Nachtmerrie bijna realiteit

De Nederlander Hein Verbruggen gaf de aanzet tot grote hervormingen in de wielersport. Zijn Pro Tour lijkt nu echter definitief schipbreuk te leiden. Een geheel particulier profcircuit komt dichterbij.

Vóór zijn afscheid als voorzitter van de internationale wielerunie (UCI) wilde Verbruggen nog één kunstje flikken. Met de invoering van de Pro Tour zou ook de wielersport eindelijk een volwaardige topcompetitie krijgen, naar het voorbeeld van de Champions League (voetbal), de NBA (Amerikaans basketbal) en de Formule I. Eén cyclus van grote koersen zou duidelijkheid scheppen voor sponsors, media en ploegen. Dat zou veel extra geld genereren. Hoewel de weerstand niet gering was, slaagde Verbruggen er in de Pro Tour in 2005 te laten starten. De kinderziektes nam hij voor lief, het zou vanzelf goed komen.

En inderdaad: het automatische startrecht voor alle grote wedstrijden verleidde sponsors ertoe om langjarige contracten te tekenen met forse budgetverhogingen. De economische basis van de sport was nooit eerder zo goed. De macht leek van organisatoren naar de ploegen en hun renners verschoven. Er was één partij die nooit enthousiast werd: de eigenaar van de Ronde van Frankrijk.

De UCI wilde voor alle 27 wedstrijden en 20 teams één marketingstrategie gaan voeren, met gezamenlijke logo’s, collectieve verkoop van zelf geproduceerde televisiebeelden én harde afspraken over de deelname van de ploegen met een Pro Tour-licentie. Maar de Amaury Sport Organisation (ASO) in Parijs heeft dit altijd als een aanval op haar autonomie beschouwd. Talloze malen kwam het tot botsingen tussen ASO-baas Patrice Clerc en Verbruggen.

De UCI kon immers nooit tegemoet komen aan de wens van de Tour, Giro en Vuelta om niet twintig, maar achttien Pro Tour-ploegen te laten starten. Dat zou deze ronden de ruimte geven om meer wild cards uit te delen aan nationale teams. De UCI is echter contractueel gebonden aan de verplichtingen met de ploegen, die in ruil voor veel geld startrecht claimen. De opvolger van Verbruggen, Pat McQuaid, voelde de afgelopen maanden die druk van twee kanten oplopen. De robuuste Ier besloot tot een ramkoers. Op een bijeenkomst in Sint-Oedenrode begin januari zei hij in landen als Italië, Frankrijk en Spanje een ’maffiacultuur’ te bespeuren.

Sinds deze week is het echt oorlog. De ASO, het rijkste en machtigste bedrijf in de wielersport, heeft de UCI als wetgevende macht definitief verworpen. De Franse bond is min of meer solidair, want die had al toegezegd de jury te leveren voor de rittenkoers Parijs-Nice. Deze wedstrijd is door McQuaid ’illegaal’ verklaard. Zijn oproep aan alle Pro Tour-ploegen om de ’Koers naar de Zon’ te boycotten is een wanhoopsdaad. Vertwijfeling en radeloosheid heersen nu bij de ploegmanagers.

Moeten ze opportunistisch kiezen voor hun eigen sponsorbelangen op korte termijn en starten in Parijs-Nice? Of moeten ze principieel de UCI en de Pro Tour blijven steunen? Wat zou dat laatste betekenen voor een eventuele uitnodiging voor de Tour, maar ook voor de Giro, de Vuelta, Parijs-Roubaix, Luik-Bastenaken-Luik, Ronde van Lombardije en Milaan-Sanremo? Uit de reacties van de afgelopen dagen blijkt al de verdeeldheid. Vooral Unibet.com, het nieuwe Pro Tour-team dat door de ASO als speelbal is gebruikt, hoopt vurig op solidariteit en een principiële houding.

Maar de eenheid onder de ploegen werd eerder al ondergraven door Discovery Channel, dat zich niets aantrok van de ethische code en de ’besmette’ Ivan Basso gewoon contracteerde. Volgende week vrijdag komen de ploegen weer bij elkaar. Wellicht komt er een werkbaar compromis voor de korte termijn. Voor de lange termijn is de kans op een apart profcircuit aanzienlijk vergroot, een circuit met de mooiste klassiekers en de drie grote ronden, met eigen regels, zonder bemoeienis van de UCI, maar met de ASO als grote baas en regisseur.

Voor de UCI is die machtsstrijd nooit te winnen. De nachtmerrie van Verbruggen, dat het profwielrennen uit de schoot van de internationale bond verdwijnt en geheel in particuliere handen komt, lijkt dichterbij dan ooit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden