manager Bruce Rioch. “Je moet het helemaal zelf weten jongen, ik kan je hier niet in adviseren. Ga maar op je gevoel af”, zei Rioch. De huidige manager van Arsenal kende de problematiek uit eigen ervaring. “Ik ben een geboren Engelsman, maar toch heb ik er uiteindelijk voor gekozen international voor Schotland te worden.”

Kiezen voor welke landenploeg je wilt spelen, dat kon en dat kan in veel gevallen in Groot-Brittannië en Ierland. Voor vele honderden van de drieduizend profvoetballers bestaat op grond van de afkomst van opa's en oma's en ook nog de eigen geboorteplaats, de mogelijkheid te kiezen voor een mogelijke interlandloopbaan in Engeland, Schotland, Wales, Ierland en Noord-Ierland. Voor Jason McAteer lagen er genoeg mogelijkheden. Zijn moeder werd in Wales geboren. Zij drong er bij Jason op aan het nationale voetbaluniform van Wales aan te trekken. Tevergeefs, want ach, Wales, dat is eigenlijk altijd het lelijke eendje onder de Britse voetbalploegen geweest. Net iets beter dan Wales is Noord-Ierland. Ook door de voetbalbond van dat land werd gehengeld naar McAteer. Hij kon er zo beginnen, want opa McAteer was een Noordier. En dan waren er ook nog familiebanden met Ierland en Schotland. En omdat de speler in kwestie op 18 juni 1971 in Liverpool werd geboren, kon hij uiteraard ook terecht bij het elftal dat het meest in aanzien staat, de Engelse ploeg.

Voor dat elftal werd hij aanbevolen en kreeg hij ook een uitnodiging voor het B-elftal. De man achter die aanbeveling aan het adres van bondscoach Terry Venables was ex-international en FA-scout Jimmy Armfield. Via hem was echter ook de bij leven al legendarische bondscoach der Ieren, Jack Charlton, geattendeerd op McAteer. Charlton en Armfield speelden samen voor Engeland en later was Armfield ghostwriter voor Charlton in een column voor The Daily Express. Tenslotte viel de beslissing uit in het voordeel van Ierland. Jack Charlton had succes op de manier, die hij al zo vaak heeft toegepast.

Dat ging zo: “Kijk Jason”, zei Charlton, “je moet het natuurlijk zelf weten, maar ik kan je alleen maar zeggen dat jouw kans op een internationale loopbaan bij mij veel groter is dan bij Venables. Terry moet kiezen uit een paar duizend kandidaten en ik uit een man of dertig.” En zo werd Jason McAteer Iers international. Anderhalf jaar geleden verdedigde hij tegen Rusland voor het eerst de kleuren van het land, dat hij niet of nauwelijks kent.

Op deze bizarre manier heeft Jack Charlton zijn team opgebouwd. Toen hij tien jaar geleden begon voor de Ierse FA, stuurde hij alle Engelse en Schotse profclubs pakketjes stencils, met het vriendelijke verzoek deze onder de spelers te laten circuleren. De gewezen stopper van Leeds United en het Engels elftal - samen met broer Bobby wereldkampioen in 1966 - vroeg alle spelers of zij desnoods twee generaties terug wilden gaan om te zien of in de stamboom een Ierse grootvader of grootmoeder was te vinden. Sindsdien wordt de Football Association of Ireland (FAI) wel spottend Find Another Irishman genoemd.

Charltons voorganger Eoin Hand had die trend overigens al ingezet. Hand was in 1980 de man die wist dat rechtsback Chris Hughton van Tottenham Hotspur weliswaar op Jamaica was geboren, doch een Ierse oma had en zodoende het groen en wit van Ierland kon aantrekken. Bij zijn interlanddebuut op Landsdowne Road was Hughton meteen voor het eerst van zijn leven in Dublin. Hij bouwde zijn internationale loopbaan uit tot een periode van elf jaar en 53 interlands.

De handel in voetbalnationaliteiten leidt tot merkwaardige nationale elftallen. Maar dat is voor de tienduizenden Ierse fans totaal geen probleem. De jongens die voor het min of meer als heilig beschouwde groen en wit kiezen, vormen tegenwoordig zelfs het symbool van de door diverse economische crises uitgeweken Ier. In Ierland wonen momenteel nog maar 3,6 miljoen mensen. Buiten Ierland, van Engeland tot de Verenigde Staten en van Schotland tot Australië, wonen tientallen miljoenen mensen met Ierse wortels. Vooral voor die mensen is de Ierse voetbalploeg van Jack Charlton de laatste tien jaar daadwerkelijk het zinnebeeld van de Ierse reünie geworden. Dat bleek bijvoorbeeld vorig jaar op het WK in Amerika bij de wedstrijd Ierland-Italië. Driekwart van de toeschouwers in het Giants Stadium van New Yersey was Iers of Amerikaans-Iers.

Engelse voetballers vinden het in toenemende mate leuk, dat Ierse elftal. Het komt de laatste jaren zelfs al voor dat Charlton en zijn medewerkers worden geconfronteerd met spelers die zich zelf in Dublin op het FA-kantoor komen melden. Niet altijd met succes, overigens. Zo werd de beruchte Vinnie Jones in Dublin afgewezen. De man die al tien jaar lang bij achtereenvolgens Wimbledon, Leeds United, Sheffield United, Chelsea en weer Wimbledon grossiert in vuile overtredingen en rode kaarten, kwam met een horde journalisten naar de Ierse hoofdstad aangezet. Na zijn mislukte sollicitatiegesprek, hield Charlton het kort: “Wij kunnen Vinnie Jones missen als een gat in ons hoofd.” Kort hierna koos de onverbeterlijke recidivist van het Engelse voetbal voor een interlandloopbaan voor Wales. Te Cardiff werd hij wel 'aangenomen'.

De hele handel in internationals resulteert vanavond in het zo Iers georiënteerde Liverpool bij Ierland-Nederland tot een Ierse ploeg die welgeteld drie op het groene eiland geboren en getogen voetballers kent: de backs Denis Irwin en Gary Kelly en middenvelder Jeff Kenna. Irwin is van Cork, Kelly van Drogheda en Kenna van Dublin. De overige spelers zijn in feite Engelsen. Zij zijn ook in Engeland geboren. Te weten: doelman Alan Kelly (geboren in Preston), de centrumverdedigers Paul McGrath (Greenford) en Phill Babb (Londen), de middenvelders Terry Phelan (Manchester), Andy Townsend (Maidstone) en John Sheridan (Stretford) en de aanvallers John Aldridge (Liverpool) en Tony Cascarino (St. Paul's Cray).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden