Nationaal-socialistische liederen op cd

NIJMEGEN (ANP) - De Nijmeegse uitgeverij Vantilt brengt maandag een collectie van 25 nationaal-socialistische 'evergreens' uit op cd. Het schijfje hoort bij het boek Zo zong de NSB van literatuurhistoricus en Tweede Wereldoorlogspecialist Gerard Groeneveld.

Volgens Groeneveld is in Nederland nooit eerder gepubliceerd over de belangrijke rol die zingen speelde in nazikringen. ,,De nazi's zongen zichzelf naar de macht. Zang gaf moed en verbroederde'', aldus de schrijver. In bezette gebieden zijn de NSB-liedjes zo vaak te horen geweest, dat oudere generaties nog steeds moeiteloos 'tophits' als het Horst Wessel-lied en het Engellandlied meezingen.

Groeneveld schreef eerder boeken over onder anderen NSB-leider Anton Mussert en de oorlogsberichtgeving van de Duitsers. Naziliederen fascineerden hem, zegt hij, sinds het moment dat hij in de film Cabaret zag hoe een gezelschap zich laat verleiden tot het meezingen van een nazilied. ,,Het belang van het lied binnen het Derde Rijk is ongekend. Het strijdlied was de wegwijzer naar het nieuwe geloof'', aldus de auteur.

Nederlandse inbreng

Het boek en de cd zijn vernoemd naar de NSB-liedbundel Zoo zingt de NSB. Groeneveld besteedt in zijn boek veel aandacht aan de drie Nederlanders, die deze liedbundel grotendeels vulden met teksten en muziek: Melchert Schuurman, Piet Heins en Jaap van Kersbergen. Dit drietal is na de oorlog veroordeeld voor hun aandeel in de nazi-propagandamachine.

Piet Heins was componist van het zeer bekende nazilied WA Marcheert! ,,Een voltreffer, die jarenlang door de Nederlandse straten heeft geschald'', aldus Groeneveld. Hij zette veel teksten van Jaap van Kersbergen op muziek.

Heins was ook hopman bij de padvinderij en verspreidde zo veel liedjes onder de jeugd. Dat vond de NSB-leiding prachtig: ,,Allerwegen lopen de kleine jongens te marcheren en zingen ons mooie WA-lied. Al zijn de woorden nog niet geheel bekend, de laatste regels zingen de jongens, dat het een lust is'', zo schrijft het weekblad van de Weerbaarheidsafdeling in 1942.

Melchert Schuurman was zangleider van de NSB. Hij beschouwde zichzelf als de musicus van de beweging: ,,Wat hebben wij al een hoop tegenstanders klein gekregen door een lied. We zongen hen tegen de vlakte'', zei hij in 1940. Voor deze inspanningen kreeg de zangleider na de oorlog tien jaar cel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden