Naar een tehuis, dat doe je niet

reportage | Familie naar het verpleeghuis brengen is voor Marokkanen taboe. Komen ze toch, dan zijn ze er ernstig aan toe.

"Hij hóórt bij mij. Ik hóór hem te helpen", zegt Mehdi Feger (65) over zijn zwager die vanwege een zeldzame spierziekte op de Marokkaanse afdeling van Rosendael woont. "Het zit niet in mijn cultuur om familie in een verpleeghuis te smijten, zoals wij dat in Marokko noemen."

De opname van Mohamed Khabbaz (67), alweer drie jaar geleden, was zwaar voor de gepensioneerde docent Arabisch. Voor zieke familieleden zorg je zo lang mogelijk, vooral als ze geen vrouw en kinderen hebben, zoals zijn zwager, vertelt hij tijdens het Suikerfeest op afdeling Amana, wat vrij vertaald 'ik vertrouw jou iets toe' betekent.

Familieleden van de achttien bewoners van deze bijzondere verpleeghuisafdeling hebben Turkse koekjes, cupcakejes, dadels en Marokkaanse pannenkoeken meegenomen. Bij hoge uitzondering zitten de mannen vandaag samen met de vrouwen in één ruimte. Eid-mubarak, een gezegend feest, klinkt het terwijl de bewoners zoete thee uit glazen drinken.

Maar echt toevertrouwen, daar hebben de Marokkaanse familieleden moeite mee, zegt verzorgende Omaima van Maasbommel (22). "Nederlandse families zeggen: 'Zo lang we niets horen, prima. Bel me maar als er iets aan de hand is. Hier wil de familie bij alle details van de zorg betrokken worden."

Die betrokkenheid heeft ook een keerzijde. Want de opname in een verpleeghuis is niet zelden omgeven met schaamte. Je familie naar een tehuis brengen, dat dóe je niet. Dat leidt er volgens Van Maasbommel (half Marokkaans) regelmatig toe dat familieleden het oneens zijn, waardoor een opname (te) lang wordt uitgesteld. "Je merkt dat ze soms een hele berg met zich meedragen. Psychische klachten, maar ook een waslijst aan medische problemen. Het is niet dat we daar niet voor opgeleid zijn, maar wanneer je óók nog alle administratie moet doen, dan is het wel erg druk."

De complexe problematiek, in combinatie met families die over hun schouders meekijken, maakt het werk af en toe ingewikkeld. Op de lastigste tijdstippen staan er soms zonen en dochters in de huiskamer die niet alleen een praatje willen maken, maar ook ideeën hebben over de medicatie. En 'nee' zeggen is lastig, erkent Van Maasbommel, die thuis leerde dat ze gastvrij moet zijn.

"Zorgen zit in mijn DNA", zegt Mimoune Naoum (56), die vijf dagen per week zijn 86-jarige moeder bezoekt. "Koud, koud, koud", zegt ze als hij met zijn hand over haar gezicht strijkt. Het is het enige woord Nederlands dat ze nog kent. Naoum kwam elke dag, maar inmiddels ontlast zijn vrouw hem een paar dagen in de week. "Ik denk dat wij het doen zoals jullie het vijftig jaar geleden deden. Dat heeft iets moois, maar er is ook een valkuil. Mijn rust komt nadat ik mijn moeder heb gezien. Voor mijn eigen kinderen wil ik dat niet. Tegen mijn dochters zeg ik: 'Ik wil jullie later niet tot last zijn'."

Voor Mehdi Feger die zijn zwager kwam bezoeken, zit het bezoek er bijna op. Maar hij wil nog wel iets kwijt, zegt hij. Want gisteren was zijn zwager gevallen, omdat hij niet door twee, maar door één verzorgende was opgetild. En vandaag was er een glas water voor hem neergezet, terwijl hij dat niet meer kan beetpakken. Feger snapt het wel, zegt hij, want het is druk, maar waarom verdiept het personeel zich niet wat beter? "Als ze elke dag een dossier bijhielden, zouden ze op de hoogte zijn van zijn achteruitgang. Maar goed, hoe zeggen jullie dat? Roeien met de riemen die je hebt, toch?"

Koepelorganisatie staat op zwarte lijst

Het nieuws dat Careyn op de zwarte lijst van de inspectie staat, zorgde voor onrust in verpleeghuis Rosendael. "Het is gewoon vervelend", zegt Corrie Booman, coördinator welzijn. "De inspectie heeft ons huis niet bezocht, maar we horen wel bij Careyn. Je moet nu meer je best doen om Rosendael te verkopen." Ze vindt het wel fijn dat Trouw deze week over het verpleeghuis schrijft: "We hebben niks te verbergen."

"Het is goed dat er meer toezicht komt", zegt Mimoune Naoum, die bijna elke dag zijn moeder op de Marokkaanse afdeling Amana bezoekt. "Qua zorg is het er op achteruit gegaan. De bezetting is erg verminderd. Soms is er naast de vaste kracht alleen maar een uitzendkracht."

Verzorgende Saïda Aouma snapt de kritiek, maar ziet de toegenomen administratie als hoofdschuldige. "Roosters, indicaties, het is zo veel werk."

Zaterdag publiceert Trouw een interview met Rob van Dam, bestuurder van Careyn.

Pop-upREDACTIE

De pop-upredactie van Trouw werkt deze week vanuit verpleeghuis Rosendael, in de Utrechtse wijk Overvecht. Zorgorganisatie Careyn staat op de lijst van elf instellingen waarover de inspectie voor de gezondheidszorg zich grote zorgen maakt. Careyn heeft negen verpleeghuizen. Rosendael is niet specifiek onderzocht.

Redacteuren Iris Pronk en Alwin Kuiken belichten iedere dag een ander aspect van het leven in Rosendael.

We stellen reacties van lezers zeer op prijs.

Kom langs of neem contact op via popup@trouw.nl.

Volg de redactie via www.trouw.nl of twitter: @pop_uptrouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden