Nairobi worstelt met enorme opstoppingen

Wegennet te klein Straten slecht Rijgedrag belabberd

NAIROBI - "Een paar jaar geleden kon ik op een dag vier ritten naar het centrum maken. Nu zijn dat er twee. Er is geen gebrek aan klanten maar ik sta veel langer in de file", vertelt Salomon Muriithi, een taxichauffeur met een standplaats aan de rand van Nairobi.

De Keniaanse hoofdstad kent, na Mexico-stad en de Chinese steden Peking en Shenzhen, de meeste files ter wereld. Bovendien verliest de economie door de ellenlange opstoppingen een half miljoen euro per dag, een forse aderlating voor een ontwikkelingsland.

"Om niet minder inkomsten te hebben, moet ik de prijzen verhogen. Klanten zijn daar niet blij mee. Maar ik moet ook mijn brood verdienen", zegt Muriithi. Een afstand van tien kilometer kan zo twee uur duren tijdens het spitsuur.

Het wegennet is te klein voor de snel gegroeide hoeveelheid wagens. Bovendien zijn straten vaak slecht. Transporteurs klagen steen en been. Ze moeten meer chauffeurs in dienst nemen om goederen op tijd af te leveren. Bloemenkwekers en snijbonentelers moeten hun vrachtwagens vroeger laten vertrekken zodat hun verse waren, vooral voor Nederland bestemd, niet het vliegtuig missen. De weg naar het internationale vliegveld is een van de weinige zesbaanswegen in Kenia. Toch zit het verkeer ook daar geregeld muurvast.

De overheid heeft pas in de laatste jaren actie ondernomen om het grotendeels uit de koloniale tijd daterende wegennet uit te breiden. Bij de onafhankelijkheid in 1963 woonden er zo'n 350.000 mensen in Nairobi. Nu zijn dat er vier miljoen.

In 2009 reden er ruim 160.000 auto's in de stad, nu is dat aantal met bijna 30 procent gestegen naar meer dan 205.000.

Ook het belabberde rijgedrag van weggebruikers draagt bij tot de opstoppingen. Vooral chauffeurs van de zogeheten Matatu, minibusjes die het openbaar vervoer verzorgen, leggen vaak het verkeer lam door op de baan van de tegenliggers te rijden. De politie deelt zelden verkeersboetes uit en laat zich bij voorkeur afkopen met smeergeld.

Enkele bedrijven hebben nu de handen ineengeslagen om de overheid te helpen het verkeersprobleem aan te pakken. Het Amerikaanse it-bedrijf IBM, dat zich vorig jaar in Nairobi vestigde, verzamelt data over files samen met de Keniaanse internetprovider Access Kenya en het Zweedse telecommunicatiebedrijf Ericsson.

In het technologisch laboratorium van IBM in Nairobi wordt die informatie verwerkt tot adviezen. Data worden onder meer verzameld door camera's op enkele verkeersknooppunten en met applicaties in mobiele telefoons.

"Wij kunnen met die data aantonen dat een beter rijgedrag afgedwongen moet worden omdat het helpt bij de oplossing van het fileprobleem", zegt Osamuyimen Stewart. Hij is de chef van het IBM onderzoekslaboratorium in Nairobi dat zich bezighoudt met technologische innovaties die relevant zijn voor Afrika.

Terwijl inwoners van Nairobi somberen dat het verkeer voor altijd vast blijft zitten, is Stewart optimistisch. Hij wijst op goede resultaten, zoals de zogeheten Michuki-regels die in 2004 orde schiepen in de chaotische openbaar-vervoersector. De toenmalige minister van transport John Michuki voerde met harde hand nieuwe verkeersregels in. Maar nadat hij werd overgeplaatst naar een ander ministerie, nam de controle af en de chaos weer toe.

Een belangrijk instrument om oplossingen aan te dragen voor het verkeersprobleem is volgens Stewart een door IBM ontwikkeld simulatiespel. "Visueel laten zien waar de problemen liggen en hoe oplossingen kunnen werken, is uiterst effectief. De chaos op de wegen in Nairobi is het ergst aan het einde van de maand. Het is dan salaristijd en iedereen heeft geld voor brandstof. Een oplossing kan zijn om werknemers in sommige sectoren halverwege de maand uit te betalen. De positieve effecten van zo'n maatregel zijn direct zichtbaar in de simulatie."

Wetenschapper Stewart en taxichauffeur Muriithi worstelen momenteel beiden met de overstromingen in Nairobi, gevolg van een overdadig regenseizoen. Muriithi moet soms omkeren en een andere route kiezen omdat er te veel water op een weg staat. "Een verliespost voor mij aan brandstof en tijd."

Stewart gelooft dat een tijdige en goede weersvoorspelling tijdens het regenseizoen een hoop misère kan voorkomen. "Als weggebruikers geïnformeerd worden, kunnen ze anticiperen op de wateroverlast. Nu springt iedereen bij de eerste druppels in de auto en ontstaat er meteen weer zo'n ellenlange file."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden