Nam moet tonnen voorschieten aan Groningse boer in afwachting van procedure

Een gebouw in Zeerijp is verstevigd met balken als gevolg van aardbevingsschade die is ontstaan door de gaswinning van de NAM in het gebied. Dit pand speelt geen rol in dit artikel. Beeld ANP

Aardgasbedrijf Nam moet een melkveehouder uit het Groningse dorp Rasquert een voorschot van ruim 400.000 euro betalen voor schade aan zijn bedrijf als gevolg van aardbevingen. Daarmee is een faillissement voor de betreffende boer voorlopig van de baan, en kan zijn bedrijf weer worden opgebouwd. 

Het Gerechtshof in Leeuwarden haalde vanmiddag een streep door een uitspraak van de rechtbank in oktober, die destijds alle vorderingen van boer Kor Kruizenga tegen de Nam in kort geding afwees. Kruizenga had haast, want zonder voorschot zou hij al op korte termijn failliet gaan. De bodemprocedure die hij tegen de Nam heeft aangespannen gaat naar verwachting nog jaren duren, maar tegen die tijd zou zijn bedrijf al lang teloor zijn gegaan.

‘Tik op de vingers’

Pieter Huitema, advocaat van Kruizenga, spreekt van ‘een tik op de vingers voor de Nam’ en is hoopvol over de kansen van zijn cliënt in de nog lopende bodemprocedure. “Het is heel mooi dat het Gerechtshof een aardig bedrag heeft toegewezen, want daarmee kan Kruizenga zijn bedrijf weer opbouwen. We hadden gehoopt op meer, maar hiermee kan hij in elk geval vooruit en de uitkomst van de bodemprocedure afwachten.”

Dedupeerde boer Kor Kruizenga uit Rasquert Beeld rv

Kruizenga strijdt al jaren tegen de Nam. De zware aardbevingen bij Huizinge in augustus 2012 en die van februari 2013 in Zandeweer vonden plaats op zo’n 10 kilometer van zijn boerderij in Rasquert. Kort daarop constateerde Kruizenga schade - aan zijn woonhuis, en ook aan de houten draagspanten van zijn melkveestal. Een schade-expert van de Nam constateerde dat ook, maar voordat de schade hersteld kon worden trokken twee zware najaarsstormen over de boerderij. De stal stortte in, en niet veel later moest ook de aangrenzende stal worden gesloopt. Instortingsgevaar, zegt de Nam.

Hoewel de eerste schade-expert van de Nam nog sprak van aardbevingsschade, trok het bedrijf dat later in. De stallen zouden zijn ingestort vanwege houtrot in de spanten, en de lekken in de mestkelders zouden te wijten zijn aan constructiefouten. Tijdens de zitting, enkele weken geleden, zei de advocaat van de Nam dat aardbevingen op het perceel van Kruizenga ‘de kracht hebben van het dichtslaan van een deur, of het waaien van de wind’, en dus geen schade veroorzaakt kunnen hebben.

Mestkelders

Het Gerechtshof veegt dat verweer van tafel in de uitspraak. Volgens de rechters is voldoende aannemelijk dat de stallen door aardbevingen zijn beschadigd, en moet de Nam dus een voorschot op die vergoeding uitkeren.

Dat geldt niet voor de schade aan de mestkelders, die volgens Kruizenga eveneens door aardbevingen beschadigd zijn. Volgens de rechters is dat onvoldoende aangetoond, en is daar meer onderzoek voor nodig. Dat zal in de bodemprocedure moeten gebeuren. “Dat is jammer, maar wel begrijpelijk” zegt advocaat Huitema. “De rechter kan in kort geding nu eenmaal geen verstrekkende uitspraken doen, dus dit zal in de bodemprocedure uitgevochten moeten worden.”

Miljoenenschade

Voor de Nam kan die zaak nog verstrekkende gevolgen krijgen. Als de rechter uiteindelijk vaststelt dat schade aan de mestkelders door aardbevingen is veroorzaakt, volgen er wellicht meer claims van melkveehouders. De kosten van herstel zijn vaak zo hoog dat nieuwbouw voordeliger is, en het gaat al snel om miljoenen per bedrijf. Kruizenga claimt uiteindelijk ruim 5 miljoen euro van de Nam, als vergoeding van de schade maar ook voor gederfde inkomsten.

Volgens advocaat Huitema biedt het arrest goede aanknopingspunten om die vervolgschade ook in de bodemprocedure te verhalen. “Het Gerechtshof erkent dat de stallen zijn ingestort als gevolg van aardbevingsschade. Dan ligt het voor de hand dat de schade die daaruit voortvloeit ook vergoed moet worden.” Kruizenga moest onder andere vee onderbrengen bij andere boeren, waarna hij ook weer minder fosfaatrechten kreeg toegekend.

De Nam zegt in eerste reactie kennis te hebben genomen van de uitspraak. “Het belangrijkste is dat er helderheid is voor beide partijen”, zegt een woordvoerder. “We gaan het arrest nu eerst bestuderen en komen daarna met een nadere reactie.”

Lees ook:

Nam blijft aardbevingsschade ontkennen bij Groningse boer

Kor Kruizenga, melkveehouder in het Groningse Rasquert, dreigt failliet te gaan vanwege aardbevingsschade aan zijn bedrijf. Maar de Nam blijft alle verantwoordelijkheid afwijzen.

Shell zet de Nam op afstand

Olieconcern Shell trok in 2017 stilletjes zijn handen af van aardgasdochter Nam, zo blijkt uit een kort zinnetje in het jaarverslag. Kan de Nam de aardbevingsschade nu nog vergoeden? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden