InterviewTrauma

Nathalie de Cloe overleefde de Herculesramp: ‘Nog steeds keren die momenten bij tijd en wijle terug.’

Nathalie de Cloe, overlevende van de Herculesramp, 
 Beeld Merlin Daleman
Nathalie de Cloe, overlevende van de Herculesramp,Beeld Merlin Daleman

Op 15 juli 1996 verongelukt op Vliegveld Eindhoven een militair transportvliegtuig met daarin het fanfarekorps van de Koninklijke Landmacht. Trompettist Nathalie de Cloe, op dat moment 21, is een van de zeven overlevenden van de Herculesramp.

Orkun Akinci

“De week voorafgaand aan 15 juli ben ik altijd prikkelbaar, gespannen. Mijn concentratie is minder en in het huishouden laat ik altijd steken vallen. Het is al 25 jaar hetzelfde ritueel, ik maak de balans op van weer een jaar na de Herculesramp. Wat is er gelukt, wat heb ik nog steeds niet voor elkaar gekregen? Dat laatste is eigenlijk steeds hetzelfde. Ik zou heel graag nog voor mijn werk muziek maken. Misschien moet ik het niet meer willen en daarin berusten. Maar dat is het probleem. Ik wil het juist wel.

“Ik zat net bij het fanfarekorps van de landmacht, de reis naar Modena was mijn eerste. Ik was zo trots dat ik was aangenomen. Er zaten heel bijzondere musici bij. Ook al zat ik in het Zuid-Nederlands jeugdfanfareorkest, waar ik op de eerste stoel mocht zitten en solo’s speelde, voor mijn gevoel was mijn leven in de muziek toen pas echt begonnen.

“We hadden een mooie week in Italië. Het publiek reageerde heel enthousiast op ons. De terugvlucht heb ik nog verrassend helder voor de geest. Joop Bakker zat naast me, Jef van Sambeeck tegenover me. Naast hem mijn neef Jarno. Opeens was het alsof we in een achtbaan zaten en werd het donker. Achterin hoorde ik mijn broer Eric ‘Brand, brand’ roepen. Joop maakte mijn gordel los, ik was me ervan bewust dat ik niet te veel moest inademen. De meesten renden naar achter, blijkbaar was dat een instructie. Omdat ik net was aangenomen, heb ik die nooit gekregen. Op een gegeven moment begon er bij mij in de buurt een gat te ontstaan. Een brandweerman haalde mij eruit.

Te nuchter voor therapie

“Nog steeds keren die momenten bij tijd en wijle terug. Door filmfragmenten, bepaalde geuren. En bij muziek. Ze noemen het PTSS, hè. Ik ben er niet voor in therapie. Wel geprobeerd, maar ik ben er te nuchter voor. En ik ben bang dat herinneringen erdoor vervagen. Hoe erg het ook was, ik wil het wel onthouden. Het was de dag waarop ik sommige mensen voor het laatst heb gezien.

“Ik werd wakker in het brandwondencentrum. Mijn ouders hadden filmmuziek van Jurassic Park opgezet terwijl de artsen mij in slaap hielden. ‘Laat de muziek maar aanstaan’, waren blijkbaar mijn eerste woorden toen een medewerker de cd uitzette. Daarna heb ik naar Jarno gevraagd. Van Eric had ik waarschijnlijk al het vermoeden dat hij er niet meer zou zijn. Ook Jarno bleek het niet te hebben gered. Mijn ouders was verteld dat ze uit zichzelf niets mochten zeggen, het was beter dat ik ernaar zou vragen. Vroeg ik een voor een of mensen nog leefden, dan was het antwoord bijna altijd ‘nee’. Zo word je dan wakker.

Conservatorium afmaken

“Leden van de huidige kapel vragen me wel eens waarom ik niet meer meedoe. Ik zou het heel graag willen, maar het is nooit meer echt van de grond gekomen. Hangt het af van de kwaliteit? Na de ramp werd me gezegd dat ik het conservatorium moest afmaken, dan kon ik bij Defensie blijven. Ik heb dat misschien zelf vertaald naar een plek in de kapel. Nadat ik het conservatorium had afgerond, keerde ik nog even terug in het fanfarekorps. Maar op een gegeven moment mocht ik niet langer militair zijn. Sindsdien mag ik niet meer meespelen.

“Ik speel nu bij drie mooie burgerorkesten. Muziek hoort bij mijn leven, dus daar ben ik heel blij mee. Ik moet ook niet negatief zijn, heb vier kinderen op de wereld gezet en alle tijd gehad om hen voldoende aandacht te geven. Dat geluk heeft niet iedereen. Ik heb een mooie invulling aan de rest van mijn leven gegeven, op die ene ultieme droom na. Die weegt wel zwaar. Daardoor sta ik er dubbel in als je me vraagt of ik een gelukkige vrouw ben. Zo is het gewoon.

Herdenking

“Er zijn tijdens de Herculesramp veel fouten gemaakt, al vind ik het gevaarlijk daar iets over te zeggen. Wisten ze echt niet dat wij in het vliegtuig zaten, waardoor de hulpverlening zo laat op gang kwam? Tegelijk heb je er weinig aan om daar nog de hele tijd mee bezig te zijn. Er gebeuren ook mooie dingen. De gemeente Eindhoven heeft speciaal voor deze herdenking een muziekstuk laten componeren. Tribute to Modena heet het. De kapel waarvan ik nog zo graag deel had uitgemaakt, voert het uit.

“Zelf speel ik het taptoesignaal. Dat wordt een spannend moment. Het eerbetoon voorafgaand aan de stilte, wanneer we denken aan ieder die er niet meer is. Het kan misgaan. Als ik ga huilen bijvoorbeeld, of andere emoties de overhand krijgen. Maar ik wil het gewoon heel graag. Voor die hele goede musici die op die dag overleden zijn. Daarna ben ik blij als 15 juli weer voorbij is.”

Lees ook:

De lessen die vliegvelden hebben geleerd van de Herculesramp in 1996

Een opeenstapeling van van missers leidde vijfentwintig jaar geleden tot een ramp op het vliegveld van Eindhoven. Dat heeft de manier waarop naar veiligheid wordt gekeken grondig veranderd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden