Opinie

Nanine Linning maakt met 'Bacon' een associatieve reis die opgebouwd is uit emoties die Bacons schilderijen oproepen.

Choreografe Nanine Linning heeft op haar 27ste al 25 dansstukken op haar naam staan. ,,Ik ben 'all over the place', heb 25 uur in mijn dag'', zegt ze over haar tomeloze energie. ,,Als je veel geeft, krijg je ook veel terug. En elke dag cadeautjes krijgen is toch fantastisch?''

Danseres wilde Linning niet worden. Als 'eerste lichting' van de choreografierichting aan de Rotterdamse Dansacademie viel zij na haar afstuderen in 1998 direct op door een enorme productie aan fraai gestructureerde solo's, duetten en groepswerken. Na haar eerste succesvolle grote zaalproductie 'The Neon Lounge' werd zij in 2002 aangesteld als huischoreograaf bij Scapino Ballet Rotterdam, waarmee ze de jongste choreograaf 'in residence' van Nederland is.

'Bacon', een multimediale dansproductie naar het werk van schilder Francis Bacon (1909-1992), is binnen Linnings eigen stichting 'Pipsters' tot stand gekomen: ,,Een vrijplaats voor ideeën'', meent de choreografe. ,,Bij Scapino kan ik niet in een later stadium zeggen, 'weet je wat, doe dat decor toch maar roze in plaats van groen'. Binnen de strakke planning van een groot dansgezelschap is dat simpelweg onmogelijk. Gisteravond stonden we op het punt om alle videobeelden uit 'Bacon' te gooien. Uiteindelijk zitten die beelden er nog steeds in, maar om zoiets überhaupt te kunnen overwegen werkt af en toe heel bevrijdend.''

'Bacon' is in tegenstelling tot haar werk voor Scapino puur intuïtief tot stand gekomen. ,,Doorgaans ga ik architectonisch te werk. Een puzzel van bouwstenen die gezamenlijk tot een constructie van ruimte, beweging en vormgeving leiden. 'Bacon' is een associatieve reis, opgebouwd uit emoties die Bacon's schilderijen bij mij oproepen. Daarom dans ik deze keer ook zelf mee. Zodat ik dat intuïtieve proces ook fysiek kan 'leiden'. Niet alleen rationeel puzzelen vanaf de zijlijn, maar juist tussen de dansers, erop en erbij. 'Bacon' is de meest emotionele en persoonlijke voorstelling die ik tot nu toe heb gemaakt. Mijn leven gaat momenteel alle kanten op: extreem intens, maar ook extreem oncontroleerbaar, van doorleefd geluk tot doffe ellende. Precies de tegenstellingen die voor mij uit Bacon's schilderijen spreken.''

Linning was vijftien jaar toen ze in aanraking kwam met het werk van de schilder. ,,Ik was volslagen in de war. Dat een schilderij de kracht kan hebben je zo mee te zuigen; dat was me nog nooit eerder overkomen. Bij Bacon gaat het om de mens in zijn meest elementaire vorm, alsof hij de DNA van de mens blootlegt, de kern van wie wij zijn. Emoties worden door Bacon heel fysiek vertaald. Hij schildert mensen met verwrongen lijven, in een kader letterlijk klemgezet. Er missen lichaamsdelen of ze vloeien in elkaar over. Zijn portretten zien er uit alsof hij zijn modellen binnenstebuiten heeft gekeerd. Tegelijk angstig, resoluut, verbluft en gekwetst kijken ze de wereld in. Hun gezicht misvormd: ogen, mond en neus nauwelijks herkenbaar. Bacon plaatst zijn verwrongen figuren dan wel weer tegen een lieflijk roze achtergrond: tegengestelde beelden waar tezamen een enorme schoonheid van uitgaat.''

In 'Bacon' vertaalt Linning de tegenstelling tussen ontluistering en schoonheid in een 'fysiek drieluik', vrij naar Bacon's beroemde triptieken. ,,De dansers duwen en manipuleren, hangen als karkassen ondersteboven en opereren als jager versus prooi in opgelegde machtsverhoudingen. Daar heb ik een zachtaardig duet tegenover gezet: 'Cry Love'. De dansers zijn daarin dicht bij elkaar en heel gelukkig, tegelijkertijd huilen ze omdat er ooit een onherroepelijk afscheid zal gaan komen.''

Naarmate Linning ouder wordt identificeert ze zich steeds meer met de pijn en de rauwheid in Bacons werk. ,,De eerste twintig jaar van je leven denk je dat je onsterfelijk bent. Totdat je in aanraking komt met dood, ziekte en tegenslag. Ik heb lang gedacht dat pijn en geluk ver van elkaar afstaan. Dan komt er een punt dat je je realiseert dat schijnbaar tegengestelde emoties als twee punten binnen één cirkel staan. Bacon heeft mij geleerd dat kunst die tegenstelling hard nodig heeft. Een suikerspin alleen boeit niet, en louter met modder gooien ook niet. De kracht zit juist in de combinatie, dan pas wordt het echt.''

Het fragiele mensbeeld dat Bacon schetst is volgens Linning altijd relevant geweest en zal dat immer blijven. ,,De mens heeft voortdurend in een continue spanning van tegenstellingen geleefd, binnen zichzelf of ten opzichte van zijn omgeving. Toch heb ik het idee dat we er de laatste jaren een enorme puinhoop van aan het maken zijn. De snelheid waarin zich dat ontwikkelt beangstigt me. Elke ochtend zie je in het nieuws zeker vijftig lijken voorbijkomen. Als je daar echt over nadenkt is dat toch niet te bevatten?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden