Naar de stembus: dit viel op in de landelijke campagnes voor de raadsverkiezingen

PVV-leider Geert Wilders deelt samen met partijgenoten flyers uit op de jaarlijkse St-Joep braderie in Sittard. Beeld ANP

De campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen zit erop. Dit viel op in de landelijke campagnes.

PVV: Dramatische campagne met rampzalige trekjes

Het goede nieuws voor Geert Wilders is dat de PVV na deze verkiezingen meer raadsleden zal hebben dan ooit. Dat is niet zo moeilijk. De partij is nu nog vertegenwoordigd in twee gemeenten (Den Haag en Almere) en doet vandaag in dertig plaatsen mee. Succes verzekerd.

Wilders moet de uitslag ook vrezen. De PVV-campagne vertoonde de afgelopen weken rampzalige trekjes. De partijleider voerde zijn eigen traditionele campagne, al flyerend in de straten van Spijkenisse, Urk, Dordrecht en Purmerend. Maar die bijeenkomsten werden overschaduwd door de incidenten rond kandidaat-raadsleden van de PVV elders in het land.

Er was de lijsttrekker in Rotterdam, Géza Hegedüs, die binnen een dag door Wilders werd teruggetrokken omdat diens racistische uitlatingen aan het licht waren gekomen. De PVV-afdeling in het Haagse stadhuis bleek vooral druk met ruziemaken. In Utrecht verkondigde de nummer vier op de kandidatenlijst, Rob Jansen, dat hij zich direct na de verkiezingen zou afsplitsen ‘omdat de PVV er te gematigd in gaat’. Jansen zegt nu dat hij de eventuele raadszetel sowieso niet gaat innemen.

In de grote steden dreigt de PVV het af te leggen tegen de lokale opponenten. In Rotterdam moet de onbekende Maurice Meeuwissen het opnemen tegen de geslepen en ervaren lijsttrekker van Leefbaar, Joost Eerdmans. In Den Haag lijkt Richard de Mos, in een vorig leven zelf PVV’er, de partij van Wilders te verslaan. De gok van de PVV om eindelijk lokaal de vleugels uit te slaan, zou weleens tegen kunnen vallen.

Toch kan er na vandaag iets bijzonders gebeuren, ergens in die dertig gemeenten, hoe klein die kans ook is: bestuursverantwoordelijkheid voor de PVV.

Lodewijk Asscher en Sybrand Buma tijdens het NOS-verkiezingsdebat op NPO Radio 1. Beeld ANP

CDA: Buma gooide het Twentse Tubbergen in de strijd

Met een dikke knipoog kreeg het Twentse Tubbergen een centrale plaats in de campagne van het CDA. Partijleider Sybrand Buma ging de verkiezingen in met de belofte dat hij ‘Nederland net zo veilig wil maken als Tubbergen’. Voor een verkiezingsfilmpje ruilde Buma voor één dag van baan met de lokale CDA-lijsttrekker (en boer) Tonny Busscher, wat komische scènes opleverde van Buma die klaar-over speelt die na de raadsvergadering nog de koeienstal moet uitmesten.

De onderliggende boodschap van het spotje was serieus genoeg: het CDA wil zich aan de kiezers in het hele land graag laten zien als écht lokale partij. Het CDA is van de landelijke politieke partijen nu nog de grootste in het land, met opgeteld de meeste raadszetels. Die positie wil Sybrand Buma graag vasthouden. Tubbergen geldt daarbij als het absolute bolwerk. Daar stemde bij de vorige raadsverkiezingen 51 procent van de kiezers op het CDA.

Tubbergen was ook weer het onderwerp van een krachtmeting bij het eerste NOS-verkiezingsdebat. Sybrand Buma wilde daar graag debatteren over het Twentse dorp als voorbeeld van veiligheid en saamhorigheid, toen Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren hem uitdaagde. “Niet terrorisme of drugscriminelen zijn het belangrijkste risico in plattelandsgemeenten als Tubbergen, maar megastallen. Daar worden mensen eerder ziek van”, zei Thieme. Buma reageerde getergd.

Hij vond dat Thieme pas bij het volgende blokje over megastallen mocht praten en dat ze voor haar beurt sprak. Troost voor Buma: het spotje over Tubbergen is 334.000 keer bekeken, een hit.

Het artikel gaat verder onder de video van Lodewijk Asscher die campagne voerde op het ijs.

PvdA: Snakken naar een glimpje hoop

Blijkt er een parachute in de rugzak van Lodewijk Asscher te zitten of zet de vrije val van de PvdA door? Met die knagende vraag in het achterhoofd zullen de sociaaldemocraten vanavond de uitslag van de raadsverkiezingen afwachten. Na de voor de partij succesvolle landelijke tweestrijd tussen Mark Rutte en Diederik Samsom uit 2012 heeft de PvdA bij geen enkele verkiezing meer winst weten te boeken. De partij snakt naar een glimpje hoop op betere tijden.

Zelf moet Asscher ook benieuwd zijn of zijn reanimatiepogingen voorzichtig aan effect sorteren. De oud-vicepremier begon zijn partijleiderschap vorig voorjaar met een historische dreun: de partij kelderde naar negen Kamerzetels. Sindsdien probeert Asscher zijn partij, ontdaan van de coalitieketenen, weer van een eigen smoel te voorzien. Dat moet in elk geval linkser, getuige de ene na de andere samenwerking met GroenLinks en SP.

Duidelijk is ook dat de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen niet mocht herinneren aan de tragedie van vorig jaar, het moest allemaal vooral leuk en vrolijk. Dus: Asscher schaatsend op het ijs en breed lachend op de kiek bij afdelingen in het hele land. Tevreden liet Asscher presentator Jeroen Pauw vorige week concluderen dat de PvdA-leider er overal zo vrolijk uitziet. De voorman weet: bij een losersclub wil niemand horen.“Ik weet bijna zeker dat het beter gaat worden dan een jaar geleden”, zei Asscher. De PvdA bleef toen steken op 5,7 procent. Bij de raadsverkiezingen van 2014 eindigde de teller nog op 10,25 procent.

Oud-staatssecretaris Fred Teeven bestuurt de VVD-campagnebus. Beeld ANP

VVD: Handig bezig tegen de schreeuwers

Het geldt als een van de handigste zetten uit de gemeenteraadscampagne: de slogan van de VVD, die zich als ‘doener’ afzet tegen ‘schreeuwers’. Het slaat een heleboel vliegen in één klap. Zo hoeft de partij op die manier bijvoorbeeld geen namen van tegenstanders te noemen, altijd beter.

Bovendien is zo’n verkiezingsposter behoorlijk uniform: kiezers in Lelystad of Rotterdam kunnen bij schreeuwers zowel ‘Denk ‘als ‘PVV’ invullen, elders kan het slaan op een van de lokale partijen.

Voor de kiezers in grote steden voegde de VVD toe dat doeners zorgen ‘dat Nederland een beetje gezellig blijft’, bijvoorbeeld door het Sinterklaasfeest gewoon leuk te vinden.

Nóg handiger van het VVD-campagneteam was het om voormalig staatssecretaris Fred Teeven te vragen om de campagnebus te besturen. Teeven is na zijn aftreden parttime aan het werk gegaan als buschauffeur, eerst voornamelijk omdat zijn nieuwe bedrijf nog niet zo erg van de grond kwam. Zo werd Teeven het schoolvoorbeeld van de ‘doener’.

Ook de Rotterdamse lijsttrekker Vincent Karremans omarmde het thema. Hoewel Forum voor Democratie niet echt meedoet in zijn gemeente, maakte Karremans een parodiërend filmpje waarin hij als Baudet op een vleugel ligt. De boodschap: bij de VVD geen ijdeltuiterij.

Daarom was het een domper toen in Amsterdam de VVD-jongeren anti-GroenLinks-flyers op auto’s achterlieten. “Van GroenLinks moet u na 21 maart een uur reizen naar uw auto”, zei de VVD. Automobilisten boos: de inkt van de flyers bleef achter op de ruiten.

GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg was een van de weinige Kamerleden die wat zeiden over het referendum Beeld ANP

Doodse stilte wat betreft referendum

Het moet gezegd: de afgelopen dagen is er een interessant debat over de nieuwe inlichtingenwt losgebarsten. Wie geïnteresseerd is in de ‘sleepwet’ en behoefte heeft aan informatie, komt ruimschoots aan zijn trekken. Argumenten van voor- en tegenstanders spatten van krantenpagina’s en tv-schermen.

Het moet ook opgemerkt dat dit niet aan de politiek te danken is. Op enkele uitzonderingen na (GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg, D66-collega Kees Verhoeven) blijft het vrijwel stil in Den Haag. De partijleiders van VVD, CDA, GroenLinks en SP debatteerden gisteravond bij ‘Nieuwsuur’ over de sleepwet en het raadgevend referendum. Op de valreep. De coalitiepartijen, die helemaal niet zitten te wachten op dit referendum, zouden het onderwerp graag doodzwijgen. Dat is onmogelijk, maar ze komen in de buurt. Premier Rutte antwoordde maandag op een opmerking van een journalist dat mensen het ‘leuk’ vinden om mee te praten: “Spelshows op tv zijn ook leuk. En kantklossen is ook leuk. Maar uiteindelijk gaat het toch om serieuze dingen.” Wat Rutte bedoelde te zeggen: Nederland heeft die nieuwe wet dringend nodig en het is niet de bedoeling dat een raadgevend referendum, waar de VVD principiële bezwaren tegen heeft, roet in het eten gooit.

Lees ook: Eén ding hebben alle aspirant-gemeenteraadsleden gemeen: lef

Lees meer over de gemeenteraadsverkiezingen op trouw.nl/gemeenteraad2018

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden