Nabestaanden van geëxecuteerden in Indië dienen honderden nieuwe claims in

Foto's van een executie in voormalig Nederlands-Indie (Linksboven), in een fotoboek dat in 2010 werd gevonden in een vuilcontainer. Het boek is in beheer bij het Stadsarchief Enschede. Beeld ANP

Meer dan vijfhonderd kinderen van mannen die tussen 1946 en 1949 in Nederlands-Indië tijdens de politionele acties door het Nederlandse leger zouden zijn geëxecuteerd, bereiden schadeclaims voor. Mensenrechtenadvocaat Liesbeth Zegveld heeft een lijst met 520 namen van nabestaanden gestuurd aan ministers Jeanine Hennis van Defensie en Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.

Op de lijst met namen die Zegveld naar de overheid heeft gestuurd staan ook de plaats en datum waarop de vaders van de nabestaanden zijn geëxecuteerd. 

Zegveld wil voorkomen dat al deze nabestaanden een procedure moeten aanspannen. Haar cliënten zijn op leeftijd en volgens Zegveld zou een langdurige rechtszaak hun leed alleen maar vergroten. Daar komt volgens de advocate bij dat de procedures aanzienlijke kosten met zich meebrengen. 

Zegveld – die eerder Indische nabestaanden van slachtoffers vertegenwoordigde - ziet liever dat een regeling waar weduwes sinds 2013 gebruik van kunnen maken ook gaat gelden voor de kinderen. Vrouwen die bewijs hebben dat hun man door het Nederlandse leger is geëxecuteerd tijdens de acties, krijgen zonder tussenkomst van de rechter een schadevergoeding.

De overheid heeft laten niet te willen praten over een dergelijke regeling totdat er uitspraak is gedaan in een zaak die kinderen van in Zuid-Sulawesi geëxecuteerde mannen hebben aangespannen. De rechtbank in Den Haag heeft in 2015 in een tussenvonnis al wel bepaald dat kinderen net als weduwes in principe recht hebben op schadevergoeding.

Ondertussen loopt het aantal aangespannen procedures snel op. De afgelopen maanden zijn 76 dagvaardingen verstuurd. Het gaat om kinderen van slachtoffers uit Zuid-Sulawesi, Sumatra en het dorp Rawagede op Java.

Motor

De Stichting Comité Nederlandse Ereschulden is de motor achter de rechtszaken. Voorzitter Jeffry Pondaag vraagt politieke partijen en de regering om zich veel actiever in te zetten voor de nabestaanden. Nederland is dat volgens hem verplicht aan de mensen die in die tijd nog Nederlands onderdaan waren. “Procederen kost tijd en deze oude mensen overlijden'', benadrukt hij het belang van een regeling buiten de rechter om.

Eind 2016 maakte de Nederlandse overheid bekend dat er een groot en diepgaand onderzoek komt naar de dekolonisatie van Nederlands-Indië in de jaren 1945-1949. Nederlandse historici drongen al enige tijd aan op een brede geschiedschrijving van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd en de reactie hierop van Nederland. 

Advocate Liesbeth Zegveld, die in Indonesië onderzoek deed naar de authenticiteit van de verhalen die nabestaanden over de executies van familieleden door het Nederlandse leger vertelden, vroeg zich eerder in Trouw af of dat onderzoek tot steun zal zijn voor haar cliënten. “Als de uitkomsten nog zes jaar op zich laten wachten - zo lang duurt dat meestal, zal het voor veel nabestaanden te laat zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden