Naar de Academia Loesewiesiana

Loesewies van der Laan (D66) valt in Trouw (3 september) de premier bij diens opening van het academisch jaar in Leiden juichend bij, want 'Nederland is het land van niet boven het maaiveld' en dat moet afgelopen zijn. Concurrentie en specialisatie zijn de trefwoorden in haar met veel poeha naar voren gebrachte kijk op de universiteit.

Haar ontgaat dat de universiteiten al een jaar of tien hun beste onderzoek hebben gebundeld in internationaal hoog aangeschreven onderzoeksscholen en dat de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek miljoenen besteedt aan jonge talenten en het beste onderzoek. Basis van die samenwerking is concurrentie: wie niet torenhoog boven het maaiveld uitsteekt, kan het wel schudden.

De universiteiten worden goeddeels bekostigd aan de hand van het aantal uitgereikte diploma's. Het helpt niet, want het beginsel deugt niet. Als de rendementen beslissen, wordt de studie vanzelf dommer. Studierichtingen met weinig studenten leggen het loodje. Van der Laan vindt dat prima. Het ontgaat haar dat onderwijs en onderzoek twee verschillende dingen zijn en dat het verwaarlozen van dat onderscheid de universiteit te gronde richt.

Als er te weinig studenten zijn om Duits te studeren, betekent dat niet, dat je de germanistiek kunt afschaffen, want zonder onderzoek op dat terrein raakt de taalkunde in de versukkeling. Met 'specialisatie' is weinig geld te verdienen en de brede, klassieke universiteit verandert in een opleidingsschool voor een paar goed in de markt liggende disciplines. Daarvan zijn er al genoeg. Men zou er goed aan doen, juist de klassieke universiteit te koesteren, want het is slecht voor de economie, als Oxford en Cambridge, Heidelberg, ETH Zürich, Uppsala en Salamanca in Nederland alleen nog de Academia Loesewiesiana kunnen vinden.

Het zal haar een zorg zijn, voor haar moet de universiteit blijkbaar technologische innovatie aanjagen. Het onderzoek is er echter ter wille van de kwaliteit van het onderwijs. Er is niets op tegen, dat onderzoek maatschappelijk rendement oplevert. Wie dat wil, moet geduld hebben, want de sprong van fundamenteel onderzoek naar een winstgevende toepassing vergt gemiddeld zo'n dertig jaar -ten minste 7,5 kabinetsperiode. Wellicht te lang voor een politica. Wie de kenniseconomie een goed hart toedraagt, brengt dat geduld en de nodige investeringen op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden