Nacht van de Nacht, tegen de lichtvervuiling

De nacht is niet meer zo zwart als hij ooit geweest is. Om het donker toch nog eens echt te beleven, organiseert stichting Natuur en Milieu ieder jaar als de wintertijd ingaat de Nacht van de Nacht.

In het hele land zijn er van zaterdag 30 op zondag 31 oktober, wanneer de klok weer een uurtje terug gaat, activiteiten in het donker. „Een mooie donkere nacht is eigenlijk een oerkwaliteit die we moeten koesteren”, zegt Roos Kooimans van Natuur en Milieu. „Daarom willen we iedereen tijdens de Nacht van de Nacht de gelegenheid geven van het donker te genieten en vragen we overheden en bedrijven het licht een nachtje uit te laten.”

Volgens Kooimans is er veel onnodige verlichting in Nederland. „Straatlantaarns die ook omhoog stralen terwijl alleen naar beneden voldoende is, reclame die de hele nacht blijft branden zonder dat er iemand langskomt, straatverlichting aan bepaalde wegen die met een bewegingscensor kunnen worden uitgerust: er zijn genoeg mogelijkheden om licht te doven of dimmen. Dat scheelt energie en is dus goedkoper én duurzamer.”

Om te kijken hoeveel lichtvervuiling er in Nederland is, organiseert de stichting een maand lang een sterrentelling. Deze duurt nog tot 10 november.

Op www.sterrentellen.nl kunnen zeven kaartjes met sterren worden uitgeprint. Aan de hand van het sterrenbeeld Cassiopeia kan iedereen tijdens een heldere nacht vanuit de achtertuin de sterrenhemel vergelijken met de kaartjes en zijn waarnemingen doorgeven. Natuur en Milieu hoopt zo’n duizend reacties te krijgen, waarmee een goed beeld wordt verkregen van het donker in Nederland.

Lichtvervuiling kan leiden tot slaapverstoring en stress bij mensen. Het biologische ritme van dieren kan ook in de war raken, waardoor ze niet goed slapen of op het verkeerde moment paren of op vogeltrek gaan.

Ook de astronomie heeft last van het vele licht. „Hoe meer licht er van de aarde afstraalt, hoe minder sterren te zien zijn”, zegt Henri Bosveld van de publiekssterrenwacht Phoenix in Lochem. „Alleen daarom al is Nederland eigenlijk helemaal niet geschikt voor astronomisch onderzoek en is sterrenkunde hier voornamelijk een hobby.”

Wat is er zo leuk aan dat sterren kijken? Bosveld: „Hoe vaak ik het heelal ook zie, het blijft mooi en fascinerend. Kometen, Saturnus met haar ringen, de manen van Jupiter: er is zoveel te zien. Het universum geeft je een gevoel van ontzag, het is zo enorm.”

Groot is het zeker. Met de grootste telescoop van sterrenwacht Phoenix kan Bosveld een sterrenstelsel op 15 miljoen lichtjaar afstand zien. De beelden die hij ziet zijn dus 15 miljoen jaar geleden gebeurd.

Ter vergelijking: beelden vanaf de maan hebben een vertraging van een seconde, de zon acht minuten en Mars, toch niet om de hoek, ligt op een klein kwartiertje.

Wie zelf een kijkje door de telescoop in Lochem wil nemen, kan dat doen tijdens de Nacht van de Nacht.

Een kleine greep uit de activiteiten:

Kootwijk: Radio Kootwijk biedt onder meer een spannende nachtwandeling, een planetariumshow en een workshop nachtfotografie.

Reeuwijk: Een duistere vaartocht over de Reeuwijkse Plassen.

Ballo: Een nachtelijke heidetocht bij de schaapskooi.

Haarlem: Een uilenavond met vliegdemonstraties

Volkel: Billy Bird Park Hemelrijk heeft een touwparcours, een vliegershow met verlichte vliegers, een kampvuur en sterrenkijkers.

Utrecht: Een donkere kanotocht door de grachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden