Nairobi, een stad vol eenzaamheid en dromen

Carien Westerveld Beeld RV

Schrijver en onderzoeker Carien Westerveld (1979) verhuisde naar Nairobi en schreef over de dromen van Kenianen.

"In Nederland weten wij weinig over hoe gewone mensen in Afrika leven. Ik had daar in ieder geval geen duidelijk beeld bij toen ik in 2010 naar Kenia emigreerde. Daarom schreef ik ‘De Afrikaanse droom’. Het boek gaat over middenklassers in de Keniaanse hoofdstad Nairobi, over mensen zoals jij en ik.

De economie in Kenia groeit hard. Er is geen overeenstemming over hoe groot de middenklasse precies is. Met drie van de tientallen middenklassers die ik heb gesproken, trok ik jaren op: James, Jane en Rose. Ze kregen een prominente plaats in het boek, omdat ze ieder voor zich een grotere groep vertegenwoordigen.

Familie

Het verhaal van journalist James gaat over hoe je opklimt vanuit de armoede. Jane representeert de geëmancipeerde, individualistische Keniaan. Ze verandert voortdurend van baan, woning, vriend en uiterlijk. Trouwen wil ze niet, nooit wil ze haar onafhankelijkheid opgeven.

De gesettelde Rose heeft een rustiger bestaan: getrouwd, kinderen. Haar geschiedenis toont hoe snel het in Kenia is gegaan. Terwijl haar oma in leren huiden en op blote voeten rondliep, wordt Rose regelmatig uitgenodigd om op radio of televisie over gezondheidskwesties te spreken.

Wij denken vaak dat Afrikaanse families goed voor elkaar zorgen, maar dat is niet wat ik zag. Wanneer je in Kenia in het ziekenhuis belandt, draai je zelf op voor de kosten. Juist omdat er daardoor zo vaak een beroep op familieleden wordt gedaan, snijden mensen radicaal banden door. Zo vertelde Jane niet aan haar moeder waar ze woonde.

Christelijke wortels

Nairobi is daardoor een stad vol eenzaamheid. Ik heb gezien hoe solitair de inwoners zijn, dat het hun moeite kost om zich kwetsbaar op te stellen, echte vrienden te maken. Soms is die geborgenheid er wel in de kerk en ontstaan daar vriendschappen.

Religie is ontzettend belangrijk. Ik wilde weten wat dat inhield en ging daarom een cursus volgen van een evangelische kerk, waar duizenden jonge mensen uit de middenklasse naartoe gaan.

Het doel is dat ze terugkeren naar hun christelijke wortels. Je kunt daar cynisch over doen, maar ik wilde er respectvol over schrijven, want de methode creëert persoonlijk contact in een stad waar dat maar moeizaam tot stand komt.

Over de bestuurders van de kerken ben ik minder te spreken. De predikanten zijn religieuze ondernemers, dominees die een kerk oprichten en daarmee geld verdienen. Op allerlei manieren worden de mensen ertoe aangezet te doneren. En als dat geld nou naar arme wezen of weduwen zou gaan - maar nee, het gaat naar het privévliegtuig van de predikant. Het is geldklopperij.

Statussymbolen

In Kenia over financiën praten is niet eenvoudig. Partners weten dikwijls niet eens van elkaar wat ze verdienen. Om er toch achter te komen hoe Kenianen over geld denken, gaf ik me op voor een cursus wealth management, waarin de deelnemers beter met geld leren omgaan. Ik leerde er dat Kenianen heel erg onder druk staan. Iedereen kijkt naar elkaar. In welke auto rijdt hij? Wat voor smartphone heeft zij? Daaraan ontleen je je status.

Als je in schaarste bent opgegroeid en je krijgt het beter, wil je dat laten zien. Ondanks hun goede banen steken de middenklassers zich in de schulden en hebben ze er handeltjes bij, zodat ze zich een mooiere auto, ultiem statussymbool, kunnen veroorloven. Het zorgt voor bijzondere combinaties: James is naast journalist ook boer en eigenaar van een taxibedrijfje.

Het is fascinererend hoe mensen grote beslissingen nemen. Dat schuurt vaak. Neem Jane. De ongelofelijk individualistische vrouw, die haar leven helemaal naar eigen smaak had ingericht, woont sinds kort weer bij haar moeder. Nu droomt ze van een echtgenoot en kinderen.

Mensen zijn nu eenmaal geen eenduidige wezens."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden